Gundelia – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia jeden szeroko ujmowany gatunek – Gundelia tournefortii lub 17 gatunków. Zasięg obejmuje południowo-zachodnią Azję od Azji Mniejszej, Cypru i Synaju, poprzez Palestynę, Syrię, Irak, Iran i rejon Kaukazu po Turkmenistan i Afganistan.
W XIX wieku zaproponowano dla tego taksonu polską nazwę zwyczajową „bożydar”, później nie używaną.
Młode kwiatostany i owoce są jadalne. Roślina zawiera saponiny działające toksycznie na ślimaki.
Morfologia Pokrój Tęgie i mocno kolczaste byliny. Liście Skrętoległe, o blaszkach sztywnych, nieregularnie pierzasto wcinanych, na brzegach kolczastych. Kwiaty Wyrastają w zredukowanych, jednokwiatowych koszyczkach, skupiających się po 5–7 w koszyczki złożone I rzędu. Kwiat w koszyczku centralnym takiego pseudokoszyczka jest obupłciowy, podczas gdy w otaczających go koszyczkach rozwijają się tylko kwiaty pręcikowe wyrastające w kątach liści. Koszyczki złożone I rzędu tworzą szczytowe, okazałe, nieco wydłużone koszyczki złożone II rzędu. Wszystkie koszyczki mają okrywy, które w obupłciowym koszyczku centralnym składają się z 5 listków, a w koszyczkach bocznych z dwóch listków. Korony kwiatów mają barwę zielonkawą, żółtą, białą, różową lub czerwonofioletową o krótkiej rurce. Owoce Podługowate, nagie niełupki zamknięte w powiększonej, drewniejącej i kolczastej okrywie. Puch kielichowy jest zredukowany do ząbkowanego rąbka.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Scolyminae, plemienia Cichorieae z podrodziny Cichorioideae z rodziny astrowatych Asteraceae.
Wykaz gatunków Gundelia anatolica Fırat Gundelia aragatsi Vitek, Fayvush, Tamanian & Gemeinholzer Gundelia armeniaca Nersesian Gundelia asperrima (Trautv.) Fırat Gundelia cappadocica Fırat Gundelia cilicica Fırat Gundelia colemerikensis Fırat Gundelia dersim Vitek, Yüce & Ergin Gundelia komagenensis Fırat Gundelia mesopotamica Fırat Gundelia microcephala (Bornm.) Vitek Gundelia munzuriensis Vitek, Yüce & Ergin Gundelia rosea M.Hossain & Al-Taey Gundelia siirtica Fırat Gundelia tehranica Vitek & Noroozi Gundelia tournefortii L. Gundelia vitekii Armağan
Przypisy
Kategoria:Cichorioideae