Hypera denominanda – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Hyperinae. Zamieszkuje Europę i zachodnią część Azji. Żeruje na bobowatych.
Taksonomia Gatunek ten opisał po raz pierwszy Guillaume Capiomont w 1868 roku pod nazwą Phytonomus denominanda.
Morfologia Chrząszcz o ciele długości od 5 do 5,5 mm. Głowa ma ryjek o podstawie dwukrotnie szerszej niż czoło. Przedplecze jest najszersze w połowie, o silnie zaokrąglonych brzegach bocznych, pośrodku ciemne z jasną, wąską linią środkową, po bokach zaś jasne. Pokrywy u samicy są wyraźnie szersze od przedplecza i trochę ku tyłowi poszerzone, u samca zaś nieco tylko od przedplecza szersze i o równoległych bokach. Barki obie płcie mają zaokrąglone. Tło pokryw jest szare. Międzyrzędy od pierwszego do trzeciego mają na przedzie dużą, ciemną plamę, sięgającą do około ⅓ ich długości. Ciemne znaki obecne są także w tyle drugiego i czwartego międzyrzędu, na prawie całej długości międzyrzędu i na zewnętrznych brzegach pokryw. Czasem ciemne znaki rozlewają się i łączą tak, że dominują nad szarym tłem. Jasne łuski na pokrywach są mniej więcej do połowy długości wcięte, podzielone na płaty o równoległych wierzchołkach. Przednie golenie mają wewnętrzne krawędzie pozbawione ząbka. U samca krawędzie te są silnie wycięte i u wierzchołka mocno dowewnętrznie zagięte. Genitalia samca cechują się prosto ściętym wierzchołkiem płata środkowego (prącia).
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla łąki, pola, suche zbocza i widne zarośla. Jest fitofagiem żerującym na bobowatych, w tym na groszku łąkowym, wyce długożagielkowej oraz wyce ptasiej. Osobniki dorosłe obserwuje się od kwietnia do sierpnia.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Łotwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Chorwacji, Serbii i południa europejskiej części Rosji. W Azji notowany jest z anatolijskiej części Turcji, Armenii, zachodniosyberyjskiej części Rosji i Kazachstanu.
Z Polski wykazany został po raz pierwszy pod koniec XX wieku. Znany jest w tym kraju z kilku stanowisk na Roztoczu i Pojezierzu Pomorskim. Na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce znalazł się jako gatunek o niedostatecznie rozpoznanym statusie (DD). Z kolei na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek zagrożony wymarciem (EN).
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1868 roku