Franciszek Gordaszewski (ur. 1799 w Lublinie lub 15 czerwca 1802 we Lwowie zm. 14 kwietnia 1870 w Varenne) – powstaniec listopadowy, członek Sprzysiężenia Wysockiego, oficer piechoty liniowej, uczestnik wypraw: frankfurckiej i sabaudzkiej, współzałożyciel Młodej Polski, członek polskich organizacji emigracyjnych, wydawca, żołnierz armii belgijskiej, pracownik kolei francuskiej, emigrantR.Bielecki, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 2, Warszawa 1996, s. 97. .

Życiorys Był synem Grzegorza Gordaszewskiego i Marii Anny Brzozowskiej. Miał też brata Zygmunta Edwina. 21 maja 1821 rozpoczął służbę wojskową w 2 pułku strzelców pieszych. Władze wojskowe skierowały go 14 września 1825 do Szkoły Podchorążych Piechoty. Tam przystąpił do Sprzysiężenia Wysockiego. Nie brał udziału w Nocy Listopadowej.

Po wybuchu powstania początkowo miał walczyć w 2 pułku strzelców pieszych. Jednak 9 stycznia 1831 władze wojskowe przydzieliły go do 2 pułku piechoty liniowej. Walczył m.in. pod Tykocinem, Paprotnią i w obronie Warszawy. W czasie walk o stolicę został raniony w nogę. 5 października 1831 przekroczył granicę Królestwa Kongresowego z Prusami wraz z gen. Maciejem Rybińskim. Na terenie Prus został internowany. Powstanie zakończył w stopniu kapitana. Awans uzyskał 4 października 1831.

Po zwolnieniu z internowania, 1 stycznia 1832 wyruszył do Francji, gdzie przybył w lutym. Początkowo władze francuskie umieściły go w Besançon. 19 marca przystąpił do Rady Wojskowej Towarzystwa Zjednoczenia w Besançon. 23 listopada poparł Adama Czartoryskiego.

7 kwietnia 1833 wziął udział w wyprawie frankfurckiej i przeszedł do Szwajcarii. Następnie uczestniczył w wyprawie sabaudzkiej i dowodził 2 kompanią. Przedostał się znów do Francji. W Lyonie przystąpił do powstania, gdzie nawiązał współpracę z Giuseppe Mazzinim Przystąpił do Młodej Europy. Na łamach "Nowej Polski" opisał wyprawę sabaudzką.

12 maja 1834 w Bernie był jednym ze współzałożycieli Młodej Polski. 16 sierpnia potępił Adama Czartoryskiego. W sierpniu 1836 w Zurychu starał się o pozwolenie na zamieszkanie w Paryżu. Jednak nie uzyskał go, ponieważ władze francuskie uznały go za "niebezpiecznego demagoga" i przywódcę wyprawy sabaudzkiej. W 1837 wraz z Młodą Polską przystąpił do Zjednoczenia Emigracji Polskiej.

W tym samym roku przeniósł się do Brukseli (stolicy Belgii), gdzie wydawał pisma: "Polacy na Tułactwie" i "Sprawy Emigracji Polskiej". Redagował też "Orła Białego". 25 stycznia 1839 wstąpił do armii belgijskiej. Służył jako kapitan 2 klasy w 8 pułku piechoty liniowej. 28 kwietnia 1842 wziął dymisję.

W październiku 1842 przybył do stolicy Francji. 29 czerwca 1846 ponownie przystąpił do Zjednoczenia Emigracji Polskiej. Zatrudniony był jako naczelnik stacji w Varenne-St-Hilarie pod Paryżem. 17 marca 1864 przystąpił do Stowarzyszenia Podatkowego.

Odznaczenia 9 marca 1831 - krzyż złoty nr 213 25 maja 1831 - krzyż złoty nr 1242 17 września 1831 - krzyż kawalerski

Przypisy

Bibliografia Bielecki Robert, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 2, Warszawa 1996.

Kategoria:Urodzeni w 1799 Kategoria:Urodzeni w 1802 Kategoria:Zmarli w 1870 Kategoria:Powstańcy listopadowi Kategoria:Oficerowie powstania listopadowego Kategoria:Oficerowie piechoty Królestwa Kongresowego