Barbara Leokadia Surowska (ur. 3 grudnia 1939 w Biłgoraju) – polska germanistka specjalizująca się w historii literatury niemieckiej i polskiej oraz teorii literatury, redaktorka i tłumaczka z niemieckiego na polski. Emerytowana profesor zwyczajna Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys

Studiowała filologię germańską na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w r. 1966 uzyskała magisterium. Doktoryzowała się w 1979 r. pracą Die Bewußtseinsstromtechnik im Erzählwerk Arthur Schnitzlers u prof. Elidy Marii Szaroty, a w 1993 r. uzyskała na macierzystym wydziale stopień doktora habilitowanego nauk filozoficznych w zakresie niemieckiego literaturoznawstwa rozprawą pt. Metamorphosen des Stils Rainer Maria Rilkes.

Uczyła jako germanistka na Uniwersytecie Warszawskim od 1972 do 2010 r. i równolegle (od 1995 do 2000 r.) na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. W latach 1973–1987 prowadziła niemiecką redakcję w Literaturze na Świecie , popularyzując m.in. twórczość Ingeborg Bachmann, Petera Handkego, Thomasa Bernharda, Eliasa Canettiego, Güntera Grassa.

Jest członkinią Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Wybrane publikacje

Prace literaturoznawcze Die Bewußtseinsstromtechnik im Erzählwerk Arthur Schnitzlers, Warszawa 1990 Metamorfozy stylu w twórczości Rainera Marii Rilkego, Warszawa 1992 Młody Rilke, Gdańsk 1994 Von überspannten Ideen zum politischen Appell. 25 Essays zur deutschen Literatur, Warszawa 2006. Związki Rainera Marii Rilkego z dziedziną sztuk pięknych, Warszawa 2008. Auf Rilkes Wegen, Frankfurt nad Menem, Berlin, Bern 2012 Od Goethego do Grassa. Szkice z literatury niemieckiej, Warszawa 2017

Edycje i przekłady Artur Schnitzler, Panna Elza i inne opowiadania, PIW. Warszawa 1971 Elias Canetti, Głosy Marrakeszu, Czytelnik 1977 Jette w zamku. Dziesięć opowiadań NRD, Nasza Księgarnia, Warszawa 1980 In der Nacht wandern die Bäume (Wybór polskich opowiadań), Lucerna 1982 Hanna Johansen, Dinozaurów nie ma, wydawnictwo Silura, Kraków 2004 Franz Kafka, Osiem Notatników, Gdańsk 1995, nowe rozszerzone wydanie pt. Osiem notatników. Zapiski z lat 1916-1918, Kraków 2021 (Wydawnictwo: Eperons-Ostrogi) Peter Handke, Powitanie rady nadzorczej, Kraków 2020 Pełnia nieszczęścia, Kraków 2020 Krótki list na długie pożegnanie, Kraków 2021

Przekłady dramatów Thomas Bernhard, Święto Borysa Gerhart Hauptmann, Przed wschodem słońca, Michał Kramer. Dramat w czterech aktach , Matuzalem czyli Wieczny mieczanin

Studia (wybór) Schnitzlers innerer Monolog im Verhältnis zu Dujardin und Dostojewski, w: Theatrum Europaeum. Festschrift für Prof. E.M.Szarota, München 1982, S. 549-558. Die Einheit von sprachlichem und außersprachlichem Ausdruck bei Hofdmannsthal. Am Beispiel der „Elektra”, w: Thematisierung der Sprache in der österreichischen Literatur des 20. Jahrhunderts, Innsbruck 1982, S. 59-69. Don Kichot walczący z wiatrakami śmierci (na temat Eliasa Canettiego), w: „Literatura na świecie“ 8/1982, S. 130-145. Droga Rilkego ku poezji rzeczy w: „Literatura na świecie“ 10/1982, S. 184-195. Nur aus der Gesinnung heraus schreiben (Elias Canatti), w: „Hüter der Verwandlung“, Hanser-Verlag, München Und Wien 1985, S. 167-182 (też po szwedzku i po angielsku Flaubertsche Motive in Schnitzlers Novelle „Die Toten schweigen“, w: Orbis Litterarum, Kopenhaga 1985, Z, 40, S. 372-379. Skąd się wzięło robactwo u Kafki? w: Literatura na świecie 2/1987, S. 175-181. Święci Rilkego, w: „Co badania filologiczne mówią o wartości?“, Warszawa 1987, Bd. 1, S. 405-414. Das war in Venedig… (Venedische Motive Rilkes), w: „Blätter der Rilke-Gesellschaft“, Sigmaringen 1990, H. 16/17, S. 33-42. Dwie opinie w sprawie Franza Kafki i Felicji Bauer, w: „Literatura na świecie“ 6/1991, S. 183-196. Rilke und Dostojewski, w: „Dostojewskij und die russische Literatur in: „Österreich seit der Jahrhundertwende. Literatur Theater“. FANTAKT, St. Petersburg 1/1994, S. 194-203. Canetti, jakiego poznałam, w: „Literatura“ 11(136)/96, S. 12-13. Rilke v Polsky, w: „Rainer Maria Rilke evropsky Basnik z Prahy“, Prag 1996, S. 155-167. Deutsche Dramatiker für die polnische Bühne. Theaterübersetzungen – Gerhart Hauptmann, Ivan Goll, Thomas Bernhard, w: Theatron. Studien zur Geschichte der dramatischen Künste. Polnisch-deutsche Theaterbeziehungen seit dem Zweiten Weltkrieg, Tübingen 1998, S. 275-282. Tłumaczenie to jest wielka rzecz… Rainer Maria Rilke w przekładach polskich, w: „Poezja polska i niemiecka w przekładach współczesnych., Szczecin 2002, S. 55-70. Orfeusz w poezji Rainera Marii Rilkego, w: „Mit Orfeusza. Inspiracje i reinterpretacja w europejskiej tradycji artystycznej“, Gdańsk 2003, S. 329-340. O kilku wierszach Rainera Marii Rilkego opartych na motywach antycznych, w: Antyk romantyków – model europejski i wariant polski. Rekonesans, Toruń 2003, S. 96-104. Rilke w świecie ikon i malarstwa rosyjskiego, w: „Teoria literatury żywa. Między słowem a obrazem“, Warszawa 2003, S. 7-23. Ist das noch die Nora? Bemerkungen zu Elfriede Jelineks Theaterstücks Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte oder Stützen der Gesellschaften, w: „Positionen der Jelinek-Forschung“, Bern, Berlin, 2008, S. 257-278. Schnitzler i Freud, w: „Przegląd Filozoficzno-Literacki“, Nr 2 (27), Warszawa 2010, S. 245-258. Eine vergessene Freundschaft. Józef Wittlin und Joseph Roth, w: „Gegen den Kanon – Literatur der Zwischenkriegszeit in Österreich”, Peter Lang Verlag, Frankfurt nad Menem. 2017, S. 139-155. Rilkes Wenden ins Eigentliche, w: „Reise nach Danzig. Rilke und das Drama“. Blätter der Rilke-Gesellschaft, 34/2018, Wallstein-Verlag, hrsg. Von Jörg Paulus und Erich Unglaub, Göttingen 2018, S. 11-21. Der erste Weltkrieg im Lichte der Fackel, w: „Der erste Weltkrieg in Mitteleuropa. Kultur und Gesellaschaft im Umbruch“, Peter Lang Verlag, Berlin 2019, S. 81-91. Die Prager Geschichten, gelesen als Rilkes Stellungnahme zum Zeitgeschehen, w: „Rilke in Bremen. Prager Erzählungen”. Blätter der Rilke-Gesellschaft 35/2020, Wallstein Verlag, Göttingen 2020, S. 173-188.

Prace zbiorowe Das intellektuelle Europa der Jahrhundertwenden, Warszawa 2000. Zygmunt Łempicki, intelektualista okresu międzywojennego, Warszawa 2002.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Polscy literaturoznawcy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Ludzie urodzeni w Biłgoraju