mały|Radar wczesnego ostrzegania PAVE PAWS na Alasce
Radar wczesnego ostrzegania – każdy radar używany przede wszystkim do dalekiego wykrywania celów, umożliwiający możliwie wczesne ostrzeżenie obrony przed zbliżającym się celem. Odróżnia go to od radarów śledzących i kierowania ogniem, które są bardziej nastawione na dokładny pomiar położenia celu niż na przeszukiwanie rozległego obszaru.
Radary wczesnego ostrzegania mają zwykle cechy konstrukcyjne sprzyjające wykrywaniu na dużych odległościach. Często pracują przy względnie niższych częstotliwościach, co sprzyja transmisjom dalekiego zasięgu z mniejszym tłumieniem atmosferycznym. Stosują także szerokie impulsy i niską , aby zwiększyć energię sygnału i maksymalny zasięg pomiaru, kosztem rozdzielczości odległości i większej strefy minimalnego zasięgu.
Klasycznym przykładem radaru wczesnego ostrzegania był brytyjski system Chain Home, który wszedł do całodobowej służby we wrześniu 1938 roku i pracował przy częstotliwości około 30 MHz. W początkowym okresie II wojny światowej podobną rolę pełniły także amerykańskie radary CXAM i . Po wojnie rozwój radarów wczesnego ostrzegania objął m.in. przejście do zakresu mikrofal, duże szyki fazowane oraz systemy ostrzegania przed atakiem pocisków balistycznych i obserwacji obiektów kosmicznych. Jako ważne elementy sieci obrony powietrznej radary te stanowią również istotne cele walki elektronicznej, a w praktyce stosuje się m.in. i zmiany (PRF) jako środki przeciwdziałania przeciwdziałaniom elektronicznym (ECCM).
Historia Do najwcześniejszych radarów wczesnego ostrzegania należały brytyjski Chain Home oraz amerykańskie CXAM i . Według dzisiejszych standardów ich możliwości były ograniczone, a zdolność wykrywania celów z powierzchni ziemi ograniczał także horyzont radarowy.
Zimna wojna W okresie zimnej wojny Stany Zjednoczone i Kanada rozbudowały kontynentalną sieć linii radarowych obejmującą m.in. Pinetree Line, Mid-Canada Line i DEW Line. Równolegle rozwijano także radary pozahoryzontalne, pozwalające wyjść poza ograniczenie narzucone przez horyzont radarowy.
mały|, BMEWS, North Yorkshire
Współcześnie Współcześnie istotną część roli wczesnego ostrzegania przejęły platformy powietrznego wczesnego ostrzegania i dozoru. Umieszczenie radaru na statku powietrznym znacznie wydłuża linię widzenia i poprawia zdolność wykrywania celów lecących nisko względem radarów naziemnych. Głównym wyjątkiem pozostają naziemne radary przeznaczone do ostrzegania przed atakami pocisków balistycznych, takie jak BMEWS czy PAVE PAWS, ponieważ ich zadania wymagają bardzo dużych zasięgów, dużych anten i wysokiej mocy średniej.
Wczesne systemy Chain Home
CXAM Freya
Lata 50.–70. XX wieku Pinetree Line Mid-Canada Line Distant Early Warning Line Duga BMEWS
Dniestr Dniepr Dariał
mały|200px|right|Samolot AWACS
Systemy operacyjne AWACS – amerykański powietrzny system radiolokacji dozorowej oraz funkcji dowodzenia i kierowania Dariał – radziecki i rosyjski radar wczesnego ostrzegania Dniestr – radzieckie i rosyjskie radary wczesnego ostrzegania Don-2N – rosyjski radar obrony przeciwrakietowej w Moskwie Dunaj-2 – radziecki radar obrony przeciwrakietowej GIRAFFE – szwedzka rodzina systemów radarów wczesnego ostrzegania – izraelski naziemny radar obrony przeciwrakietowej firmy Elta – izraelski naziemny system radaru wczesnego ostrzegania bardzo dalekiego zasięgu – szwedzki powietrzny system radiolokacji dozorowej – australijska sieć radarów pozahoryzontalnych – amerykański system radarowy – wspólny amerykańsko-kanadyjski system radarów wczesnego ostrzegania NETRA – indyjski samolot wczesnego ostrzegania i kierowania PAVE PAWS – amerykański radar wczesnego ostrzegania – brytyjski radar wczesnego ostrzegania – izraelski system radarowy wczesnego ostrzegania Sea-Based X-Band Radar – amerykańska morska stacja radaru wczesnego ostrzegania Woroneż – rosyjski system radaru wczesnego ostrzegania – egipski system radaru dozoru powietrznego i wczesnego ostrzegania
Przypisy
Kategoria:Radary obserwacji przestrzeni powietrznej Kategoria:Obrona powietrzna