Funkcje i stopnie w Armii Czerwonej – w opublikowanym 8 listopada 1917 projekcie deklaracji „Do żołnierzy armii rewolucyjnej” poddano pod dyskusję całej armii wybory kadry dowódczej, zniesienie stopni wojskowych, odznaczeń i tytułów, które podkreślały przywileje oficerów pochodzenia szlacheckiego i brak praw żołnierzy wywodzących się ze środowisk robotniczych i chłopskich. 14 listopada 1917 Ludowy Komisariat Spraw Wojskowych wydał rozkaz o wstrzymaniu nominacji oficerskich, a 23 listopada opublikował drugi projekt deklaracji, w którym mowa była o szerokim samorządzie wybieralnych organizacji żołnierskich.
15 grudnia 1917 Rada Komisarzy Ludowych RFSRR przyjęła dwa dekrety: „O zasadach wyboru i organizacji władzy w armii” oraz „O zrównaniu praw wszystkich żołnierzy”. Drugi dekret zniósł wszystkie stopnie i tytuły wojskowe, a także anulował insygnia i odznaki wyróżniające. Wojskowych zaczęto nazywać żołnierzami armii rewolucyjnej.
Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona, utworzona dekretem z 15 stycznia 1918, nie miała jednolitego umundurowania ani insygniów. W 1918 wprowadzono napierśnik w kształcie czerwonej, emaliowanej gwiazdy z pługiem i młotem pośrodku (ówczesne godło wojskowe) w wieńcu z liści dębu i lauru dla wszystkich żołnierzy Armii Czerwonej, a do nakrycia głowy umocowaną gwiazdę ze skrzyżowanymi pługiem i młotem.
Żołnierze służący jako ochotnicy w nowoformującej się Armii Czerwonej, znali dobrze swoich dowódców i nie było potrzeby wprowadzania oznak dla kadry dowódczej. Jednakże gdy wojna domowa ogarnęła rozległe terytorium kraju, armia gwałtownie się rozrosła, a przybywające posiłki często wyruszały do walki w biegu, brak oznaczeń kadry dowódczej zaczął być przyczyną niedogodności, a czasem nieporozumień. Żołnierze, zwłaszcza nowicjusze, czasami łamali dyscyplinę i nie słuchali swoich dowódców, którzy wzywali ich do ataku. Brak dyscypliny często był tłumaczony nieznajomością uprawnień osoby wydającej lekceważone rozkazy. Aby tego uniknąć, niektórzy dowódcy zaczęli wprowadzać według własnego uznania dowolne insygnia w swoich jednostkach.
W 1919 roku Armia Czerwona po raz pierwszy wprowadziła jednolite umundurowanie dla wszystkich żołnierzy oraz oznaki dla kadry dowódczej.
16 grudnia 1919 rozkazem nr 116 Rewolucyjna Rada Wojskowa wprowadziła oznaki na rękawach dla kadry dowódczej: pod czerwoną gwiazdą czerwone trójkąty z sukna dla młodszej kadry dowódczej, kwadraty dla średniego szczebla i romby dla starszej kadry oraz patki na kołnierzyku w kolorach odpowiadających rodzajom sił zbrojnych:
Samodzielny dowódca (); Zastępca dowódcy plutonu (); Starszyna (); Dowódca plutonu (); Dowódca kompanii (); Dowódca batalionu (); Dowódca pułku (); Dowódca brygady (); Szef Dywizji (); Dowodzący armią (); Dowodzący frontem ().
Jak widać choćby z nazewnictwa, oznaki potwierdzały nie stopień, lecz stanowisko czy funkcję noszącego je żołnierza. W czasie pełnienia danej funkcji posługiwał się oznaką/tytułem, po zakończeniu tracił je.
Na mocy rozporządzenia nr 628 z 8 kwietnia 1919 Rewolucyjnej Rady Wojskowej zatwierdzono pierwsze wzory mundurów: nakrycie głowy w postaci hełmu, płaszcze (szynele) piechoty i kawalerii z trzema naszywkami – pasami na piersiach („rozmowy”) z kolorowego sukna odpowiadającego rodzajowi wojska, letnią koszulę z trzema paskami na piersiach w kolorze odpowiadającym rodzajowi wojska oraz skórzane buty.
Rozkazem Rewolucyjnej Rady Wojskowej nr 116 ustanowiono oznaczenia rozróżnień, naszywane na lewym rękawie płaszcza i koszuli. Na mocy rozkazu Rewolucyjnej Rady Wojskowej Republiki nr 572 z dnia 3 kwietnia 1920 wprowadzono na rękawach oznaki rodzajów sił zbrojnych – oznaczenie piechoty to romb z malinowego płótna, na którym wyhaftowano okrąg – u góry żółty, z rozchodzącymi się promieniami, w środku okręgu widniała gwiazda, u dołu odznaki znajdowało się zielone pole, pod gwiazdą na polu przymocowano metalowy emblemat – skrzyżowane karabiny. Wzór odznaki był taki sam dla wszystkich rodzajów wojsk, jedynie pod gwiazdą umieszczano godło odpowiedniego rodzaju wojsk. Odznaki różniły się kształtem i kolorem pola – wojska inżynieryjne miały kształt kwadratu wykonanego z czarnego materiału, kawaleria miała kształt podkowy wykonanej z niebieskiego materiału itd.
31 stycznia 1922 rozkazem Rewolucyjnej Rady Wojskowej nr 322 wprowadzono nowy mundur, składający się z płaszcza o jednolitym kroju, koszuli – tzw. gimnastiorki, hełmu i nowych insygniów. Do rękawa naszyta była sukienna klapa w kolorze odpowiadającym rodzajowi wojska, u góry której znajdował się szkarłatny pas, pod nim znajdowały się znaki rozróżniające, a nad nim oznaczenie rodzaju wojsk.
Kadra dowódcza nosiła czerwone oznaki, a kadra administracyjno-ekonomiczna niebieskie. Na nakryciach głowy umieszczano małą metalową gwiazdę na sukiennej podkładce także w kształcie gwiazdy; podkładka w kolorze materiału zależnego od rodzaju wojsk.
Mundur kadry dowódczej niczym nie różnił się od munduru szeregowych żołnierzy Armii Czerwonej.
W 1924 roku przeprowadzono reformę wojska, w wyniku której wprowadzono nowe, bardziej uproszczone umundurowanie. Zniesiono patki na piersiach i naszywki na rękawach, wprowadzono naszywki do płaszcza i koszuli – w piechocie z malinowego sukna z czarną lamówką, w kawalerii – z niebieskiego sukna z czarną lamówką, w artylerii – z czarnego sukna z czerwoną lamówką, w wojskach technicznych – z czarnego sukna z niebieską lamówką, w lotnictwie - z jasnoniebieskiego sukna z czerwoną lamówką, dla personelu administracyjno-gospodarczego – ciemnozielonego z czerwoną lamówką. Do patek kołnierzyka przymocowano metalowe insygnia pokryte czerwoną emalią: romby dla wyższej kadry dowódczej, prostokąty dla starszej kadry, kwadraty dla średniej kadry i trójkąty dla młodszej kadry. Żołnierze Armii Czerwonej mieli na naszywkach wypisane numery pułków.
Cała kadra dowódcza została podzielona na młodszą, średnią, starszą i wyższą oraz na 14 kategorii służbowych ze względu na zajmowane stanowisko służbowe:
młodsza kadra dowódcza K-1 dowódca ogniwa (), zastępca dowódcy pododdziału ; K-2 dowódca pododdziału (); średnia kadra dowódcza K-3 dowódca plutonu (); K-4 zastępca dowódcy kompanii (), dowódca samodzielnego plutonu ; K-5 dowódca kompanii (); K-6 zastępca dowódcy batalionu, dowódca samodzielnej kompanii (, ); starsza kadra dowódcza K-7 dowódca batalionu (); K-8 zastępca dowódcy pułku (); K-9 dowódca pułku (); wyższa kadra dowódcza K-10 dowódca brygady (), zastępca dowódcy dywizji (); K-11 dowódca dywizji (), zastępca dowódcy korpusu (); K-12 dowódca korpusu (), zastępca dowódcy armii (); K-13 dowódca armii (), zastępca dowodzącego wojskami okręgu, frontu, armii (, , ); K-14 dowodzący wojskami okręgu, frontu, armii (, , ).
Jednocześnie z mianowaniem na stanowisko dowódcze dowodzącemu przypisywano jedną lub drugą kategorię, oznaczaną indeksem „K”. Na przykład dowódca plutonu miał kategorię „K-3”, dowódca kompanii „K-5” itd. Pozostała część kadry dowódczej (polityczna, techniczna itd.) była przyporządkowana odpowiednim kategoriom.
Brak indywidualnych stopni wojskowych, niezależnych od zajmowanych stanowisk, został przerwany dekretem z 22 września 1935 Centralnego Komitetu Wykonawczego i Rady Komisarzy Ludowych ZSRR, kiedy to wprowadzono osobiste stopnie wojskowe; dla kadry dowódczej Sił Lądowych i Powietrznych: porucznik (); starszy porucznik (); kapitan (); major (); pułkownik (); kombrig (); komdiw (); komkor (); komandarm II rangi (); komandarm I rangi ().
Dla żołnierzy pozostałych rodzajów sił zbrojnych i rodzajów działalności służbowej – stopnie:
— dla kadry wojskowo-politycznej wszystkich rodzajów sił zbrojnych: politruk ); starszy politruk (); komisarz batalionowy (); Komisarz pułkowy (); komisarz brygadowy (); Komisarz dywizyjny (); komisarz korpuśny (); komisarz armijny II rangi (); komisarz armijny I rangi ().
— dla wojskowej kadry technicznej Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych: wojentechnik II rangi (); wojentechnik I rangi (); wojeninżenier III rangi (); wojeninżenier II rangi (); wojeninżenier I rangi (); briginżenier (); diwinżenier (); korinżenier (); arminżenier ().
— dla wojskowej kadry gospodarczej i administracyjnej wszystkich rodzajów wojsk i służb: technik-intendant II rangi (); technik-intendant I rangi (); intendant III rangi (); intendant II rangi (); intendant I rangi (); brigintendant (); diwintendant (); korintendant (); armintendant ().
— dla wojskowego personelu medycznego wszystkich rodzajów wojsk i służb: wojenfeldszer (); starszy wojenfeldszer (); wojenwracz III rangi (); wojenwracz II rangi (); wojenwracz I rangi (); brigwracz (); diwwracz (); korwracz (); armwracz ().
— dla wojskowego personelu weterynarii wszystkich rodzajów wojsk i służb: wojenwetfeldszer (); starszy wojenwetfeldszer (); wojenwetwracz III rangi (); wojenwetwracz II rangi (); wojenwetwracz I rangi (); brigwetwracz ); diwwetwracz (); korwetwracz (); armwetwracz ().
— dla wojskowych prawników wszystkich rodzajów wojsk: młodszy jurysta wojskowy (); jurysta wojskowy (); jurysta wojskowy III rangi (); jurysta wojskowy II rangi (); jurysta wojskowy I rangi (); brigwojenjurist (); diwwojenjurist (); korwojenjurist (); armwojenjurist ().
Ten sam dekret wprowadził tytuł marszałka Związku Radzieckiego, przyznawany osobiście wybitnym i szczególnie wyróżniającym się osobom z najwyższej kadry dowódczej. 20 listopada 1935 za wybitne zasługi w dowodzeniu Siłami Zbrojnymi kraju, dekretem Centralnego Komitetu Wykonawczego i Rady Komisarzy Ludowych ZSRR po raz pierwszy tytuł marszałka Związku Radzieckiego otrzymali: Wasilij Blücher; Siemion Budionny; Klimient Woroszyłow; Aleksandr Jegorow; Michaił Tuchaczewski.
Dekretem Centralnego Komitetu Wykonawczego i Rady Komisarzy Ludowych z 22 września 1935 r. zatwierdzono Regulamin służby dowództwa i kadry dowódczej Armii Czerwonej. Na podstawie tego rozporządzenia Ludowy Komisarz Obrony otrzymał polecenie przeprowadzenia certyfikacji wszystkich kadr dowódczych i nadania im odpowiednich stopni wojskowych.
Nadanie kolejnego stopnia wojskowego miało nastąpić po upływie ustalonego okresu służby w poprzednim stopniu, pod warunkiem uzyskania pozytywnej oceny. Ustalono czas trwania służby w poszczególnych stopniach wojskowych: porucznik, starszy porucznik i ich odpowiednicy – 3 lata, kapitan i major – 4 lata, pułkownik – 8 lat. W przypadku żołnierzy o stopniu kombrig i wyższym nie ustalono okresu służby w danej randze.
Nadawanie kolejnych stopni kadrze dowódczej sztabu, zarządów i szkół wyższych odbywało się w następujących ramach czasowych: a) aby uzyskać stopień pułkownika, okres pozostawania w poprzednim stopniu ustalano na 3 lata, z czego jeden rok był wymagany na faktyczne dowodzenie batalionem (dywizją itp.); b) aby uzyskać stopień kombrig, okres służby w poprzednim stopniu ustalono na 6 lat, z czego 2 lata wymagały dowodzenia pułkiem.
Przeniesienie żołnierza na wyższe stanowisko wiązało się zazwyczaj z awansem – otrzymaniem kolejnego, wyższego stopnia. Dowódcy i szefowie, którzy odsłużyli ustalony okres w jednym stopniu i nie awansowali (np. z powodu negatywnej oceny), pozostawiano w tym samym stopniu do dwóch lat. Jeżeli po tym okresie dowódca (szef) nie zasłużył na awans na wyższy stopień wojskowy, był przenoszony do innej służby z zachowaniem tego samego stopnia lub zwalniany do rezerwy.
Ludowemu Komisarzowi Obrony przyznano prawo, w wyjątkowych przypadkach, do wyznaczania określonym osobom kolejnych dowództw i specjalnych stopni wojskowych bez konieczności przestrzegania warunków służby.
Przydział kolejnych stopni aż do komkora włącznie odbywał się na mocy rozkazów Ludowego Komisarza Obrony ZSRR. Stopnie komandarma I i II rangi oraz odpowiadające im tytuły nadawano dekretem Centralnego Komitetu Wykonawczego i Rady Komisarzy Ludowych ZSRR.
Na mocy rozkazu Ludowego Komisariatu Obrony ZSRR nr 176, 3 grudnia 1935 wprowadzono nowe mundury i oznaki.