Stanisław Jakub Czuryłło vel Czuryło, ps. Poręba (ur. 1 marca 1894 w Krakowie, zm. 14 czerwca 1948) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 1 marca 1894 w Krakowie, w rodzinie Jerzego (ur. 1851 w Posadzie Liskiej), palacza kolejowego, i Marii (ur. 1862 w Bochni). Był bratem Józefa, Juliana (ur. 1887) i Marii (ur. 1898). Od 1912 działał w Związku Strzeleckim, w którym otrzymał stopień sekcyjnego. W 1913 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Krakowie i rozpoczął studia.

8 sierpnia 1914 wstąpił do oddziałów strzeleckich. Początkowo służył w 1 pułku piechoty, a następnie w 7 pułku piechoty. Rozkazem Józefa Piłsudskiego z 10 maja 1916 został mianowany podporucznikiem piechoty. Rozkazami c. k. Komendy Legionów Polskich mianowany chorążym (28 kwietnia 1916) i podporucznikiem (1 listopada 1916). 27 września 1916, po reorganizacji I Brygady i likwidacji 7 pp, przeszedł do 5 pułku piechoty. Pozostał na etacie tego pułku do kryzysu przysięgowego (lipiec 1917). Podczas kryzysu złożył podanie o dymisję i 16 września 1917 został zwolniony z LP. 20 września 1917 zwolnienie zostało anulowane, co pozwoliło mu na podjęcie służby w Polskim Korpusie Posiłkowym. Po bitwie pod Rarańczą (15–16 lutego 1918) internowany w Witkowicach, wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii i wysłany na front włoski. Walczył w szeregach 40 pułku piechoty w randze kadeta-aspiranta oficerskiego. Pod koniec wojny przyjechał na urlop do Krakowa, gdzie wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. Za postawę wykazaną podczas walk w czasie I wojny światowej, 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy.

W listopadzie 1918 wziął udział w rozbrajaniu Austriaków, następnie jako dowódca plutonu wziął udział w odsieczy Przemyśla i bitwie o Lwów. 5 kwietnia 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich z zatwierdzeniem posiadanego stopnia kapitanaDz. Rozk. Wojsk. Nr 43 z 17 kwietnia 1919, poz. 1387.. Później został wyznaczony na stanowisko dowódcy batalionu zapasowego 5 pułku piechoty Legionów. 19 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego Pomorze.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i pełnił służbę w 75 pułku piechoty. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 319. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu tego roku został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki dowódcy batalionu w 73 pułku piechoty w Katowicach. Z dniem 10 września 1922 został przeniesiony na takie samo stanowisko do 74 pułku piechoty w Lublińcu. W 1923 pełnił obowiązki dowódcy III baonu 74 pp. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień majora ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 97. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Po awansie został przesunięty na stanowisko dowódcy I baonu 74 pp. W maju 1927 został przeniesiony do 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku na stanowisko dowódcy III batalionu, detaszowanego w Krakowie. W grudniu 1929 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie na stanowisko inspektora wyszkolenia Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego przy 5 Okręgowym Urzędzie WFiPW z siedzibą w Katowicach. 24 grudnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1930 stopień podpułkownika w korpusie oficerów piechoty i 14. lokatą. W styczniu 1930 został przeniesiony do 55 pułku piechoty w Lesznie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W sierpniu 1933 został przeniesiony do 1 Okręgowego Urzędu WFiPW w Warszawie na stanowisko kierownika. Od 27 lutego 1937 do 11 lipca 1939 dowodził 76 pułkiem piechoty w Grodnie. W międzyczasie został awansowany na pułkownika ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 5. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Latem 1939 objął dowództwo Podhalańskiej Brygady Obrony Narodowej w Krakowie i sprawował je w czasie kampanii wrześniowej. Po 17 września 1939 przedostał się na Węgry, gdzie do 1942 był internowany w Egerze. Po wojnie powrócił do kraju.

Zmarł 14 czerwca 1948 i został pochowany na cmentarzu parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Obornikach Śląskich.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6551 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 11 listopada 1936 „za zasługi w służbie wojskowej” Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi po raz pierwszy – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości” Złoty Krzyż Zasługi po raz drugi – 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Brygadierzy Obrony Narodowej Kategoria:Dowódcy 76 Lidzkiego Pułku Piechoty Kategoria:Dowódcy batalionów 3 Pułku Strzelców Podhalańskich Kategoria:Dowódcy batalionów 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty Kategoria:Internowani w Witkowicach Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Obornikami Śląskimi Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie piechoty Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Oficerowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zastępcy dowódcy 55 Poznańskiego Pułku Piechoty Kategoria:Zmarli w 1948 Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1914–1917)