Wiktor Wojtas (ur. 8 grudnia 1893 w Sierszy, zm. 11–13 maja 1940 w Katyniu) – zbrojmistrz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Stanisława i Marii z domu Siodłak urodzony 8 grudnia 1893 w Sierszy, w ówczesnym powiecie chrzanowskim Królestwa Galicji i Lodomerii. W latach 1900–1904 ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Sierszy. Od października 1904 pracował w warsztatach kopalni węgla „Artur” w Sierszy. W 1908 rozpoczął praktykę ślusarską w firmie braci Pogorzelskich w Krakowie i jednocześnie uczył się w trzyletniej szkole przemysłowej oraz działał w Drużynach Strzeleckich. Od 1911 pracował w Zakładach Miejskiej Kolei Elektrycznej w Krakowie.

W sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Przeszkolenie unitarne przeszedł w Kadrze Artylerii Legionów Polskich w Przegorzałach. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 3 baterii 1 pułku artylerii. Ranny lub chory, do 13 sierpnia 1915 leczył się w Szpitalu Rezerwowym nr 1 w Stiftskaserne w Wiedniu, a następnie w Domu Rekonwalescentów w Eichgraben. 20 grudnia 1916 został awansowany na kaprala. 3 kwietnia 1917 wykazany we wniosku komendy 1 pułku artylerii LP o odznaczenie austriackim Krzyżem Wojskowym Karola. W maju 1917 w Warszawie ukończył kurs rusznikarski. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) wstąpił do Polskiego Korpusu Posiłkowego. 12 grudnia 1917 został aresztowany przez Austriaków i osadzony w więzieniu w Huszt. Po trzech miesiącach został zwolniony z więzienia, wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski. Następnie został odkomenderowany na praktykę w Zakładach Škody w Pilźnie.

W grudniu 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do Zbrojowni nr 4 w stopniu plutonowego. Następnie został przeniesiony do 1 pułku artylerii ciężkiej. W czasie wojny z bolszewikami walczył w szeregach 3 pułku artylerii polowej Legionów. Wyróżnił się 24 czerwca 1919 w walce pod Przemyślanami oraz 20 maja 1920 w bitwie nad Berezyną Górną.

Po zakończeniu działań wojennych był dwukrotnie odkomenderowany do Centralnej Szkoły Puszkarskiej w Warszawie, gdzie ukończył kurs puszkarski (1 lutego – 28 maja 1921) i kurs zbrojmistrzów (1 sierpnia 1921 – 21 listopada 1922). W lutym 1923 został przeniesiony ze Zbrojowni nr 1 w Brześciu do Zbrojowni nr 5 w Przemyślu, gdzie pełnił służbę w stopniu starszego majstra wojskowego. W lipcu 1932 został przeniesiony do Zbrojowni nr 2. Od 7 września 1932 do 30 czerwca 1933 szkolił się na kursie w Szkole Zbrojmistrzów w Warszawie. Po ukończeniu kursu został przeniesiony do Pomocniczej Składnicy Uzbrojenia nr 1 na stanowisko kierownika warsztatów. We wrześniu 1934 został przeniesiony do Składnicy Uzbrojenia nr 10 w Przemyślu, a w listopadzie tego roku wyznaczony na stanowisko zarządcy filii tejże składnicy w Rudniku. Przed wrześniem 1939 został przeniesiony w stan spoczynku. Był inwalidą wojennym.

19 września 1939 we Włodzimierzu dostał się do sowieckiej niewoli. W październiku opuścił Obóz NKWD w Równem. 26 października przybył z Nowogrodu Wołyńskiego do obozu Jelena-Karakub, skąd 26 grudnia został wysłany do obozu w Kozielsku. 29 grudnia 1939 przybył do obozu w Kozielsku. 10 lub 11 maja 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 059/1 z maja 1940). Między 11 a 13 maja 1940 zamordowany w Katyniu i tam pogrzebany. Od 28 lipca 2000 mieści się tam Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.

Był żonaty, miał sześcioro dzieci.

W czwartek 14 kwietnia 2011 w parku Dworu Zieleniewskich w Trzebini z inicjatywy Trzebińskiego Ruchu Społecznego „Niezależność” posadzono Dąb Pamięci Wiktora Wojtasa.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych dwukrotnie Brązowy Krzyż Zasługi – 1932 „za zasługi na polu przemysłu wojennego” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986. Odznaka „Za wierną służbę”

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorążowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Inwalidzi wojenni pełniący czynną służbę w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Sierszy Kategoria:Ludzie związani z Rudnikiem nad Sanem Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze artylerii Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu