Muzeum Historii Żydów im. Gaona Wileńskiego, Państwowe Muzeum Żydowskie im. Gaona Wileńskiego (lit. Vilniaus Gaono žydų istorijos muziejus) – muzeum w Wilnie otwarte w 1989 roku, poświęcone historii Żydów na Litwie oraz Holocaustowi.
Historia i współczesność Państwowe Muzeum Historii Żydowskiej im. Gaona w Wilnie jest republikańską instytucją budżetową, która gromadzi, chroni, bada, restauruje i eksponuje historyczne, materialne i duchowe dziedzictwo , obiekty tradycyjnej i współczesnej sztuki żydowskiej, a także dokumenty i przedmioty związane z Holocaustem. Tradycje żydowskiego muzealnictwa w Wilnie sięgają 1913 roku. Muzeum Żydowskie działało także w stolicy Litewskiej SRR po II wojnie światowej.
Muzeum im. Gaona powstało z inicjatywy żydowskiej inteligencji mieszkającej w Wilnie, m.in. braci Emanuela i Marka Zingerisów. Oficjalnie decyzję o utworzeniu placówki podjęła Rada Ministrów Litewskiej SRR w dniu 6 września 1989 roku. W 1991 roku Muzeum Sztuki im. Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa w Kownie przekazało wileńskiemu muzeum ocalałe eksponaty istniejącego w przeszłości Żydowskiego Towarzystwa Historii i Etnografii w Kownie. Stanowiły one podstawę zbiorów muzealnych. W 1997 roku, z okazji 200. rocznicy śmierci Gaona Wileńskiego, muzeum otrzymało jego imię.
Obecnie muzeum posiada trzy oddziały: Muzeum Samuela Baka (adres: Naugarduko g. 10), ekspozycję poświęconą Holocaustowi (Pamėnkalnio g. 12) oraz Memoriał w Ponarach (Agrastų g. 15). Planowane są także dwa dodatkowe oddziały: Muzeum Kultury i Tożsamości Żydów Litewskich (Pylimo g. 4) oraz Muzeum Pamięci Jacques’a Lipchitza w Druskienikach (Šv. Jokūbo 17, Druskininkai). Muzeum jest utrzymywane przez państwo litewskie.
Dyrektorzy muzeum Emanuelis Zingeris (1989–2004) Markas Zingeris (2005–2019) Kamilė Rupeikaitė-Mariniuk (2019–2022) dr Simonas Strelcovas (od 2023–2025) p.o. Ieva Šadzevičienė (od 2025)
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona muzeum
Kategoria:Muzea w Wilnie Kategoria:Żydzi na Litwie Kategoria:Zagłada Żydów na Litwie