Muzeum Powstania Listopadowego – powstające muzeum w Nowych Iganiach poświęcone powstaniu listopadowemu. Swoją siedzibę będzie miało w zabytkowym dworku z XIX w., otwarcie planowane jest na 10 kwietnia 2027 r. w rocznicę bitwy pod Iganiami.
Muzeum podzielone będzie na trzy sale: jedna poświęcona historii wsi Iganie, druga powstaniu listopadowemu, a największa bitwie pod Iganiami. Będzie ono filią Muzeum Regionalnego w Siedlcach oraz pierwszym muzeum w Polsce poświęconemu powstaniu listopadowemu.
Historia Dwór Dworek wybudowany został w 1828 r. przez Antoniego Cedrowskiego w stylu klasycystycznym. Budowla została wybudowana na kształcie wydłużonego prostokąta z cegły ceramicznej. Dwór został skromnie zaprojektowany – posiadał proste okna, gładkie elewacje oraz czterospadowy dach kryty gontem. Od strony frontowej posiadał dwuspadowy daszek zwieńczonym trójkątnym szczycikiem. Przed dworem znajdował się niewielki park.
Podczas powstania listopadowego 10 kwietnia 1831 r. doszło do bitwy pod Iganiami. Wojska dowodzone przez gen. Ignacego Prądzyńskiego rozbiły korpus rosyjski gen. Grigorija Rosena. W trakcie ostrzału dwór ucierpiał nieznacznie, dzięki czemu gen. Jan Zygmunt Skrzynecki mógł w nim spędzić noc z 10 na 11 kwietnia.
Po śmierci żony Antoniego Cedrowskiego dwór oraz majątek wielokrotnie zmieniały właścicieli. W 1970 r. budowla trafiła do małżeństwa Bohatyrewiczów, którzy postawili nowy dom w miejscu dawnego parku. Dworek wykorzystywany był do celów gospodarczych m.in. jako chlewnia i indyczarnia. W 1975 r. okolice obiektu zostały wykorzystane w filmie Noce i dnie. W 1986 r. dwór został wpisany do rejestru zabytków. Później do gminnej ewidencji zabytków wpisano ponadto szpaler starodrzewu.
W grudniu 2020 r. samorząd województwa mazowieckiego odkupił dworek, a następnie przekazał go władzom Muzeum Regionalnego w Siedlcach w celu utworzenia w nim Muzeum Powstania Listopadowego.
Muzeum Powstania Listopadowego mały|Georg Benedikt Wunder, Bitwa pod Iganiami Pierwsze wzmianki o utworzeniu Muzeum Powstania Listopadowego pochodzą z 2020 r. po zakupie obiektu przez samorząd województwa mazowieckiego. W 2021 r. rozpoczęto badania archeologiczne oraz plany odbudowy zabytkowego dworku. Odkryto guziki, monety, fragmenty amunicji oraz cenne pamiątki, a także zwierzęce i ludzkie szczątki. Znaleziono również emblematy potwierdzające udział konkretnych pułków po stronie powstańczej.
W 2025 r. ruszyły pierwsze prace związane z odbudową obiektu: wyremontowano ściany, odtworzono pierwotny kształt dachu, wymieniono strop, wybudowano schody, wykonano wstępny montaż kanalizacji sanitarnej i ogrzewania.
Na 2026 r. zaplanowano położenie gontu, remont wnętrz, elewacje i dokończenie poprzednich instalacji, zaś na 2027 r. budowę parkingów, oświetlenia, ogrodzenia oraz utworzenie parku krajobrazowego.
Ekspozycja Na całkowitej powierzchni 300 m² powstaną trzy sale wystawiennicze: pierwsza poświęcona historii wsi Iganie, druga powstaniu listopadowemu, a trzecia bitwie pod Iganiami. W placówce znajdzie się ponad 3 tysiące eksponatów odnalezionych w okolicy dworku, zakupionych na giełdzie oraz wypożyczonych od innych muzeów.
Zaplanowano również utworzenie Instytutu Powstań Narodowych, zajmującego się prowadzeniem badań nad zrywami niepodległościowymi m.in. kościuszkowskim, listopadowym, styczniowym.
Co roku w kwietniu mają odbywać się cykliczne rekonstrukcje bitwy pod Iganiami, które organizowane będą w przydworskim parku.
Przypisy
Kategoria:Zabytki w powiecie siedleckim Kategoria:Muzea historyczne w Polsce Kategoria:Muzeum Regionalne w Siedlcach Kategoria:Obiekty budowlane w budowie Kategoria:Nowe Iganie