thumb|200px|Jan Piotr Norblin – Wieszanie targowiczan na Rynku Starego Miasta 9 maja 1794 r. Józef Ankwicz (ur. ok. 1750, zm. 9 maja 1794 w Warszawie) – kasztelan sądecki w latach 1782–1791Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 210., poseł ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej – sejmu grodzieńskiego 1793, poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Rzeczypospolitej w Królestwie Danii w latach 1792–1793Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 57., kawaler Orderu Orła Białego. Jako targowiczanin stał się symbolem zdrady narodowej. W czasie powstania kościuszkowskiego został powieszony w Warszawie.
Życiorys Poselstwo w Kopenhadze Był deputatem z województwa krakowskiego na Trybunał Główny Koronny w 1782 rokuActum Lublinii in Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni ... Anno Domini Millesimo Septingentesimo Octogesimo Secundo, [b.n.s.]. Znany ze swojej zdolności przemawiania i gorliwej działalności sejmowej (był jednym z obrońców biskupa Kajetana Sołtyka w 1782), w związku z czym po dymisji Adama Wawrzyńca Rzewuskiego we wrześniu 1790 roku, został mianowany przez króla posłem misji dyplomatycznej Rzeczypospolitej w Danii, a pod koniec roku nominację zaakceptowała Deputacja Spraw Zagranicznych. Przysięgę przyjął Joachim Litawor Chreptowicz.
Początkowo Ankwicz starał się o placówkę w Madrycie, tam jednak wyjechał popierany przez Ignacego Potockiego Tadeusz Morski. Był członkiem konfederacji Sejmu CzteroletniegoKalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. ..., Warszawa 1791, s. 312.. Poseł Ankwicz stawił się w Kopenhadze 18 marca 1791 roku. Jako przedstawiciel króla przedstawił ministrowi Bernstorffowi konstytucję 3 maja, jako dokument nie wymierzony przeciwko jakiemukolwiek państwu. Aktywnie zwalczał skierowaną przeciwko Polsce rosyjską agitację oraz inspirowaną przez nich wpływową „Gazetę Hamburską”.
Na początku 1792 roku został odwołany do Warszawy w wyniku decyzji o likwidacji części misji zagranicznych. Była to dla niego porażka zarówno polityczna, jak i osobista: odebrano mu możliwość zabiegania o interesy polskie oraz utracił stałe źródło utrzymania (27 tysięcy florenów rocznie) i wpadł w ręce swych wierzycieli (był hazardzistą i żył ponad stan). Alarmował dwór królewski o zbliżeniu rosyjsko-szwedzkim, wobec czego brak placówki w zaniepokojonej sytuacją Danii byłby niezręcznością. Mając poparcie króla wrócił w czerwcu 1792 do Kopenhagi i poświęcił się dalszej działalności dyplomatycznej. Przekazywał do Polski informacje i sugestie Duńczyków (nakłaniali do porozumienia z Rosją – mimo wojny – bez oglądania się na sojusz z Prusami), a także próbował zaciągnąć pożyczkę na zakup broni. Szybki koniec wojny z Rosją i zwycięstwo konfederacji targowickiej zmusiły go do powrotu do Rzeczypospolitej w listopadzie 1792 roku. Jako bankrut pomoc finansową znalazł w ambasadzie rosyjskiej u Jakoba SieversaWojciech Kalwat, Misja w Kopenhadze. Z dziejów polskiej służby dyplomatycznej, „Mówią Wieki”, sierpień 2007..
Po powrocie do Rzeczypospolitej Z ramienia konfederacji targowickiej mianowany został w 1793 roku członkiem Komisji Edukacyjnej KoronnejKorrespondent Kraiowy y Zagraniczny. 1793, nr 36 + dod., s. 709 (mylnie 789).. Był członkiem konfederacji grodzieńskiej 1793 rokuVolumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 54.. Poseł na sejm grodzieński 1793 roku z województwa krakowskiegoDmitrij Ivanovič Ilovajskij, Sejm Grodzieński roku 1793: Ostatni Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Poznań 1872, s. 342.. Na sejmie grodzieńskim w 1793 roku został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem SieversemVolumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 11.. Na posiedzeniu 23 września, wobec milczącego oporu Izby przeciw wnioskowi o zgodę na nowy zabór pruski, oświadczył, że „milczenie oznacza zgodę”Henryk Schmitt "Dzieje Polski XVIII i XIX wieku” Kraków 1867, tom 3, s. 185. Pod koniec obrad sejmu grodzieńskiego został marszałkiem Rady Nieustającej przy poparciu ambasadora rosyjskiego.
9 maja 1794 w Warszawie, w czasie insurekcji kościuszkowskiej, na wniosek „jakobinów” został razem z trzema innymi osobami przekazany przez Radę Zastępczą Tymczasową pod jurysdykcję Sądu Kryminalnego, który skazał go na śmierć przez powieszenie, z natychmiastowym wykonaniem wyroku. Józef Ankwicz uznał jego słuszność, w odróżnieniu od innych targowiczan pod szubienicą zachowywał się godnie. Przyznał nawet, że „kto rozbiór podpisał, wart jest śmierci”Roman Marcinek, Encyklopedia Polski, Kraków 1996, s. 18.. W tym samym procesie na śmierć zostali także skazani inni przywódcy targowicy: biskup inflancki Józef Kazimierz Kossakowski, hetman wielki koronny Piotr Ożarowski, hetman polny litewski Józef Zabiełło. Wraz z Ożarowskim i Zabiełłą został powieszony przed ratuszem na Rynku Starego Miasta. Tego samego dnia wieczorem pochowano go na polu pod Nalewkami.
Tytuły i odznaczenia w 1778 otrzymał austriacki tytuł hrabiowski; podkomorzym (szambelanem) dworu austriackiego był od 1775Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Polacy dygnitarzami Austrii. T. I Podkomorzowie i paziowie (1750-1890), Lwów 1890, s. 12. w 1781 roku został kawalerem Orderu Świętego StanisławaZbigniew Dunin-Wilczyński: Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 188. w 1784 został odznaczony Orderem Orła BiałegoMarta Męclewska, Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, Zamek Królewski, Warszawa 2008, s. 230.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Linki zewnętrzne Mowy i pisma Józefa Ankwicza w bibliotece Polona
Józef Kategoria:Członkowie deputacji Sejmu Grodzieńskiego 1793 do traktowania z posłem rosyjskim Kategoria:Członkowie Komisji Edukacyjnej Koronnej Kategoria:Członkowie konfederacji Sejmu Czteroletniego Kategoria:Deputaci świeccy Trybunału Głównego Koronnego (województwo krakowskie) Kategoria:Hrabiowie Królestwa Galicji i Lodomerii Kategoria:Kasztelanowie sądeccy Kategoria:Konfederaci grodzieńscy (1793) Kategoria:Konfederaci targowiccy Kategoria:Ludzie związani z Andrychowem Kategoria:Marszałkowie Rady Nieustającej Kategoria:Ministrowie pełnomocni I Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Świętokrzyskim w Warszawie Kategoria:Polscy hrabiowie Świętego Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Posłowie na Sejm Grodzieński 1793 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Posłowie nadzwyczajni I Rzeczypospolitej w Królestwie Danii Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Straceni przez powieszenie Kategoria:Straceni przez władze powstania kościuszkowskiego Kategoria:Szambelanowie austriaccy Kategoria:Urodzeni w 1750 Kategoria:Więźniowie władz powstania kościuszkowskiego Kategoria:Zmarli w 1794