C802 / YJ-83 – rodzina chińskich odrzutowych pocisków przeciwokrętowych, rozwijana od lat 90. XX wieku. Należą do nich pociski woda-woda i powietrze-woda YJ-83 używane przez Marynarkę Wojenną Chin oraz eksportowe modele C802. Pociski te napędzane są marszowym silnikiem turboodrzutowym i osiągają zasięg do 180 km. W literaturze funkcjonują także pod oznaczeniem YJ-2. W kodzie NATO noszą oznaczenie kodowe CSS-N-8 Saccade.

Historia rozwoju Geneza Pociski C802 i YJ-83 powstały jako rozwinięcie rodziny rakietowych pocisków przeciwokrętowych YJ-8. Skrót YJ pochodzi od oznaczenia Ying Ji (pol. „Atakujący Orzeł”). Prace nad pociskiem YJ-8 rozpoczęły się w 1976 roku, po decyzji o rozwoju nowoczesnego pocisku przeciwokrętowego napędzanego silnikiem rakietowym na paliwo stałe, mniejszego od pocisków rodziny HY-1/FL-1, wywodzących się z radzieckiego P-15. Nowy pocisk był wzorowany na francuskim MM38 Exocet, a prawdopodobnie także częściowo skopiowany z niego. Pocisk klasy woda-woda YJ-8 osiągnął gotowość w 1987 roku, po czym był oferowany także na eksport pod oznaczeniem C801. Pocisk ten w literaturze zachodniej był też znany pod mylnym oznaczeniem YJ-1. Jego wersją rozwojową był YJ-8A, z rozkładanymi skrzydłami, co pozwoliło na zmniejszenie średnicy kontenerów wyrzutni. Pocisk YJ-81 (eksportowy C801K) był wersją powietrze-woda, a YJ-82 (eksportowy C801Q) – wersją głębina wodna-woda, wystrzeliwaną z okrętów podwodnych.

C802 thumb|Wystrzelenie C802 (na górze) thumb|Wystrzelenie C802 z algierskiej korwety thumb|Wyrzutnie pocisków YJ-83 na chińskiej fregacie „Wuhu” Pierwszą wersją o zwiększonym zasięgu był eksportowy pocisk C802. W tym celu zastosowano w nim zamiast silnika rakietowego marszowy silnik turboodrzutowy, podobnie jak w amerykańskich pociskach Harpoon. Z uwagi na brak własnych jednostek napędowych, w 1987 roku Chiny zakupiły dla pocisków eksportowych dużą partię francuskich silników . Dzięki temu uzyskano zasięg 120 km. Od YJ-8/C801 nowy pocisk różnił się zewnętrznie kadłubem wydłużonym o 58 cm między skrzydłami a usterzeniem, oraz chwytem powietrza do silnika pod kadłubem. Odróżniający element stanowiły też dwie wzdłużne osłony kabli po obu bokach kadłuba zamiast jednej osłony pod spodem. Pocisk C802 został zaprezentowany w 1988 roku, lecz osiągnął gotowość do produkcji później i pierwsze pociski z zamówienia eksportowego dla Iranu dostarczono dopiero na przełomie 1994/1995 roku. Pociski były produkowane na eksport z francuskimi silnikami, po czym Chiny skopiowały silnik i wdrożyły go do produkcji na przełomie 1995/1996 roku.

W literaturze pociskowi temu przypisywane jest także oznaczenie: YJ-2. Według analizy C. Carlsona, nie ma jednakże dowodów na przyjęcie tego pocisku na uzbrojenie marynarki chińskiej, a także na istnienie chińskiego oznaczenia YJ-2. W literaturze spotykano też mylne oznaczenie domniemanego wariantu dla marynarki chińskiej: YJ-82 (myląc go z pociskiem dla okrętów podwodnych). C802 otrzymał amerykańskie oznaczenie kodowe CSS-N-8 Saccade.

YJ-83 Pocisk YJ-83 stał się ulepszoną wersją pocisku o wydłużonym zasięgu, która została przyjęta na uzbrojenie marynarki chińskiej. Jego konstrukcja i wymiary pozostały zasadniczo takie same jak w C802. Próby pocisku rozpoczęły się w 1997 roku, a oficjalnie został zaprezentowany na defiladzie w Pekinie w październiku 1999 roku. W stosunku do wcześniejszych pocisków zastosowano nowocześniejsze komponenty elektroniczne, w pełni cyfrowe zamiast analogowych. Dzięki ich mniejszej objętości udało się zwiększyć zapas paliwa, dzięki czemu zasięg wzrósł do 180 km. Wzrosła również masa głowicy ze 165 kg do 190 kg. Wbrew wczesnym domysłom (rozdmuchiwanym przez propagandę), pocisk jest nadal poddźwiękowy, osiągając prędkość do Ma 0,9, a jego konstrukcja nie jest optymalizowana do prędkości ponaddźwiękowych

Prawdopodobnie z powodu priorytetu produkcji dla marynarki chińskiej, wariant eksportowy C802A został zaprezentowany dopiero w 2005 roku. Spotykane jest często w literaturze oznaczenie C803, jednakże według analizy C. Carlsona, przynajmniej do 2012 roku brak było jakichkolwiek dowodów na istnienie pocisku o takim oznaczeniu, w szczególności nie był on oferowany przez Chiny na targach zbrojeniowych (przy tym byłoby to oznaczenie pocisku eksportowego, nie używanego w Chinach). Wersją pocisku powietrze-woda, przenoszoną przez samoloty, stała się YJ-83K i jej wariant eksportowy C802AK. Zasięg wersji lotniczej wynosi do 250 km.

Noor / Ghader thumb|Odpalenie irańskiego pocisku Noor lub Ghader z wyrzutni brzegowej Iran był jednym z pierwszych odbiorców dużych partii pocisków C801 i C802, a następnie rozpoczął produkcję lokalnych kopii pocisku C802. Podstawowy model o zasięgu szacowanym na 120 km został nazwany . Ulepszonym pociskiem jest , o zasięgu przedłużonym do 200 km. Masa głowicy bojowej w obu wypadkach wynosi 165 kg.

Opis thumb|Irańskie pociski Noor (odpowiednik C802) i Ghader (Qader) Pociski rakietowe rodziny C802/YJ-83 mają wydłużony cylindryczny kadłub z opływowym nosem o średnicy 360 mm. Pośrodku długości znajdują się umieszczone na obwodzie cztery trapezowe skrzydła, o rozpiętości 1220 mm, a na końcu kadłuba cztery niewielkie stateczniki. Pocisk w wersjach woda-woda ma na końcu kadłuba stopień startowy o długości 1240 mm z rakietowym silnikiem startowym i czterema dużymi stabilizatorami na obwodzie, i długość całkowita C802 wynosi 6392 mm. YJ-83 i C802A jest minimalnie krótszy – 6383 mm. Skrzydła i stabilizatory są rozkładane. W wersji lotniczej YJ-83K brak jest stopnia startowego, a długość wynosi 5140 mm. Masa C802 wynosi 715 kg, a YJ-83 – 800 kg. Głowica bojowa ma 165 kg materiału wybuchowego (C802) lub 190 kg (YJ-83/C802A). Zapalnik czasowy powoduje wybuch wewnątrz celu po przebiciu burty.

Napęd stanowi marszowy silnik turboodrzutowy i w przypadku wersji woda-woda, rakietowy silnik startowy na paliwo stałe. Po kilku sekundach od odpalenia pracę zaczyna silnik marszowy. Prędkość wynosi Ma 0,8–0,9. Profil lotu zakłada lot na wysokości 20 m, a przed uderzeniem 5 lub 7 m. Pocisk jest naprowadzany aktywnie radiolokacyjnie – w głowicy znajduje się monoimpulsowy radar o przerywanym trybie pracy, w czasie której korygowana jest droga do celu. Pocisk wyposażony jest w autopilota z systemem nawigacji inercyjnej, a do utrzymywania zadanej wysokości służy cyfrowy radiowysokościomierz.

Zobacz też Porównywalne pociski: Exocet Harpoon RBS15

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Przeciwokrętowe pociski rakietowe Kategoria:Broń chińska