Johannes Paul Aeltermann (ur. 26 czerwca 1876 w Gdańsku, zm. 22 listopada 1939 w Nowym Wiecu) – niemiecki duchowny katolicki, ofiara narodowego socjalizmu. Sługa Boży Kościoła Katolickiego.
Życiorys thumb|180px|left|Tablica pamiątkowa w Holle Urodził się w rodzinie mistrza szewskiego Franza Aeltermanna i jego żony Elżbiety, z domu May. Po ukończeniu gimnazjum w Gdańsku (1898) studiował w seminarium duchownym w Pelplinie i tam 13 marca 1904 otrzymał święcenia kapłańskie. Pracował jako wikary m.in. w Gdańsku i Starogardzie Gdańskim. W początkowym okresie swojej działalności publicznej pomawiany niesłusznie o germanizowanie polskich dzieci, w 1911 podał do sądu i wygrał proces z redakcją Pielgrzyma, a rok później z redaktorem Gazety GdańskiejMarek Adamkowicz To był niezwykły człowiek, Dziennik Bałtycki 27 stycznia 2012. 6 września 1912 został proboszczem liczącej 700 wiernych parafii w Mierzeszynie (łącznie z kościołem filialnym w Przywidzu), znajdujących się w latach 1920–1939 w granicach Wolnego Miasta Gdańska. Prowadził ożywioną działalność społeczną. Dał się poznać jako zdecydowany przeciwnik hitleryzmu: 21 maja 1933, na tydzień przed wyborami do Volkstagu (sejmu Wolnego Miasta), wydał ośmiostronicową broszurkę „Hakenkreuz oder Christenkreuz?” (Swastyka czy krzyż Chrystusowy?) z podtytułem „kazanie przedwyborcze”, w której ostrzegał przed narodowym socjalizmem i wskazywał na jego sprzeczność z zasadami religii chrześcijańskiej. Po dojściu hitlerowców do władzy spotykały go za to szykany, m.in. był aresztowany przez policję. Zwolniony po interwencji biskupa gdańskiego Edwarda O’Rourkego, ale bojówkarze narodowosocjalistyczni atakowali jego plebanię i obrzucali ją kamieniami. mały|Grób ks. Aeltermanna przy kościele w Mierzeszynie Po wybuchu wojny i wcieleniu Wolnego Miasta Gdańska do III Rzeszy, ksiądz Aeltermann został aresztowany i zabrany do Nowego Wieca, gdzie rozstrzelano go wraz z grupą ok. 60 Polaków z okolicy (w tym 2 polskich księży). Niezłomny w swej postawie, do ostatka udzielał swoim współwięźniom pociechy religijnej przed śmiercią. Księża zostali zamordowani jako ostatni z tej grupy, wcześniej zmuszono ich do wykopania sobie grobu.
Szczątki księdza Aeltermanna zostały po wojnie ekshumowane i 17 maja 1945 złożone w grobie obok kościoła św. Bartłomieja Apostoła w Mierzeszynie. Jego imieniem nazwano 13 października 2003 Szkołę Podstawową w Mierzeszynie. Kościół katolicki w Niemczech uznaje go za jednego z męczenników wiary XX wieku.
30 sierpnia 2020 w Mierzeszynie przy ul. Wolności 19 odsłonięto pomnik ks. AeltermannaMierzeszyn, gm. Trąbki Wielkie. 30 sierpnia odbędzie się uroczyste odsłonięcie pomnika lokalnego bohatera – ks. Aeltermanna.
21 maja 2026 roku w archidiecezji gdańskiej otwarto jego proces beatyfikacyjny.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie Kategoria:Duchowni związani z Gdańskiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy Kategoria:Ofiary represji Niemiec nazistowskich w Europie 1933–1945 Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli w 1939