Beyoncé (wym. []) Giselle Knowles-Carter (ur. 4 września 1981 w Houston) – amerykańska piosenkarka muzyki pop i R&B, aktorka, autorka piosenek, producentka muzyczna, tancerka, reżyserka i businesswoman.
Jako dziecko uczestniczyła w konkursach wokalno-tanecznych. Profesjonalną karierę muzyczną rozpoczęła jako liderka girlsbandu Destiny’s Child, który stał się jednym z najlepiej sprzedających się zespołów na świecie. W 2000 podpisała kontrakt z wytwórnią muzyczną na solowy album, Dangerously in Love, który wydała w 2003. Krążek osiągnął sukces komercyjny, dzięki singlom „Crazy in Love” i „Baby Boy”. W 2006 po zakończeniu działalności Destiny’s Child opublikowała płytę pt. B’Day, którą promowała m.in. singlami: „Déjà Vu”, „Irreplaceable”, czy „Beautiful Liar”. W 2007 została wydana ścieżka dźwiękowa do filmu Dreamgirls, do której Beyoncé nagrała m.in. utwór „Listen”. Jej trzeci krążek pt. I Am... Sasha Fierce promowany był hitami: „Single Ladies”, „Halo”, „Diva” i „If I Were a Boy”.
W 2011 wydała album pt. 4, wraz z singlami: „Run the World (Girls)” i „Love on Top”. W 2013 wystąpiła w trakcie Super Bowl XLVII halftime show oraz opublikowała płytę zatytułowaną Beyoncé, która była jej pierwszym „albumem wizualnym”. Kolejny krążek artystki pt. Lemonade został dobrze przyjęty przez fanów oraz krytyków i okrzyknięto go najlepiej sprzedającym się albumem w 2016. W 2018 wydała płytę Everything is Love, która powstała we współpracy z mężem Jayem-Z. W 2022 rozpoczęła trzyczęściową trylogię albumów, wydając dotychczas Renaissance (2022) i Cowboy Carter (2024). Pochodzące z płyt single – „Break My Soul”, „Cuff It” i „Texas Hold ’Em” – osiągnęły sukces komercyjny.
Oprócz kariery muzycznej Beyoncé jest zaangażowana w projekty filmowe. Na ekranie zadebiutowała w produkcji Carmen: A Hip Hopera. Następnie zagrała w: Austin Powers i Złoty Członek (2002), Wojna pokus (2003) oraz Różowa Pantera (2006). Za zagranie głównej roli w filmie muzycznym Dreamgirls (2006) otrzymała nominację do Złotego Globu. W 2019 użyczyła głosu do nowej wersji animacji Król lew. Pełniła role producenta, scenarzysty i reżysera w kilku dokumentach muzycznych oraz wizualizacjach albumowych. Do jej autorskich projektów należą filmy: Lemonade (2016), Homecoming: A Film by Beyoncé (2019), Black Is King (2020) oraz Renaissance: A Film by Beyoncé (2023). W 2021 wydała piosenkę „Be Alive”, za którą otrzymała nominację do Oscara. Za swoje zaangażowanie na rzecz projektów ekranowych otrzymała: nagrodę Primetime Emmy, Peabody Award, dwie Czarne Szpule, Kryształową Statuetkę, MTV Movie Award oraz dwie nominacje do nagrody Satelity.
Jest najczęściej honorowanym i nominowanym artystą w historii Grammy, z 35 wyróżnieniami (32 solowo oraz 3 jako członkini Destiny’s Child). Jest również najczęściej nagradzaną artystką w historii BET Awards (32 nagrody), Soul Train Music Awards (21 nagród) oraz NAACP Image Awards (27 nagród). Ponadto, z 30 nagrodami MTV Video Music Awards, jest współrekordzistką pod względem liczby zdobytych statuetek. Tygodnik Billboard uznał ją za największą popową gwiazdę XXI wieku, natomiast magazyn Rolling Stone ósmą z 200 najlepszych piosenkarzy wszech czasów. W 2021 magazyn Pollstar nadał jej tytuł artystki koncertowej dekady 2010–2019. W 2024 zajęła 1. miejsce na liście najlepszych artystów XXI wieku amerykańskiego tygodnika Billboard. Posiadając na koncie 200 mln sprzedanych singli, jest jedną z najlepiej sprzedających się artystów na świecie. W lutym 2010 została uznana przez RIAA za najczęściej certyfikowaną wokalistkę dekady 2000–2009. W 2024 została najczęściej wyróżnianą certyfikatami artystką przez zrzeszenie amerykańskich wydawców muzyki.
W 2026 roku według Forbesa posiadała majątek wyceniany na mld dolarów.
Życiorys 1981–1997: Rodzina, edukacja i początek kariery mały|lewo|Beyoncé (2001) Urodziła się w Houston, w stanie Teksas jako córka Mathew, menedżera oraz producenta, i Tiny, stylistki fryzur i projektantki. Jej ojciec jest Afroamerykaninem, a matka luizjańską Kreolką (ma pochodzenie indiańskie, afroamerykańskie i francuskie)„Beyoncé Knowles’ Biography”, [w:] Fox News, 2008-04-15. [dostęp 2012-07-26].. Została wychowana w tradycyjnej, chrześcijańskiej rodzinie, tradycji protestanckiej. Młodszą siostrą Knowles jest Solange, wokalistka, modelka i aktorka. Imię Beyoncé stanowiło hołd wobec matki Tiny Knowles, której nazwisko brzmiało Beyincé.
Uczęszczała do St. Mary’s Elementary School w Teksasie, gdzie brała udział w zajęciach tanecznych, na których uczyła się m.in. jazzu i baletu. W wieku siedmiu lat wzięła udział w pierwszym konkursie, wykonując „Imagine” Johna Lennona; po występie uzyskała owacje na stojąco i ostatecznie zwyciężyła w konkursie, [w:] People [on-line]. [dostęp 2012-07-26]., [w:] Blender [on-line]. [dostęp 2010-08-07].. Krótko po tym zaczęła wzbudzać zainteresowanie lokalnej prasy; dziennik Houston Chronicle wspomniał o jej nominacji do nagrody The Sammy.
W 1990 uczęszczała do Parker Elementary School, szkoły muzycznej w Houston, gdzie była członkinią chóru„Beyoncé: All New”, E! Online.. Poza tym ukończyła High School for the Performing and Visual Arts oraz Alief Elsik High School„Famous Alumni – Elsik High School”, [w:] elsikalumni.com. [dostęp 2012-07-26].. Beyoncé przez dwa lata występowała również w chórze Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego St. John’s.
W wieku ośmiu lat, podczas jednego z przesłuchań, poznała LaTavię Roberson„Destiny’s Child’s Long Road To Fame The Song Isn’t Called „Survivor” For Nothing”, [w:] MTV, 2005-06-13. [dostęp 2012-07-26].. Obie, wraz z przyjaciółką Beyoncé Kelly Rowland, utworzyły zespół Girl’s Tyme; liczba członkiń ostatecznie zwiększyła się do sześciu. Grupa stała się popularna w Stanach Zjednoczonych, co sprawiło, że do Houston udał się producent muzyczny Arne Frager. Zaprosił Girl’s Tyme do swojego studia, The Plant Recording Studios, w Północnej Kalifornii i uznał, że to Knowles powinna być liderką, gdyż nie tylko potrafi dobrze śpiewać, ale ma odpowiednią osobowość. Chcąc, aby zespół podpisał kontrakt z dużą wytwórnią, Frager zgłosił go do Star Search, najpopularniejszego ówcześnie programu młodych talentów„Driven: VH1”, [w:] VH1. [dostęp 2010-08-07].. Girl’s Tyme nie udało się jednak odnieść sukcesu, ponieważ, jak stwierdziła Knowles, ich piosenka nie była wystarczająco dobra„Call Of The Child”, [w:] Time [on-line], 2001-01-15. [dostęp 2012-07-26].„All Grown Up”, [w:] Yahoo! Music. [dostęp 2017-04-15]..
1997–2001: Era Destiny’s Child Czerpiąc inspirację z Księgi Izajasza, zespół w 1993 zmienił nazwę na Destiny’s Child. Od tego czasu grupa występowała podczas lokalnych wydarzeń, a w 1997 roku podpisała umowę z Columbia Records oraz nagrała debiutancką piosenkę w wytwórni, „Killing Time”, która została umieszczona na ścieżce dźwiękowej filmu Faceci w czerni. W 1998 zespół wydał album pt. Destiny’s Child, z którego pochodził pierwszy znany hit, „No, No, No”. Płyta uczyniła z Destiny’s Child grupę rozpoznawalną w całych Stanach Zjednoczonych oraz przyniosła jej trzy nagrody Soul Train Music Awards. Zespół w 1999 dotarł na szczyty list przebojów za sprawą multiplatynowego albumu The Writing’s on the Wall, z którego pochodzą przeboje: „Bills, Bills, Bills” (pierwszy singel numer jeden), „Jumpin’, Jumpin’” i „Say My Name”. Za ostatni hit grupa odebrała nagrodę Grammy za najlepszy utwór R&B duetu lub grupy. The Writing’s on the Wall rozszedł się w sumie w ponad 8 milionach kopii, stając się przełomowym albumem w twórczości Destiny’s Child„The Best in Hip hop/Soul”, [w:] ASCAP, 2004-12-01. [dostęp 2012-07-26].„Of course you can lose yourself”, [w:] The Guardian [on-line], 2006-08-16. [dostęp 2012-07-26]..
W 2000 zespół wydał piosenkę „Independent Women Part I”, wydaną na ścieżce dźwiękowej filmu Aniołki Charliego. Utwór okazał się najpopularniejszym singlem w karierze zespołu, pozostając na 1. miejscu Billboard Hot 100 przez jedenaście tygodni. Trzeci album zespołu, Survivor, ukazał się w maju 2001 i zadebiutował na 1. miejscu Billboard 200, rozchodząc się w pierwszym tygodniu w 663 tysiącach egzemplarzach„Beyoncé, Branch Albums Storm The Chart”, [w:] Billboard [on-line]. [dostęp 2012-07-26].. Survivor sprzedał się w sumie w ponad 10 milionach kopii na świecie. Pochodzące z niego single „Survivor” oraz „Bootylicious” uplasowały się na szczycie Hot 100, a „Survivor” zdobył dodatkowo nagrodę Grammy dla najlepszej piosenki R&B duetu lub grupy. Po premierze albumu świątecznego 8 Days of Christmas zespół ogłosił przerwę, gdyż wszystkie członkinie pragnęły zająć się projektami solowymi.
2000–2002: Początki kariery solowej i aktorskiej mały|Beyoncé (2003) W 2000 Knowles podpisała z Columbia Records kontrakt na wydanie trzech albumów„Manifest Destiny”, [w:] EW.com, 2000-10-18. [dostęp 2012-07-26].. Jednak już wtedy, gdy była członkinią Destiny’s Child próbowała swych sił w twórczości solowej. Nagrała w duecie z Marcem Nelsonem utwór „After All Is Said and Done” na ścieżkę dźwiękową filmu The Best Man z 1999. Na początku 2001, kiedy zespół kompletował Survivor, Beyoncé zagrała główną rolę w obrazie Carmen: A Hip Hopera. Film był współczesną adaptacją opery Carmen francuskiego kompozytora Georges’a Bizeta.
W 2002 Beyoncé wcieliła się w postać Foxxy Cleopatry w filmie Austin Powers i Złoty Członek. Obraz okazał się komercyjnym sukcesem, zarabiając w pierwszym tygodniu 73,1 miliona dolarów. Pierwszy solowy singel Knowles, „Work It Out”, pochodził ze ścieżki dźwiękowej filmu. Rok później wokalistka wystąpiła u boku Cuby Goodinga Jr. w komedii romantycznej Wojna pokus i nagrała z myślą o nim kilkanaście piosenek, w tym m.in.: „Fighting Temptation” (z udziałem Missy Elliott, MC Lyte i Free), a także cover utworu „Fever”.
W 2003 Knowles nagrała wraz ze swoim ówczesnym partnerem, Jayem-Z, piosenkę „’03 Bonnie & Clyde”, a także wydała własną wersję „In da Club” 50 Centa„Beyoncé’s First Solo Single Will Be A Club Banger”, [w:] MTV, 2003-04-07. [dostęp 2012-07-26].. Poza tym, w duecie z Lutherem Vandrossem, nagrała utwór „The Closer I Get to You”, w oryginale wykonywany przez Robertę Flack oraz Donny’ego Hathawaya w 1977„Beyoncé Pushes Up Release Date Of Solo Debut”, [w:] MTV, 2003-06-02. [dostęp 2012-07-26].. Wersja Vandrossa i Beyoncé otrzymała nagrodę Grammy w kategorii najlepszy utwór R&B zespołu lub duetu; na tej samej gali Vandross wygrał statuetkę za „Dance with My Father”, w nagrywaniu którego również wzięła udział Knowles.
2003–2004: Dangerously in Love Po premierach debiutanckich płyt Williams i Rowland, Knowles również wydała pierwszy solowy album, Dangerously in Love, który ukazał się w czerwcu 2003. Zadebiutował on na szczycie Billboard 200, rozchodząc się w pierwszym tygodniu w 317 tysiącach egemplarzy. Album uzyskał status czterokrotnej platyny w Stanach Zjednoczonych, rozchodząc się w tym kraju w ponad 4,7 miliona kopiiGold & „Platinum Database”, [w:] RIAA. [dostęp 2012-07-26]., [w:] Billboard [on-line]. [dostęp 2012-07-26].. Z albumu pochodziły dwa utwory numer jeden. „Crazy in Love”, nagrany z udziałem Jaya-Z, został wydany jako główny singel i pozostawał na 1. miejscu Billboard Hot 100 przez osiem tygodni. W Wielkiej Brytanii wokalistka również zdominowała notowania, gdyż na szczycie pozostawała jednocześnie i płyta, i singel„Beyoncé Continues U.K. Chart Dominance”, [w:] Billboard [on-line]. [dostęp 2012-07-26].. Drugi singel, „Baby Boy”, nagrany z dancehallowym wokalistą Seanem Paulem, spędził na 1. pozycji Hot 100 dziewięć tygodni.
W 2004 zdobyła pięć nagród Grammy za swoje solowe dokonania, a w tym m.in.: za najlepszą piosenkę R&B („Crazy in Love”), najlepszy wokalny utwór R&B („Dangerously in Love 2”) i najlepszy album R&B (Dangerously in Love). Tym samym wyrównała rekord dla największej liczby statuetek zdobytych jednej nocy, który wcześniej uzyskały: Lauryn Hill (1999), Alicia Keys (2002) i Norah Jones (2003). W 2004 otrzymała także BRIT Award dla najlepszej międzynarodowej artystki.
2004–2005: Destiny Fulfilled