Cmentarz katolicko-ewangelicki przy ul. Gimnazjalnej w Prudniku – cmentarz, który znajdował się w Prudniku przy współczesnej ulicy Gimnazjalnej. Na jego miejscu powstał budynek I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza.

Historia Cmentarz powstał na polu, które w 1556 roku królowa Izabela Jagiellonka podarowała Prudnikowi. Służył katolikom i protestantom. Założony został na przedmieściu, poza murami miejskimi, przy Bramie Nowej zwanej też Bramą Kapucyńską. Chowano na nim większość mieszkańców miasta, natomiast arystokrację chowano przy kościele parafialnym św. Michała Archanioła. Przy ulicy Gimnazjalnej znajdował się także cmentarz choleryczny, zlikwidowany w XVII wieku.

W latach 1621–1625 na cmentarzu wzniesiono kościół pogrzebowy. W 1654 r. został przejęty przez kapucynów i stał się częścią ich klasztoru. W tymże roku rozpoczął się konflikt między katolikami i protestantami o prawo patronatu nad kaplicą cmentarną, po tym jak kapucyn Jowita odmówił wydania kluczy do kaplicy dwóm protestantom chcącym pochować kobietę, która była luteranką.

W 1655 r. przystąpiono do przebudowy klasztoru kapucynów. Kłopot pojawił się z chwilą budowy krypty zakonnej, gdyż według reguły tylko kapucyni mogli być chowani wewnątrz kościoła. Zakonnicy musieli więc wykopać zwłoki pochowane na tej części cmentarza, na której rozbudowano kościół. Wywołało to oburzenie wśród mieszkańców miasta. Proboszcz nakazał grabarzom zakopanie zwłok w poprzednich miejscach, na co zakonnik Jowita powiedział, że „nie ma mu nic do nakazywania”. Na cmentarz przyszły kobiety, które zwymyślały pracującym na nim robotnikom za bezczeszczenie zwłok. W odpowiedzi, robotnicy obrzucali je wapnem. Jowita uzyskał od króla polskiego Jana Kazimierza pisma przychylne kapucynom. Zakonnicy zaczęli w tajemnicy wykopywać zwłoki po nocach, aby nie było świadków, i przenosili je w inne miejsce.

W 1841 r. na cmentarzu wzniesiono empirową glorietę na sześciu słupach toskańskich. Pochowano w niej radcę wojennego o nazwisku Schüler, a także jego żonę – Charlotte. Nowy cmentarz komunalny powstał w 1849 r. przy ulicy Kościuszki. Pochówki na cmentarzu przy ul. Gimnazjalnej dozwolone były do około roku 1890. mały|upright|lewo|Tablica z krzyżem – pozostałość po cmentarzu Teren cmentarza stał się własnością parafii ewangelickiej. Jego część objął ogród przylegający do zbudowanej w 1895 r. willi przy ul. Parkowej 2. W latach 1897–1898 na części cmentarza wzniesiono budynek Królewskiego Gimnazjum (w XXI wieku jest tu I Liceum Ogólnokształcące), natomiast w latach 1902–1904 wzniesiono kościół ewangelicki. Znajdujące się w tym miejscu grobowce uległy likwidacji. Na początku XX wieku krzyż, który znajdował się na cmentarzu, przeniesiono na drugą stronę ulicy Gimnazjalnej. Wówczas na terenie dawnego cmentarza pozostał jedynie rząd drzew – klonów oraz grobowiec Schülerów.

Wzniesiony w 1841 r. grobowiec Schülerów oraz znajdująca się pod nim posadzka zachowały się do czasów współczesnych. Podczas II wojny światowej z gloriety usunięto płytę nagrobną z inskrypcją w języku niemieckim. 24 czerwca 1986 robotnicy pracujący przy budowie ciepłociągu natrafili na fragmenty ludzkich czaszek i piszczeli w trakcie wykopów na terenie dawnego cmentarza. Znalezione kości zostały przeniesione na cmentarz komunalny. W odnowionym murze przy pobliskiej willi przy ul. Kościuszki 1a umieszczono pochodzącą z cmentarza kamienną tablicę z krzyżem. W styczniu 2024 wewnątrz gloriety zamontowano oświetlenie architektoniczne, którym podświetlono jej kopułę.

Zobacz też Cmentarz komunalny w Prudniku Cmentarz żydowski w Prudniku

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Cmentarze katolickie w województwie opolskim Kategoria:Cmentarze protestanckie w województwie opolskim katolicko-ewangelicki Kategoria:Nieistniejące cmentarze w Polsce