thumb|Andres Aslund (po prawej), rozmawiający z premierem Łotwy Valdisem Dombrovskisem (2009)
Anders Åslund (ur. 15 lutego 1952 w Karlskronie) – szwedzki ekonomista, po rozpadzie ZSRR doradca rządowy ds. transformacji gospodarczej w państwach powstałych z byłych republik radzieckich.
Życiorys Ukończył Wyższą Szkołę Handlową w Sztokholmie, następnie uzyskał stopień naukowy doktora na Uniwersytecie Oksfordzkim (jako członek St Antony's College).
Od ponad 30 lat jego praca badawcza i zawodowa skupia się na systemowym przejściu od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej. W latach 90. XX wieku Åslund był zwolennikiem wczesnych, kompleksowych i radykalnych reform gospodarczych w Rosji i Europie Wschodniej. W 1989 roku założył Sztokholmski Instytut Gospodarki Wschodnioeuropejskiej. Od 1989 do 1994 roku pracował jako profesor ekonomii międzynarodowej w Wyższej Szkole Handlowej w Sztokholmie.
Obok Jeffreya Sachsa i odegrał jako oficjalny doradca prezydenta Borysa Jelcyna w latach 1991–1994 czołową rolę podczas przeprowadzania neoliberalnych reform gospodarczych (tzw. terapii szokowej) w Rosji przez premiera Jegora Gajdara, zarzucając rosyjskim zwolennikom stopniowej transformacji niekompetencję i domagając się w swoich rekomendacjach „dzikiego kapitalizmu”. Następnie od 1994 roku przez trzy lata, pracował jako doradca ekonomiczny prezydenta Ukrainy – Leonida Kuczmy, a od 1998 przez sześć lat doradzał prezydentowi Kirgistanu – Askarowi Akajewowi. Åslund miał wpływ również na politykę gospodarczą w krajów nadbałtyckich: na początku lat 90. XX w. jako członek Międzynarodowej Bałtyckiej Komisji Gospodarczej i pod koniec pierwszej dekady XXI wieku jako nieformalny doradca premiera Łotwy Valdisa Dombrovskisa.
Od 2003 roku był dyrektorem Programu Rosyjskiego i Eurazjatyckiego w think tanku . Od 2006 roku przez dziewięć lat pracował w think tanku .
W drugiej połowie drugiej dekady XXI wieku wrócił na Ukrainę, gdzie był m.in. doradcą ds. modernizacji ukraińskiej kolei oraz zasiadał w radzie nadzorczej banku należącego do oligarchy Wiktora Pinczuka. Obok Åslunda w radzie znaleźli się Dominique Strauss-Kahn i Jean Pierre Saltiel – były szef banku inwestycyjnego Rothschild & Co. Z ukraińskich kolei Åslund został zwolniony przez prezydenta Ukrainy – Wołodymyra Zełenskiego pod koniec września 2020 roku. Do napięć dochodziło m.in. na tle nacjonalizacji banków działających na Ukrainie i negatywnej oceny Åslunda co do stosunku ekipy Zełeńskiego do ukraińskich oligarchów, który Åslund porównywał do działań Putina z początku XXI wieku. Przez wiele lat, do 2020 roku, był ekspertem ds. Ukrainy w amerykańskim think tanku Atlantic Council, działającym m.in. w Rosji do 2019 roku, kiedy rosyjski rząd uznał go za „organizację niepożądaną”.
Obecnie Åslund jest adiunktem na Georgetown University, doradcą w oraz jest przewodniczącym w – powstałej w 1995 roku w Kijowie organizacji zajmującej się modernizacją edukacji ekonomicznej i badań naukowych we Wspólnocie Niepodległych Państw. Åslund do dziś pozostaje członkiem Rosyjskiej Akademii Nauk. przyznał mu honorową profesurę. Anders Åslund pracował również jako szwedzki dyplomata w Kuwejcie, w Warszawie, w Genewie i w Moskwie. Był przewodniczącym rady naukowej polskiego Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych.
Książki How Capitalism Was Built: The Transformation of Central and Eastern Europe, Russia, the Caucasus, and Central Asia, Cambridge University Press, Cambridge 2013, . Russia’s Crony Capitalism: The Path from Market Economy to Kleptocracy, Yale University Press, New Haven 2019, .
Przypisy
Kategoria:Szwedzcy ekonomiści Kategoria:Szwedzcy dyplomaci Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Członkowie Rosyjskiej Akademii Nauk Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Szwecji Kategoria:Nauczyciele akademiccy Georgetown University Kategoria:Ludzie urodzeni w Karlskronie Kategoria:Urodzeni w 1952