David Harden (hebr. דוד הרדן) (ur. 1926 w Suchostawie w Polsce, zm. 9 kwietnia 2014 w Jerozolimie w Izraelu) – izraelski malarz, działacz kulturalny, pisarz i tłumacz pochodzący z Polski.
Życiorys Urodził się jako Dawid Halperin w Suchostawie w PolsceDavid Halpern, Information Center of Israel Art, w wieku czterech lat wyemigrował z rodzicami do Montevideo w Urugwaju. W 1948 wyemigrował do Izraela i zamieszkał w kibucu Mefallesim, w 1951 dołączyli do niego rodzice i brat. Hardan został wysłany do Maroka, aby uczyć hebrajskiego w Tangerze. Następnie przeprowadził się do Francji, gdzie przewodniczył żydowskim przywódcom młodzieżowym. Studiował nauczanie w Beit Berl. W 1962 wraz z rodziną opuścił kibuc i przeniósł się do moszawu Ben Szemen, aby tam uczyć. W 1966 zamieszkał w Jerozolimie. David Hardan walczył w wojnie synajskiej i wojnie sześciodniowej. Po aktach nadużyć i grabieży, których był świadkiem podczas wojny na Synaju, opublikował w kwartalniku Keshet krytyczny esej.
Uczył języka hebrajskiego w pracowni dla nauczycieli akademickich w swoim kibucu, wykorzystując do tego metodę Uzi Ornana. Pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej w Beer Szewie, gdzie starał się promować swoje podejście pedagogiczne, które kładło nacisk na samodzielne i abstrakcyjne myślenie. Ceną stosowanej ścisłej dyscypliny była surowa krytyka i ścisły nadzór ze strony kuratorium szkolnego. Jego dodatkowym zajęciem było przewodniczenie starszym imigrantom w Sederot, która była położona blisko kibucu. Pracował w regionalnym liceum Shaar HaNegev, gdzie prowadził oddzielne zajęcia dla dzieci z kibucu i dla dzieci z Sederot oraz zorganizował pierwsze sesje integracyjne między obiema grupami.
Kariera literacka Publikował felietony i opowiadania na łamach „Niv Hagshim”, „Keshetu, w „Amocie”, „Shademocie”, „Plesnie”, „Fatechimie” i w „Narodzie”. Jego pierwsze felietony dotyczyły życia w kibucu, zawierały także krytyczne opisy obyczajów panujących w kibucu.
Na prośbę Aharona Amira, redaktora kwartalnika „Keshet” i wydawnictwa „Am Shafer” David Hardan zredagował i przetłumaczył na hebrajski antologię „Współczesne historie latynoamerykańskie”, która ukazała się w 1964. Część utworów zaadaptował do emisji w stacji radiowej Kol Israel. Po wielu rozmowach z Eliezerem Shabidem opublikował książkę „Źródła współczesnej żydowskiej myśli narodowej”.
W 1974 wydał swoją pierwszą autobiograficzną książkę „Mesjasze w Montevideo”, która uzyskała pochlebne recenzje krytyków m.in. pisarzy Aharona Applefelda i Davida Shahara. Później napisał książkę „Aszkenazi w Hiszpanii”, w której opisał swoje doświadczenie jako posłańca w Maroku i jako nauczyciela dzieci pochodzenia północnoafrykańskiego w Beer Szewie, a także ujawnił swoje poglądy na temat różnic kulturowych między Wschodem a Zachodem oraz wyobcowanie między tymi kulturami. Książka zawiera życzliwą, a zarazem ostrą krytykę odpowiedzialności samych członków grupy etnicznej Mizrahi za ich dyskryminację. Pomimo krytyki, książkę chwalili pisarze ze społeczności Mizrahi, tacy jak Sami Michael i Erez BitonHekserim Lexicon.
Równocześnie malował, swoje prace wystawił w galerii „Alon” w Jerozolimie i Muzeum Izraela, zostały docenione przez krytyka sztuki Yona Fishera.
Zarządzanie programami kulturalnymi David Hardan przez 11 lat pracował w Światowej Organizacji Syjonistycznej, gdzie był dyrektorem Departamentu Oświaty i Kultury w diasporze. Zajmował się publikowaniem opowiadań i pism przetłumaczonych na język hiszpański o historii Państwa Izrael: „Omer” – seria tłumaczeń na język hiszpański nowej fikcji hebrajskiej (z pomocą Gerszona Shakeda). Wybór został przyjęty przez Instytut Przekładu Literatury Hebrajskiej. Następnie opublikował antologię „Zbiór z kolekcji chasydzkiej”. W celu dostarczenia żydowskiej opinii publicznej za granicą informacji o wydarzeniach w Izraelu opublikował serię broszur „Holiot in the Chronicles of Israel” autorstwa Yehoasza Biebera, Efraima Ptolemeusza (o wojnie sześciodniowej), które zostały przetłumaczone na hiszpańskiDavid Halpern "Być nauczycielem", Bialik Publishing.
Hardan wycofał się z kierowania departamentem po zmianie rządu w 1977 i powołaniu przedstawiciela Likudu na stanowisko dyrektora Departamentu Oświaty Organizacji SyjonistycznejDavid Hardan, Hebrew Lexicon, The Ohio State University.
Przypisy
Kategoria:Izraelscy malarze Kategoria:Izraelscy pisarze Kategoria:Izraelscy nauczyciele Kategoria:Izraelscy tłumacze Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2014