Franciszek Rochowiak, ps. „Zaklicki”, „Franciszek”, „Franek” (ur. 21 marca 1901, zm. 22/23 listopada 1944 w Toruniu) – polski polityk i dziennikarz, działacz konspiracyjny podczas II wojny światowej, w 1944 Okręgowy Delegat Delegatury Rządu na Kraj na Pomorze.
Życiorys Syn Andrzeja. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Poznańskiego, zawodowo pracował jako dziennikarz. Działał w Narodowej Partii Robotniczej, a od 1937 w Stronnictwie Pracy. Należał także do władz młodzieżówki Związek Młodzieży Pracującej „Jedność”. W pierwszej połowie lat 30. przeniósł się do Gdyni, gdzie był sekretarzem okręgowym Związku Robotników i Rzemieślników Węglowych oraz kierownikiem agencji czasopisma „Obrona Ludu”; później wyjechał do Poznania do centrali związku zawodowego.
W okresie okupacji zatrudniony jako palacz w kotłowni byłej Oficerskiej Szkoły Artylerii w Toruniu. W 1939 rozpoczął działalność konspiracyjną pod pseudonimem „Zaklicki”, aktywny w podziemnym Stronnictwie Pracy. Związał się z Okręgową Delegaturą Rządu na Pomorze, kierowaną przez Antoniego Antczaka, powierzono mu funkcję zastępcy naczelnika Wydziału Administracyjnego oraz szefa Biura (Ekspozytury) Delegatury w Toruniu. Odpowiadał m.in. za tworzenie struktur władzy podziemnej na Pomorzu Gdańskim, zbieranie materiałów wywiadowczych, pomoc społeczną, dystrybucję środków pieniężnych i kolportaż prasy. Po wybuchu powstania warszawskiego i utracie kontaktu z Antczakiem przejął funkcję Okręgowego Delegata Rządu. W sierpniu 1944 przymusowo pracował przy budowie okopów w Otłoczynie i Brzozie.
Pomiędzy sierpniem a październikiem 1944, po wywiezieniu przez Niemców Antoniego Antczaka, przejął formalnie obowiązki Okręgowego Delegata Rządu (rezydującego głównie w Warszawie, z siedzibą w Toruniu). Został jednak aresztowany wraz z większością współpracowników 22 listopada 1944, uwięziono go w placówce Gestapo przy ul. Bydgoskiej w Toruniu. Nie chcąc wydać współpracowników, po torturach popełnił samobójstwo nocą z 22 na 23 listopada. Po śmierci Rochowiaka w obozie w Potulicach także jego ciężarną żonę (przeżyła wojnę). Część pracowników ODR kontynuowała działalność do maja 1945 pod kierunkiem Bolesława Lipskiego.
Był żonaty z Marią. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym nr 2 im. Ofiar II Wojny Światowej w Toruniu.
Odznaczenia i upamiętnienie Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi przez rząd emigracyjny (1949) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1990).
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Poznańskiego Kategoria:Członkowie konspiracyjnego Stronnictwa Pracy Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Delegaci okręgowi Delegatury Rządu na Kraj Kategoria:Ludzie związani z Bydgoszczą Kategoria:Ludzie związani z Gdynią Kategoria:Ludzie związani z Toruniem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Pochowani w Toruniu Kategoria:Politycy Stronnictwa Pracy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Wicestarostowie powiatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie niemieckich władz okupacyjnych w Okręgu Rzeszy Gdańsk–Prusy Zachodnie Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1944