Stanisław Tomasz Mikulski (ur. 14 listopada 1899 w Wojniczu, zm. w listopadzie 1943 w KL Buchenwald) – żołnierz Wojska Polskiego wydalony z korpusu oficerskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Antoniego (1868–1951) i Anny z Głąbów-Wojniłowiczów (1879–1969), urodzony 14 listopada 1899 w Wojniczu, w ówczesnym powiecie brzeskim Królestwa Galicji i Lodomerii. Był bratem Antoniny (1898–1992), nauczycielki, żony Adama Lewandowskiego, dyrektora szkoły w Wojniczu, Zofii (1906–1992), nauczycielki, żony Kazimierza Olbromskiego, dyrektora szkół w Krakowie i Wiktora (1920–1942), ofiary KL Mauthausen.

2 września 1915 wstąpił do Legionów Polskich. Służył w 3 pułku piechoty. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) kontynuował służbę w Polskim Korpusie Posiłkowym, a później w II Korpusie Polskim w Rosji. Wyróżnił się 11 maja 1918 w bitwie pod Kaniowem dowodząc plutonem 12 kompanii 16 pułku strzelców polskich. 15 września 1921 były dowódca 5 Dywizji Strzelców Polskich, pułkownik Stanisław Machcewicz sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:

Wniosek został poparty przez byłego dowódcę II Korpusu Polskiego, generała broni Józefa Hallera, a 10 maja 1922 zatwierdzony przez Naczelnego Wodza, marszałka Polski Józefa Piłsudskiego.

18 marca 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich, pełniący służbę w kompanii sztabowej Sztabu Generalnego, został mianowany z dniem 1 marca 1919 podporucznikiem piechotyDz. Rozk. Wojsk. Nr 36 z 1 kwietnia 1919, poz. 1149.. 21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy. Jego oddziałem macierzystym był 3 pułk piechoty Legionów w Jarosławiu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1647. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Był przydzielony do Oddziału Sztabowego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Od lutego 1927 pełnił służbę w batalionie sztabowym MSWojsk.

1 marca 1929 Wojskowy Sąd Okręgowy Nr I w Warszawie w składzie: major Korpusu Sądowego Karol Ludwik Sożyński (przewodniczący), i major Andrzej Strach oraz kapitanowie Feliks Gwiazda, Stanisław Pisanecki i Stefan Jellenta (asesorzy), skazał go za występek przywłaszczenia na karę łączną dziewięciu miesięcy więzienia i wydalenie z wojska. Na poczet orzeczonej kary zaliczono mu pobyt w areszcie śledczym od 14 stycznia do 6 kwietnia 1928 (w tym czasie pozostawał w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr I).

29 marca 1929 wyrok uprawomocnił się po uprzednim odrzuceniu zażalenia przez Najwyższy Sąd Wojskowy. 11 września 1929 prezydent RP w drodze łaski złagodził wymierzoną mu karę pozbawienia wolności do sześciu miesięcy więzienia z utrzymaniem w mocy zaliczenia aresztu śledczego oraz zamienił orzeczoną karę dodatkową na czci na karę wydalenia z korpusu oficerskiego. 10 października 1929 szef Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, pułkownik dyplomowany Bohdan Hulewicz, działajac w imieniu ministra spraw wojskowych, zarządził zwolnienie porucznika Stanisława III Mikulskiego ze służby czynnej, skreślenie go z list oficerskich i zwolnienie przez właściwą powiatową komendę uzupełnień z obowiązku wosjkowego. Zarządzenie szefa Biura Personalnego MSWojsk. wykonała Powiatowa Komenda Uzupełnień Warszawa Miasto II (l. dz. 322/54/30). Współoskarzeni w tej samej sprawie: kapitan Czesław Jan Stuligłowa i porucznik Ludwik Michalski zostali skazani na wydalenie z wojska.

Mieszkał w Warszawie, w 1930 przy ul. Senatorskiej 28–30 m. 39, następnie przy ul. Koszykowej 20, a później przy ul. Dobrej 2. Zarobkował jako kupiec.

Po kapitulacji Warszawy dostał się do niemieckiej niewoli i został osadzony w Oflagu II B Arnswalde. Później został przeniesiony do Oflagu VI B Dössel, z którego uciekł w nocy z 19 na 20 września 1943 z grupą 46 polskich żołnierzy. 22 września 1943 został zatrzymany przez funkcjonariuszy Gestapo i wysłany do obozu koncentracyjnego Buchenwald, gdzie w listopadzie tego roku został powieszony.

Rodzice Stanisława oraz siostry Antonina i Zofia są pochowane na cmentarzu komunalnym w Wojniczu (sektor 1, rząd 13, numer 11). Jest to również grób symboliczny jego i brata Wiktora.

Był żonaty z Heleną Janiną Lissowską (1899–1975).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6752 – 10 maja 1922 Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz pierwszy „za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”) Medal Zwycięstwa 16 października 1933 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Jeńcy Oflagu II B Arnswalde Kategoria:Jeńcy Oflagu VI B Dössel Kategoria:Kupcy warszawscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Wojniczu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Ofiary KL Buchenwald Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Wydaleni z korpusu oficerskiego sił zbrojnych II Rzeczpospolitej Kategoria:Zmarli w 1943 Kategoria:Żołnierze 16 Pułku Strzelców Polskich (WP na Wschodzie) Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego