thumb|Donald Tusk wygłaszający exposé w Sali Posiedzeń Sejmu, 18 listopada 2011 thumb|Beata Szydło podczas wygłaszania exposé w Sejmie, 18 listopada 2015 thumb|Mateusz Morawiecki podczas wygłaszania exposé w Sejmie, 12 grudnia 2017
Exposé – przemówienie programowe przedstawiane na forum parlamentu (jednej z jego izb).
Polska Exposé desygnowanego szefa rządu W Polsce – na podstawie Konstytucji z 1997 roku – Prezes Rady MinistrówPowołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej w trybie art. 154 ust. 1 zd. 2 in principio albo art. 155 ust. 1 zd. 1 Konstytucji. zobowiązany jest do przedstawienia Sejmowi w ciągu 14 dni od powołaniaW trybie art. 154 ust. 1 zd. 2 albo art. 155 ust. 1 zd. 1 Konstytucji. Rady Ministrów programu działania Rady Ministrów wraz z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufaniaArt. 154 ust. 2 Konstytucji.. Po wysłuchaniu exposé Prezesa Rady Ministrów oraz zadaniu pytań przez posłów i udzieleniu na nie odpowiedzi, przeprowadzane jest głosowanie nad wyrażeniem wotum zaufania dla Rady MinistrówArt. 154 ust. 1 zd. 3 albo art. 155 ust. 1 zd. 2 Konstytucji.. W sytuacji nieudzielenia Radzie Ministrów wotum zaufania Prezes Rady Ministrów podaje gabinet do dymisji, którą przyjmuje Prezydent RP, powierzając jej dalsze pełnienie obowiązków do czasu powołania nowej Rady Ministrów. Exposé ministra spraw zagranicznych Słowem „exposé” określa się także przedstawianą Sejmowi doroczną informację ministra spraw zagranicznych o zadaniach polskiej polityki zagranicznej. Jest ono przedstawiane na podstawie art. 32 ust. 3 Ustawy o działach administracji rządowejUstawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej ().. Po wygłoszeniu przez ministra exposé odbywa się dyskusja oraz przeprowadzane jest głosowanie, którego wynik stanowi legitymizację działalności ministra.
Pierwszym tego typu wystąpieniem była wypowiedź ministra Ignacego Jana Paderewskiego z 20 lutego 1919. W okresie II RP wygłoszono 26 exposé (August Zaleski – 14 wystąpień w latach 1926–1932, Józef Beck – 6 w latach 1932–1939, Aleksander Skrzyński – 4 w latach 1922–1923, 1924–1926). Były one przedstawiane bądź wyłącznie na posiedzeniach sejmowych lub senackich komisji spraw zagranicznych, komisji spraw wojskowych i budżetu (ministrowie August Zaleski oraz Józef Beck), bądź i przed komisjami i na posiedzeniach plenarnych Sejmu i Senatu (Konstanty Skirmunt, Aleksander Skrzyński). Przy czym nawet w drugim przypadku nie miały one charakteru deklaracji programowych.
Od 1990 exposé ministra spraw zagranicznych wygłaszane jest na plenarnym posiedzeniu Sejmu (w obecności Prezydenta RP, członków Rady Ministrów i przedstawicieli korpusu dyplomatycznego), najczęściej pod koniec I kwartału albo na początku II kwartału roku (wyjątkiem było wystąpienie Grzegorza Schetyny w listopadzie 2014). Główne tezy z reguły streszczane są także dzień wcześniej na posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych. Exposé stanowi podsumowanie osiągnięć dyplomacji, wizję zasad mających stanowić fundament życia aksjologicznego w stosunkach międzynarodowych, a także aktualną strategię polityczną dostosowaną do realizacji interesu narodowego oraz polską rację stanu. W III RP pierwszym exposé było przemówienie wygłoszone 26 kwietnia 1990 w Sejmie X kadencji przez Krzysztofa Skubiszewskiego.
Exposé ministrów spraw zagranicznych RP wydano w formie książkowej, w trzech zbiorach:
Exposé Ministrów Spraw Zagranicznych 1919-1939, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2011, Exposé Ministrów Spraw Zagranicznych 1990-2013, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2013, Exposé ministrów spraw zagranicznych RP 2005–2024 = Polish Foreign Ministers' Policy Adresses in 2005–2024, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2024.
Exposé Premierów III RP Lp.Premier wygłaszający exposéData urzędowaniaData exposéCzas trwaniaUdzielono wotum zaufania1.Tadeusz Mazowiecki1989−199112 września 1989 64 minuty TAK 2.Jan Krzysztof BieleckiI–XII 19915 stycznia 1991 47 minut TAK 3.Jan Olszewski1991−199221 grudnia 1991 58 minut TAK 4.Waldemar PawlakVI–VII 19921 lipca 1992 86 minut NIE 5.Hanna Suchocka1992−199310 lipca 1992 30 minut TAK 6.Waldemar Pawlak1993−19958 listopada 1993 65 minut TAK 7.Józef Oleksy1995−19963 marca 1995 41 minut TAK 8.Włodzimierz Cimoszewicz1996−199714 lutego 1996 48 minut TAK 9.Jerzy Buzek1997−200110 listopada 1997 60 minut TAK 10.Leszek Miller2001−200425 października 2001 42 minuty TAK 11. Marek Belka 2004−200514 maja 2004 34 minuty NIE 24 czerwca 200421 minut TAK 12.Kazimierz Marcinkiewicz2005−200610 listopada 2005 65 minut TAK 13.Jarosław Kaczyński2006−200719 lipca 2006 82 minuty TAK 14. Donald Tusk 2007−201423 listopada 2007 185 minut TAK 15.18 listopada 2011 59 minut TAK 16.Ewa Kopacz2014−20151 października 2014 42 minuty TAK 17.Beata Szydło2015−201718 listopada 2015 62 minuty TAK 18. Mateusz Morawiecki 2017−202312 grudnia 2017 70 minut TAK 19.19 listopada 201975 minut TAK 20.11 grudnia 202367 minut NIE 21. Donald Tusk od 202312 grudnia 2023124 minuty TAK
Przypisy
Kategoria:Prawo konstytucyjne Kategoria:Komunikacja językowa Kategoria:Retoryka