Yuxisaurus – rodzaj wymarłych dinozaurów ptasiomiednicznych należący do wczesnych tyreoforów, który żył na terenie dzisiejszych Chin w okresie jury wczesnej (synemur-toark). Jedyny opisany gatunek taksonu, Yuxisaurus kopchicki został znaleziony na terenie formacji Fengjiahe w południowo-zachodnich Chinach.

Odkrycie i nazwa Wzmianka o nowoodkrytym tyreoforze z Chin po raz pierwszy pojawiła się w 2021 roku w cyfrowym repozytorium bioRxiv. W marcu 2022 roku takson został formalnie opisany jako Yuxisaurus kopchicki i uznany za nowy rodzaj przez zespół Xi Yao et al.. Nazwa rodzajowa „Yuxisaurus” oznacza „jaszczura z Yuxi”. Yuxi, prefektura w prowincji Junnan jest lokalizacją typową, która odnosi się do miejsca znalezienia skamieniałości. Nazwa gatunkowa „kopchicki” upamiętnia amerykańskiego paleontologa, John Kopchicka.

Holotypowy okaz Yuxisaurus o oznaczeniu CVEB21701 został znaleziony w formacji Fengjiahe w prowincji Junnan. Składały się na niego: niekomompletna czaszka (puszka mózgowa, fragment sklepienia czaszki, prawa strona części twarzowej czaszki, w tym żuchwy), 4 sąsiadujące kręgi szyjne, 5 kręgów grzbietowych, fragment kości łopatkowych, prawa kość ramienna, fragment lewej kości udowej oraz ok. 120 osteoderm. Wśród nich znajdowały się osteodermy szyjne i piersiowe o złożonej budowie oraz liczniejsze owalne osteodermy o prostszej budowie.

Opis mały|321x321px|Schemat szkieletu Yuxisaurus, kolorem błękitnym zaznaczone znalezione skamieliny Yuxisaurus był średniej wielkości tyreoforem, bardziej krępym niż jego najbliżsi krewniacy, co sugeruje, że przodkowie stegozaura i ankylozaura mieli bardziej zróżnicowane budowy ciała, niż wcześniej sądzono. Mierzył ok. 3 metry długości.

Klasyfikacja W opisie z 2022 roku Yao et al. uznali Yuxisaurus za bazalnego tyreofora. W zależności od zbioru danych filogenetycznych użytego do zbadania jego pozycji, został on zidentyfikowany jako takson siostrzany niemieckiego emauzaura (w kladzie siostrzanym względem scelidozaura i ankylozaurów) lub rozdzielający się po emauzaurze, ale przed scelidozaurem i tyreoforami Ankylosauria i Stegosauria. Odkrycie Yuxisaurus dowodzi, że tyreofory występowały w Azji we wczesnej jurze, ponieważ inne potencjalne zapisy wczesnojurskich azjatyckich tyreoforów, bienozaura i tatizaura, są zbyt fragmentaryczne, by umożliwić pewną identyfikację.

W 2026 roku Agnolín et al. opisali kilka elementów szkieletu pochodzących z późnokredowej formacji Allen w Argentynie, które przypisali gatunkowi Patagopelta cristata. Początkowo, w 2022 roku opisany jako przedstawiciel rodziny nodozaurów, jednak późniejsze analizy wskazały jego pokrewieństwo z parankylozaurami. Aby zbadać relacje pokrewieństwa Patagopelta, takson został umieszczony w macierzy filogenetycznej stworzonej do badania pokrewieństwa dinozaurów pancernych, w którym wcześniej nie zostały uwzględnione parankylozaury. W wyniku tych badań Yuxisaurus został sklasyfikowany jako najwcześniej wyodrębniający się parankylozaur, wynik ten ma słabe poparcie statystyczne, ale opiera się na co najmniej dwóch wspólnych cechach anatomicznych.

Przypisy

Kategoria:Dinozaury Azji Kategoria:Dinozaury jury Kategoria:Tyreofory