Odczyn wiązania dopełniacza (OWD) – technika immunologiczna stosowana do wykrywania w surowicy krwi konkretnego antygenu lub skierowanych przeciwko niemu przeciwciał, wykorzystująca mechanizm wiązania białek dopełniacza do kompleksu antygen-przeciwciało. Używana jest w diagnostyce niektórych infekcji, choć współcześnie w dużej mierze została zastąpiona przez inne, szybsze i bardziej czułe testy.
Do materiału diagnostycznego in vitro (w probówce lub w dołku na płytce) badanego na obecność określonego antygenu dodaje się przeciwciała skierowane przeciwko poszukiwanemu antygenowi. Można też testować materiał na obecność swoistych przeciwciał, dodając odpowiednie antygeny. Następnie do układu dodaje się odpowiednią ilość białek dopełniacza (zwykle pochodzących od świnki morskiej). Dopełniacz wiąże się do powstałych kompleksów antygen-przeciwciało i tym samym jest zużywany, niedostępny dla kolejnych reakcji. Jeśli materiał diagnostyczny nie zawiera poszukiwanego składnika (antygenu lub przeciwciała), to nie wytworzą się kompleksy antygen-przeciwciało, a dodany dopełniacz pozostanie niezwiązany i tym samym nadal aktywny.
W kolejnym etapie wywołuje się reakcję wskaźnikową. Do układu dodaje się baranie erytrocyty (SRBC) wraz ze skierowanymi przeciwko nim przeciwciałami (anti-SRBC). Jeśli na poprzednim etapie nie powstały kompleksy antygen-przeciwciało, to nadal aktywny dopełniacz zwiąże się z nowo powstałymi kompleksami i doprowadzi do hemolizy (rozpadu) baranich erytrocytów. Wynik testu uważa się wówczas za ujemny. Jeśli jednak na poprzednim etapie doszło do powstania kompleksów i związania dopełniacza, to został on już wtedy zużyty i w kolejnym etapie nie nastąpi hemoliza. Wynik testu uznaje się w tym przypadku za dodatni (materiał diagnostyczny zawiera poszukiwany antygen lub przeciwciało).
Odczyn wiązania dopełniacza w niektórych przypadkach jest metodą diagnostyczną trudną do standaryzacji. Niektóre antygeny, zwłaszcza te ulegające agregacji lub o wysokiej masie molekularnej, mogą wiązać dopełniacz bezpośrednio, bez udziału kompleksu antygen-przeciwciało. Aby wykluczyć możliwość interferencji dopełniacza zawartej w surowicy krwi stanowiącej materiał diagnostyczny, podgrzewa się ją do temperatury 56°C przez 30 minut.
Współcześnie metoda OWD została w dużej mierze wyparta przez takie techniki jak ELISA, test immunofluorescencyjny i PCR.
Przypisy
Kategoria:Immunologia Kategoria:Diagnostyka laboratoryjna