Badanie urodynamiczne – zespół badań diagnostycznych służących do oceny czynności dolnych dróg moczowych, zwłaszcza pęcherza moczowego i cewki moczowej, w czasie gromadzenia i oddawania moczu. Badanie umożliwia bezpośredni pomiar wybranych parametrów czynnościowych dolnych dróg moczowych.
Zakres badania Wyróżnia się badania nieinwazyjne i inwazyjne. Do podstawowych elementów badania urodynamicznego należą uroflowmetria i pomiar objętości moczu zalegającego po mikcji, a w badaniach inwazyjnych także przezcewkowa oraz badanie ciśnieniowo-przepływowe. Cystometria polega na stopniowym napełnianiu pęcherza płynem przez cewnik przy jednoczesnym pomiarze ciśnienia wewnątrzpęcherzowego i ciśnienia śródbrzusznego oraz obliczaniu ciśnienia tworzonego przez wypieracz pęcherza; pozwala to ocenić odczuwanie wypełnienia pęcherza, jego pojemność, podatność oraz obecność nieprawidłowych skurczów wypieracza. W zależności od sytuacji klinicznej zakres badania może być uzupełniany m.in. o elektromiografię, albo .
Uroflowmetria jest nieinwazyjnym elementem tej diagnostyki i bywa wykorzystywana jako badanie przesiewowe u chorych z podejrzeniem zaburzeń czynności dolnych dróg moczowych.
Przebieg badania Badanie zwykle rozpoczyna się od oceny swobodnego przepływu moczu. Natomiast w części inwazyjnej do pęcherza wprowadza się cewnik albo cewniki, a dodatkowy czujnik umieszcza się zwykle w odbytnicy lub (u kobiet) niekiedy w pochwie, co pozwala na rejestrację zmian ciśnienia podczas napełniania i opróżniania pęcherza. W trakcie badania pęcherz jest stopniowo wypełniany płynem, a pacjent proszony jest o zgłaszanie odczuć związanych z parciem na mocz; część procedur obejmuje również kaszel lub próbę odtworzenia typowych objawów zgłaszanych przez pacjenta. Faza stopniowego wypełniania pęcherza z równoczesnym zapisem tych parametrów stanowi właśnie cystometrię. W jej trakcie odnotowuje się m.in. moment pojawienia się pierwszego czucia wypełnienia pęcherza, pierwszej potrzeby oddania moczu i silnego parcia na mocz, a także ewentualne mimowolne skurcze wypieracza lub wyciek moczu.
Wskazania Badanie urodynamiczne wykorzystuje się jako uzupełnienie diagnostyki osób z objawami ze strony dolnych dróg moczowych, takimi jak nietrzymanie moczu, objawy pęcherza nadreaktywnego, czy podejrzenie przeszkody podpęcherzowej. Zakres badania dobiera się do problemu klinicznego i planowanej decyzji terapeutycznej. W praktyce badanie bywa wykonywane także przed wybranymi zabiegami urologicznymi lub ginekologicznymi.
Ograniczenia i bezpieczeństwo Wynik badania pozwala na ustalenie rozpoznania urodynamicznego, ale nie zastępuje pełnej oceny klinicznej. Poszczególne testy wchodzące w jego skład mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie albo fałszywie ujemne, a interpretacja całości wymaga zestawienia wyniku z wywiadem, badaniem przedmiotowym oraz wynikami innych badań pomocniczych.
Badania inwazyjnego nie wykonuje się przy objawowym zakażeniu układu moczowego. Do możliwych krótkotrwałych działań niepożądanych należą dyskomfort w obrębie pęcherza lub cewki moczowej, przejściowy krwiomocz oraz zakażenie układu moczowego.
Przypisy
Kategoria:Urologia Kategoria:Diagnostyka medyczna