Donus palumbarius – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Hyperinae. Zamieszkuje Europę.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1821 roku przez Ernsta Friedricha Germara pod nazwą Hypera palumbaria.
Morfologia Owad dorosły Chrząszcz o ciele długości od 6 do 7,4 mm. Ubarwienie ma czarne z brunatnoczerwonymi stopami i czułkami oprócz nasad ich buławek. Wierzch ciała jest matowy, porośnięty włosowatymi łuskami barwy złotożółtej lub zielonkawej; na nieparzystych międzyrzędach pokryw obecne są czarne plamki, czasem obszernie rozlane, także na międzyrzędy parzyste.
Ryjek jest trochę krótszy od przedplecza.
Przedplecze jest najszersze przed połową i stamtąd silnie zwężone ku przodowi oraz zwykle bardzo słabo zwężone ku tyłowi, rzadziej mocniej po bokach zaokrąglone. Dolna część boków przedplecza jest grubo punktowana i znacznie skąpiej niż jego wierzch porośnięta włosowatymi łuskami. Pokrywy są znacznie szersze od przedplecza, o mocno, tępo wyokrąglonych barkach, słabo rozbieżnych ku tyłowi bokach, zaokrąglonym tyle i wypłaszczonej przedniej części wierzchu. Rzędy w wewnętrznych częściach pokryw są głębokie, a w zewnętrznych jeszcze głębsze. Międzyrzędy nieparzyste są wyższe od parzystych, szczególnie w tyle pokryw. Trzeci międzyrząd na krótkim odcinku przedniej części jest rozszerzony. Przody międzyrzędów od czwartego do szóstego są zawsze opatrzone jasnymi włosowatymi łuskami. Odnóża cechują się żółtymi szczecinkami w wieńcach na wierzchołkach goleni.
Genitalia samca charakteryzują się środkowym płatem edeagusa (prąciem) smukłym, na wierzchołku zakrzywionym ku górze i nierzadko skręconym.
Larwa Ciało larwy jest zielone, czasem z przepaską wzdłuż środka grzbietu i dwiema przepaskami wzdłuż boków. Kolor owłosienia jest biały, a przetchlinek zielony.
Ekologia i występowanie Owad ten zamieszkuje wyżyny i góry. Zasiedla łąki, pobrzeża potoków, zarośla i lasy. Larwy są oligofagicznymi fitofagami żerującymi na jasnotowatych. Jako ich rośliny pokarmowe wymienia się jasnoty, w tym jasnotę wielkokwiatową, oraz szałwię lepką. Postacie dorosłe żerują ponadto na lepiężniku białym, mierznicy czarnej, podbiale pospolitym i szałwii łąkowej. Larwy bytują na spodniej stronie liści. Przepoczwarczenie ma miejsce w żółtobiałym, siateczkowanym oprzędzie.
Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Niemiec, Szwajcarii, Austrii, północnych Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny. Występuje tam głównie na Średniogórzy Niemieckim, w Alpach, Sudetach, Karpatach i górach Bałkanów. W Polsce zamieszkuje głównie Sudety i Karpaty, na północ sięga do okolic Ojcowskiego Parku Narodowego.
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1821 roku