Świątynia Jana Amosa Komeńskiego (cz. Chrám Jana Amose Komenského), znana również jako Czerwony Kościół (cz. Červený kostel) – świątynia protestancka znajdująca się w Brnie, na placu , wzniesiona w latach 1863–1867 wg projektu Heinricha von Ferstela. Od 1945 należy do Ewangelickiego Kościoła Czeskobraterskiego, wcześniej służyła niemieckojęzycznym ewangelikom.
Historia Po ogłoszeniu patentu tolerancyjnego w 1781 roku ani jeden zamieszkujący Brno Czech nie przystąpił do Kościoła ewangelickiego, należeli do niego jedynie pojedynczy cudzoziemcy. Mimo to w 1782 powołano zbór w Brnie, a 25 grudnia 1782 odprawiono pierwsze nabożeństwo w fabryce Köffillera. Wkrótce kościół urządzono w dawnej ujeżdżalni koni przy dzisiejszej ulicy Husovej.
W 1862 roku rozpisano konkurs architektoniczny na budowę kościoła, który wygrał Heinrich von Ferstel. Kamień węgielny wmurowano 7 września 1863. Świątynię otwarto w 1867 roku i nadano jej imię Christuskirche (kościół Chrystusa).
Gdy w latach 60. XIX wieku proboszczem został Gustav Trautenberger, doszło do napięć między wiernymi czesko- i niemieckojęzycznymi. Sprzeciwił się on powołaniu kalwińskiego wikariusza dla czeskich parafian, w związku z czym byli oni zmuszeni dojeżdżać na nabożeństwa do wsi Nosislav. W 1894 rozpoczęli oni budowę własnego kościoła przy dzisiejszej ulicy Pellicovej (), a pierwsze nabożeństwo odprawiono tam 23 maja 1895. Czerwony kościół pozostał z kolei niemieckojęzyczny.
Po II wojnie światowej świątynia przeszła w ręce czeskiego zboru, a 20 maja 1945 odprawiono tu pierwsze nabożeństwo w języku czeskim. Regularne nabożeństwa zaczęto tu odprawiać w 1946 roku, po ukończeniu niezbędnego remontu. Świątyni nadano imię Jana Amosa Komeńskiego, a 3 maja 1958 wpisano ją na listę zabytków. W latach 1975–1990 kościół był nieczynny z powodu uszkodzeń wywołanych przez wody gruntowe, wyremontowano go dzięki wsparciu finansowemu ze strony Ministerstwa Kultury i Urzędu Miasta Brna. W 1989 roku wspólnocie przekazano budynek dawnej niemieckiej szkoły ewangelickiej, który przekształcono w nową plebanię.
Architektura i wyposażenie Świątynia neogotycka, trójnawowa, nieorientowana. Fasadę zdobi kamienny portal wejściowy przykryty balkonem, nad nim znajduje się ostrołukowe, maswerkowe okno. Do obejścia prezbiterium dostawione są trzy absydy. Nawy przykrywa sklepienie gwiaździste wsparte na dwunastu kolumnach. Długość kościoła wynosi 45 m, a wieża ma wysokość 51 m. Wnętrze zdobi marmurowa ambona z podobiznami ewangelistów, ufundowana przez Ernsta Johanna Herringa von Frankensdorfa. Organy wykonało w 1887 roku przedsiębiorstwo Rieger Orgelbau.
Galeria
Przypisy
Czerwony Kościół Kategoria:Zabytkowe kościoły w Czechach Kategoria:Architektura neogotycka w Czechach