thumb|Mapa dialektów macedońskich, gwary północnomacedońskie oznaczone odcieniami niebieskiego. Dialekt północnomacedoński (, ) – zróżnicowany wewnętrznie dialekt macedoński używany na pograniczu macedońsko-serbskim. Jest to dialekt typu przejściowego i stanowi ważne ogniwo południowosłowiańskiego kontinuum dialektalnego, pod wieloma względami nawiązuje do pobliskich dialektów torlackich.
Razem z dialektem centralnym tworzy zespół narzecza zachodniomacedońskiego (). W skład gwar zachodniomacedońskich wchodzą gwary tetowsko-gorańska, skopsko-crnogorska oraz kumanowsko-kratowska.
Cechy językowe Do najważniejszych cech fonetycznych gwar północnomacedońskich należą: prasłowiańskie *ě (jać) kontynuowane przez e, np. koleno, mleko, grupa łu na miejscu sylabotwórczego *l̥, np. długo, słuza, tłuče wobec literackiego долго, солза, толче, zachowane jest palatalne lj, np. polje, zelje, iljada, zlanie się obu jerów *ъ, *ь w ă, jak w gwarach torlackich, np. dăš, dăn, kontynuantem dawnej nosówki *ǫ jest u, np. zubi, ruka, kontynuanty ḱ, ǵ dawnych *ť, *ď, np. kuḱa, veǵa,
W morfologii charakterystyczne są cechy zbliżające ten obszar do dialektu torlackiego: końcówka -oga, np. toga, njega, săs dobroga, końcówka 1. os. l. mn. czasu teraźniejszego -mo, np. imamo wobec literackiego имаме, por. sch. imamo, końcówka 3. os. l. mn. aorystu -še, np. rekoše wobec literackiego рекоа, por. sch. rekoše, rzeczowniki rodzaju żeńskiego na -a mają formę przypadka zależnego na -u, np. ženu, njivu.
Rodzajnik jest niejednolity, gdyż obok zasadniczo panującego -ot, -ta, -to, np. najmaliot brat, konjot, lovecot, na południe od Tetowa spotyka się też -o, np. umo zamiast umot. Oprócz tego spotyka się rodzajnik w postaci -ъt. We wszystkich gwarach, choć w różnym nasileniu, funkcjonuje typowy dla gwar centralnych i języka literackiego trojaki rodzajnik typu -ov, -ot, -on.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Język macedoński