Spirala – klub studencki Politechniki Śląskiej w Gliwicach, działający od 1 października 1958 roku w ramach działalności ówczesnego Studenckiego Domu Kultury, dysponującego salą teatralno-kinową, nazywającą się „Kino-Teatr X” (do „Spirali” prowadziło osobne wejście). Najstarszy klub uczelniany na Górnym Ślasku (i jeden z najstarszych w kraju), który otrzymał ogólnopolską nagrodę „Czerwonej Róży”, przyznawaną najlepszym klubom studenckim w Polsce. Zamkniętą jesienią 2009 roku Spiralę, reaktywowano w październiku 2011 roku i mieści się ona obecnie na pierwszym poziomie, nowo otwartego Centrum Kultury Studenckiej „Mrowisko” przy ulicy Pszczyńskiej 85 w Gliwicach
Historia Otwarcie i działalność klubu (1958–2009) Klub otwarto jesienią 1958 roku i do jesieni 2009 roku mieścił się on w lokalu przy ul. Marcina Strzody 10 (w artykule pt. „Spirala” kultury” z 1987 roku, autorstwa Lucjana Wojdyły, podano rok powstania 1956, zaś adres to ul. Karczewskiego 10 – być może są to błędne informacje albo prapoczątki działalności klubu). Jest to jedna z nielicznych placówek kulturalnych na terenie Gliwic (w opinii starszego pokolenia, uchodzi za siedlisko rozpusty), jak pisze Wojdyło, który stwierdził także, że w tamtych latach studenci działający w klubie, wykazywali bardzo dużą aktywność w swych działaniach. Odbywały się tutaj koncerty jazzowe i inne spod znaku szeroko pojętej muzyki rozrywkowej w tym także próby, ponieważ klub do południa, oficjalnie był zamknięty. W pierwszych latach działalności związany był z nim Teatr STG. W latach 1968–1972 modernizacji klubowych wnętrz dokonali Jerzy Witeczek i Wojciech Sidło.
W latach 1970–1972 kierownikiem Spirali był Kazimierz Wolny, ówczesny student Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W latach 70. ćwiczył tutaj, m.in. pianista jazzowy i ówczesny animator życia jazzowego w Gliwicach – Krzysztof Kobyliński. W 1973 roku powstał i działał tu także zespół muzyczny 2 Maj (przemianowany później na Mezzoforte), który 1974 wygrał zorganizowaną przez klub Giełdę Piosenki (grupa już wówczas nagrywała w Polskim Radiu Katowice z udziałem realizatora Andrzeja Prugara, zaś kilka lat później przebój zespołu pt. Jutro w moim domu, stał się znany ogólnopolskiej publiczności). Ponadto organizowano tutaj: wieczory autorskie, konkursy poetyckie o „Laur Spirali” – w późniejszych latach także projekcje filmów wideo.
W Spirali występowały gwiazdy polskiej estrady i kabarety, m.in. Anna Dymna, Andrzej Rosiewicz, Tadeusz Ross, Kabaret Elita, Wały Jagiellońskie, czy zespoły rockowe, takie jak: SBB (spotkanie z zespołem, które miało miejsce 3 lutego 1980 roku), Dżem czy TSA. Klub współpracował także z Programem III Polskiego Radia w osobach Piotra Kaczkowskiego czy Wojciecha Manna. Wraz z końcówką stanu wojennego w latach 1982–1983, ówczesny student Wydziału Mechanicznego Energetycznego Politechniki Śląskiej, Adam Neumann, organizował tu występy polskich aktorów, którzy bojkotowali państwowe środki masowego przekazu – zwłaszcza Telewizję Polską.
Rozegrano tutaj pierwszy polski maraton skatowy w dniach 25 maja (piątek, godz. 17:00)–26 maja (sobota, godz. 15:00) 1984 roku. Pomysłodawcami, którzy doprowadzili do powstania tej sportowej imprezy, było kilku ówczesnych studentów Politechniki Śląskiej. Nad jej przebiegiem czuwał Jerzy Niemiec, przewodniczący założonej 3 stycznia 1984 roku sekcji skatowej Politechniki, wspomagany przez Piotra Niemca i Bogusława Nowakowskiego. Wzięło w nim udział tylko 56 zawodników i choć jego przebieg był nietypowy to pod względem długości gry, ustanowiono wówczas rekord, którego po dziś dzień, nie pobito (18 rund po 24 rozdania). Zawodnicy grali przez całą noc, zaś każda z rund trwała około godziny.
Maraton zakończył się podwójnym zwycięstwem OKS MDK Mikołów. Pierwsze miejsce na podium zajął Ryszard Limański, zaś drugie Andrzej Kolon. Trzecie miejsce przypadło graczowi spoza Mikołowa, którym był Werner Wilczek z gliwickiego Zrembu. Zwycięzcy otrzymali niewielkie pamiątkowe puchary i nagrody pieniężne.
27 kwietnia 1987 roku wystąpił tutaj włoski gitarzysta Luigioli, a niedługo potem, gliwicka „Spirala” obchodziła jubileusz 30-lecia działalności. Spotkali się tam wówczas dawno, jak i obecni działacze klubu i nie zabrakło rozmaitych atrakcji. Odbyły się tam wówczas koncerty Maanamu i Tadeusza Nalepy z zespołem, a także „Mały Festiwal Jazzu” z udziałem Kwartetu Zbigniewa Namysłowskiego i tria braci Scierańskich. Festiwal ten zakończył występ z udziałem Janusza Muniaka i Czesława „Małego” Bartkowskiego. Z kolei w koncercie o bardziej lirycznym charakterze pt. W sentymentalnym nastroju, wzięli udział, następujący artyści: Elżbieta Adamiak, Artur Dutkiewicz oraz trio w składzie: Andrzej Wyrzykowski, Henryk Alber i Grażyna Alber.
Jubileusz gliwickiej Spirali, podsumowano „Balem Jubileuszowym”, który odbył się 2 maja 1987 roku. Spirala jest klubem dla wszystkich... Jesteśmy otwarci na wszelkie młodzieżowe inicjatywy. Chcemy dać młodym gliwiczanom możliwości przyjemnego spędzania czasu w naszych murach – powiedział ówczesny kierownik klubu Marek Łodziński w 1987 roku. Przechodził on wówczas trudny okres ze względu na problemy finansowe, czyli m.in. brak możliwości odpowiedniego zareklamowania swojej działalności na szerszą skalę, czy braki sprzętowe.
Jesienią 2009 roku budynek w którym mieścił się dotychczas, zarówno klub Spirala, jak i Kinoteatr X został zamknięty, decyzją rektora Politechniki Śląskiej ze względu na zły stan techniczny obiektu i zostały podjęte prace remontowe, zaś w przyszłości miał on miał służyć studentom Wydziału Architektury i Wzornictwa Politechniki Śląskiej.
Reaktywacja i dalsza działalność klubu (od 2011) Klub Studencki Spirala reaktywowano w październiku 2011 roku po gruntownym, trzynastomiesięcznym remoncie dawnej stołówki, wybudowanej w latach 70. XX wieku. Autorami nowego projektu są: prof. Jerzy Witeczek i dr Tomasz Wagner z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej. Zakres prac był bardzo duży. Ze starego obiektu została jedynie część konstrukcyjna – stwierdził Witeczek. Klub w nowej odsłonie, mieści się na pierwszym poziomie, nowo otwartego Centrum Kultury Studenckiej „Mrowisko” przy ulicy Pszczyńskiej 85 w Gliwicach (reaktywowano także teatralno-kinową salę widowiskową). Jego powierzchnia w nowej lokalizacji, zwiększyła się prawie pięciokrotnie (550 m2). Całkowicie zmieniono wygląd wygląd wewnętrzny, jak i zewnętrzny obiektu, nadając mu nowoczesny charakter. Poza imprezami tanecznymi, odbywają się tutaj rozmaite wydarzenia kulturalne, takie jak: imprezy studenckie, koncerty z muzyką na żywo, występy kabaretowe, pokazy filmowe czy giełdy płyt, a także: turnieje gier planszowych i pub quizy. Elementem spajającym dawną i nową odsłonę klubu są m.in. dyskoteki, czyli obecność DJów (DJ Cherry, DJ Look, DJ Fenix i DJ Ice) w tym Igrowe bitwy DJ'ów. Poza tym występowały tu m.in. składy reggae'owe, takie jak JaHoo czy Wiewiórka na Drzewie, zaś 21 kwietnia 2012 roku świętowano kolejny jubileusz w długoletniej działalności Spirali podczas imprezy 5-10-15 (Members of Spirala), gdzie zjawili się dawni działacze i rezydenci, klubu. Studencki Dział Współpracy z Zagranicą organizuje tutaj także Międzynarodowe Bale Karnawałowe.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalny fanpage Klubu Studenckiego „Spirala” na Facebooku Profil Klubu Studenckiego „Spirala” na Instagramie
Kategoria:Kluby studenckie Kategoria:Kultura w Gliwicach Kategoria:Muzyka w Gliwicach