Katedra Świętych Piotra i Pawła (niem. Dom St. Peter und Paul) – gotycka świątynia luterańska znajdująca się w niemieckim mieście Bardowick. Dawna kolegiata, zwyczajowo nazywana katedrą (niem. der Dom), chociaż prawdopodobnie nigdy nie była siedzibą biskupa.

Historia Prawdopodobnie pierwszy kościół w Bardowicku został ufundowany w VIII wieku przez Karola Wielkiego. Przypuszczalnie świątynia mogła być planowana jako siedziba diecezji bądź przez krótki czas być siedzibą biskupów Verden, lecz tezy te budzą wątpliwości wśród badaczy. Pierwsza wzmianka o kościele pw. św. Piotra pochodzi z 1146 roku, a w 1162 biskup Verden nadał tutejszej kapitule niezależność od władz. Tryb życia kanoników przypominał reguły zakonne. W połowie XII wieku wzniesiono monumentalną świątynię w stylu romańskim. W 1189 miasto zostało zniszczone przez wojska Henryka Lwa, z dawnej katedry zachowały się do dziś jedynie nieliczne detale.

W XIV wieku planowano przebudować świątynię, w 1347 fundusze na ten cel przekazał w testamencie zmarły kanonik Dietrich von dem Berge. Rozpoczęcie prac opóźniało się, a w 1371 roku katedra została zniszczona w trakcie wojny o sukcesję w Lüneburgu. Pod koniec XIV rozpoczęto odbudowę, w XV wieku ukończono prace nad nowym korpusem nawowym, a na miejscu dawnych, wysokich wież, wzniesiono dwie ośmiokątne konstrukcje o znacznie niższej wysokości, które w 1488 roku przykryto ołowianymi dachami.

Architektura Świątynia trójnawowa, o układzie halowym. Najstarszą częścią jest zachowana romańska kruchta wraz z dolnymi części wież, wzniesiona ze skał gipsowych pochodzących ze wzgórza w Lüneburgu. Kruchtę przykrywa sklepienie krzyżowe. Do fasady dostawiona jest kaplica św. Szczepana z 1353 roku, która przysłoniła zachowany romański portal wejściowy, chroniąc go jednocześnie przed warunkami atmosferycznymi. Zarówno korpus nawowy, jak i prezbiterium, ma długość czterech przęseł. Ich wygląd wzorowano na lüneburskich kościołach: św. Jana i św. Michała. Pierwotnie dwie części kościoła były oddzielone za pomocą lektorium. W korpusie nawowym okna zgrupowano po dwa między przyporami. Salowe prezbiterium zakończone jest wieloboczną absydą.

Wyposażenie Najstarszym elementem wyposażenia jest brązowa chrzcielnica z 1367 roku. Ołtarz główny, poświęcony Matce Bożej, powstał ok. 1430 roku, przypisywany jest Lewinowi Snitkerowi. W środkowej części znajduje się rzeźba Madonny z Dzieciątkiem oraz figury apostołów i świętych ustawione w niszach. Zewnętrzna dekoracja skrzydeł nie zachowała się. Stalle pochodzą z lat 1486–1487, liczą 54 miejsca siedzące i są największe w północnych Niemczech. Mosiężny żyrandol pochodzi z roku 1664, a witraże z herbami ufundował w 1673 roku książę Brunszwiku-Lüneburga Jerzy Wilhelm. Neogotycka ambona pochodzi z XIX wieku.

Trójmanuałowe organy wykonało w latach 2011–2012 przedsiębiorstwo Alexander Schuke Potsdam Orgelbau, ich budowa wzorowana była na barokowych organach z kościoła Świętego Krzyża w Suhl. Składają się z 3088 piszczałek zgrupowanych w 45 głosów; zainstalowano je w neogotyckim prospekcie wybudowanym w 1867 roku przez warsztat .

Najmniejszy dzwon katedry zawieszono nad kalenicą nawy głównej, pochodzi on z roku 1880. Na wieży południowej zawieszono trzy niewielkie, zabytkowe dzwony oraz współczesny instrument z 2010 roku, z ludwisarni w Sinn. W północnej wieży znajdują się dwa dzwony z 1424 roku. Dane dzwonów: +ImięWagaŚrednicaWysokośćbez koronyTonRok odlaniaSygnaturkaGebets- und Stundenglocke~60 kgbrak danychbrak danychf'''1880Wieża południowabrak60 kg44,6 cm43,5 cmb"ok. 1250110 kg57 cm51,1 cmas"ok. 1150200 kg68 cm59,7 cmf"ok. 1325256 kgd"2010Wieża północnaSonntagsglocke1060 kg123 cm100 cmf'1424Bußglocke1500 kg136 cm108,8 cmes'

Galeria

Przypisy

Katedra Świętych Piotra i Pawła Kategoria:Kościoły w Dolnej Saksonii Kategoria:Zabytkowe kościoły w Niemczech Kategoria:Luterańskie katedry w Niemczech Kategoria:Architektura gotyku w Niemczech Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła