YJ-8

YJ-8 / C801 – rodzina chińskich rakietowych pocisków przeciwokrętowych, z lat 80. XX wieku. Należą do nich pociski woda-woda YJ-8, powietrze-woda YJ-81 i głębina wodna-woda YJ-82 oraz ich wersje eksportowe oznaczane C801. Pociski te napędzane są marszowym silnikiem rakietowym i osiągają w wersji woda-woda zasięg 42 km. W literaturze funkcjonują także pod mylnym oznaczeniem YJ-1.

Historia rozwoju YJ-8 (C801) Prace nad pociskiem YJ-8 rozpoczęły się w Chinach w 1976 roku, po decyzji o rozwoju nowoczesnego pocisku przeciwokrętowego napędzanego silnikiem rakietowym na paliwo stałe. Miały one być mniejsze i lżejsze, a zarazem skuteczniejsze od pocisków rodziny HY-1/FL-1, wywodzących się z radzieckiego P-15, napędzanych bardziej problematycznym w eksploatacji silnikiem rakietowym na paliwo ciekłe. Skrót YJ pochodzi od Ying Ji (pol. „Atakujący Orzeł”). Pocisk ten był wzorowany na francuskim MM38 Exocet, który był pierwszym udanym pociskiem o utrudniającym wykrycie niskim profilu lotu (sea-skimmer), a prawdopodobnie także częściowo skopiowany z niego. Chiński pocisk miał podobny zasięg, prędkość i wielkość głowicy, przy różnicach wymiarowych. Zasadniczą różnicę konstrukcyjną w stosunku do Exoceta stanowi odrzucany rakietowy silnik startowy na końcu kadłuba zamiast wbudowanego w kadłub pocisku. Zasięg wynosi 42 kme.

Próby pocisku w locie rozpoczęły się w 1985 roku, a pierwszy model klasy woda-woda YJ-8 osiągnął gotowość operacyjną w 1987 roku. Pierwsza wersja miała stałe skrzydła i była wystrzeliwana z dużych wyrzutni kontenerowych, z usztywnieniami zewnętrznymi. Już w 1984 roku zaanonsowano ten pocisk na eksport, pod oznaczeniem C801, lecz dostępny stał się dopiero po dopracowaniu w 1987 roku. Pocisk ten jednak w pierwotnej wersji nie zyskał szerokiego rozpowszechnienia, gdyż był używany na trzech okrętach chińskich (dwóch fregatach typu 053HT Jianghu III i doświadczalnym okręcie podwodnym typu 033G) i w wersji eksportowej na czterech okrętach Tajlandii i trzech Jemenu.

YJ-8A (C801) Wersją rozwojową pocisku stał się YJ-8A, o takiej samej długości, ale różniący się rozkładanymi skrzydłami i statecznikami stopnia startowego, co pozwoliło na zmniejszenie średnicy kontenerów wyrzutni. Uzyskał on gotowość na przełomie lat 1992/1993. Były wystrzeliwane z kontenerowych wyrzutni podwójnie, potrójnie i od ok. 1997 roku także poczwórnie sprzężonych. Jego wersja eksportowa również nosiła oznaczenie C801.

Pocisk YJ-8 w literaturze zachodniej był znany pod mylnym oznaczeniem YJ-1 (było to w rzeczywistości oznaczenie dla nieudanego ponaddźwiękowego pocisku przeciwokrętowego o przewidywanym oznaczeniu eksportowym C101). Z uwagi na niedostępność źródeł chińskich, w literaturze spotykano też informacje o wersji o wydłużonym zasięgu, która miała być oznaczona YJ-12 lub C801A, lecz informacje te nie miały oparcia w faktach, a pocisk pod oznaczeniem C801A nie był oferowany. Według analizy C. Carlsona, zasięg pocisku YJ-8A pozostał taki sam, zwłaszcza z uwagi na takie same wymiary jak YJ-8 i brak informacji o zastosowaniu nowszego paliwa, a spotykane informacje o zasięgu 70–90 km są błędne. Rozwinięciem rodziny pocisków rakietowych YJ-8 stała się natomiast rodzina pocisków odrzutowych o zwiększonym zasięgu C802 i YJ-83.

YJ-81 (C801K) Pocisk YJ-81 był wersją powietrze-woda, ze stałymi skrzydłami. Od modelu bazowego różni się przede wszystkim brakiem stopnia z silnikiem startowym na końcu kadłuba. Pocisk osiągnął gotowość w 1989 roku. Zasięg wynosi 50 km. Na eksport pocisk oznaczony był C801K (od Kongjun – lotnictwo). Na początku lat 90. wersja eksportowa została zakupiona przez Iran. Spotykane jest w literaturze także błędne oznaczenie YJ-8K.

YJ-82 (C801Q) YJ-82 był wersją głębina wodna-woda, wystrzeliwaną z okrętów podwodnych. Zastosowano w nim technikę wystrzeliwania z wyrzutni torpedowej w zamkniętej kapsule bez napędu, skopiowaną z amerykańskiego pocisku UGM-84 Harpoon (inną niż SM39 Exocet), z którą zaznajomiono się prawdopodobnie z pomocą Pakistanu. Według informacji zachodnich testy prowadzono od 1997 roku, ale istnienie pocisku ujawniono dopiero w 2004 roku. Pocisk ten nie posiada stopnia z silnikiem startowym. Zasięg oceniany jest na 30–34 km. Na eksport oferowany był pod oznaczeniem C801Q (od Qian – okręt podwodny). Spotykane są w publikacjach błędne informacje, że YJ-82 jest chińskim oznaczeniem pocisku woda-woda o wydłużonym zasięgu C802.

Opis Pociski rakietowe rodziny YJ-8 mają wydłużony cylindryczny kadłub z opływowym nosem o średnicy 360 mm. Za środkiem długości znajdują się umieszczone na obwodzie cztery trapezowe skrzydła, o rozpiętości 1180 mm, a na końcu kadłuba cztery niewielkie stateczniki. Pocisk w wersjach woda-woda ma na końcu kadłuba stopień o długości 1240 mm z silnikiem startowym i czterema dużymi stabilizatorami, a długość całkowita wynosi 5814 mm. W wersji YJ-8A skrzydła i stabilizatory są rozkładane. W wersjach: lotniczej YJ-81 i podwodnej YJ-82 brak jest stopnia startowego, a długość wynosi odpowiednio 4650 i 4570 mm. Wyróżnikiem pocisków rodziny YJ-8 jest wzdłużna osłona kabli pod kadłubem (w C802/YJ-83 są dwie wzdłużne osłony po bokach). Głowica bojowa ma 165 kg materiału wybuchowego. Zapalnik czasowy powoduje wybuch wewnątrz celu po przebiciu burty.

Napęd stanowi marszowy silnik rakietowy na paliwo stałe, i w przypadku wersji woda-woda, rakietowy silnik startowy na paliwo stałe. Po kilku sekundach od odpalenia pracę zaczyna silnik marszowy. Prędkość wynosi Ma 0,9. Profil lotu zakłada lot na wysokości 20 m, a przed uderzeniem 5 lub 7 m. Pocisk jest naprowadzany aktywnie radiolokacyjnie – w głowicy znajduje się monoimpulsowy radar o przerywanym trybie pracy, w czasie której korygowana jest droga do celu. Pocisk wyposażony jest w autopilota z systemem nawigacji inercyjnej, a do utrzymywania zadanej wysokości służy cyfrowy radiowysokościomierz. Komponenty elektroniczne w dużej mierze są analogowe.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Przeciwokrętowe pociski rakietowe Kategoria:Broń chińska