Karłag (), Obóz Karagandyjski, Karagandyjski Obóz Pracy Poprawczej (, Karagandinskij isprawitielno-trudowoj łagier´) – jeden z większych obozów pracy (łagrów) prowadzonych przez NKWD na terenie Związku Radzieckiego, zlokalizowany w obwodzie karagandyjskim (Kazachska SRR), w osiedlu Dolinka.
Historia Historia Karłagu Karłag został otwarty 17 września 1931 roku, jako jeden z 478 obozów typu Gułag. W ciągu 28 lat działalności (1931–1959), obóz przyjął ponad milion osób, w tym kilkaset tysięcy Europejczyków. W szczytowym momencie w obozie przebywało jednocześnie ponad 65 tysięcy więźniów. Wielu więźniów Karłagu było więźniami skazanymi jako „wrogowie ludu” na mocy artykułu 58 kodeksu karnego RSFSR. Obóz znajdował się na terenie osiedla Dolinka, 42 kilometry na zachód od Karagandy. Karłag był jednym z największych obozów rolno-przemysłowych w systemie Gułagu. Do lipca 1959 roku dostarczał produkty rolne i dobra konsumpcyjne NKWD (a później Ministerstwu Spraw Wewnętrznych). Potem obóz został przekształcony w Zarząd Miejsc Odosobnienia (), należący do Zarządu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych obwodu karagandzkiego. By spełnić zapotrzebowanie rolne Związku Radzieckiego, obóz miał powierzchnię (w zależności od źródeł) od 1 780 650, do ponad 2 milionów hektarów. Obóz został zamknięty 27 lipca 1959 roku. W Karłagu przetrzymywani byli między innymi; Lew Gumilow, , , Lidija Rusłanowa, Natalija Sac, czy Ester Frumkin. Urodzony w Ciechanowcu, , przetrwał obóz, został później nominowany do Nagrody Nobla, za opracowanie jonizatora („żyrandol Cziżewskiego”), jonizującego powietrze. Przyczynił się do zapobiegania i leczenia chorób płuc. Czyżewski pierwszy na świecie zasugerował, że aktywność słoneczna wpływa na procesy ziemskie – klęski żywiołowe, epidemie. Według statystyk w latach 1941–1944 w Karłagu zmarło 924 dzieci, w 1939 r. 114 dzieci, a w latach 1950–1952 1130 dzieci. Przeżyło około 3000 dzieci urodzonych w Karłagu. mały|centruj|665x665px|Liczba więźniów obozu Karłag na przestrzeni lat.
AŁŻIR
mały|Pomnik kobiet zmarłych w AŁŻIR. AŁŻIR (, Akmoliński Obóz Żon Zdrajców Ojczyzny) był jednym z 17 podobozów Karłagu. Obóz został założony na mocy decyzji Matwieja Bermana, w lipcu 1937 roku, jako „poprawczy obóz pracy P-17". Przeznaczony był dla kobiet i dzieci rodzin represjonowanych. Dnia 15 sierpnia 1937 r. NKWD ZSRR wydało rozkaz nr 00486, który nadawał uprawnienia do aresztowania i wysyłania do obozów członków rodzin osób represjonowanych (nazywanych „zdrajcami ojczyzny”), bez konieczności udowodnienia im winy. W pierwszej kolejności represje te dotykały żony, siostry i matki więźniów politycznych. W ciągu zaledwie kilku miesięcy kobiety te otrzymywały wyroki 5–8 lat w obozach, które określano mianem „poprawczego obozu pracy” (isprawitielno-trudowoj łagier). Obóz został otwarty w 1938 roku, zamknięty w 1953, a w 1959 roku został całkowicie zlikwidowany. Z inicjatywy Nursułtana Nazarbajewa, 31 maja 2007 roku, zostało otwarte Muzeum Pamięci Ofiar Represji Politycznych i Totalitaryzmu, w miejscu AŁŻIR-u. W AŁŻIR przetrzymywane były między innymi; Lidija Rusłanowa, Tatjana Okuniewska czy , a także matka Bułata Okudżawy. Kobiety i ich dzieci zmarłe w obozie były chowane na Cmentarzu Matek – Mamoczkino kładbiszcze.
Czasy współczesne Od maja 2011 roku, na terenie Gułagu znajduje się .
Przypisy
Kategoria:Gułag