Wierchnij Łars (ros. Верхний Ларс, oset. Уӕллаг Ларс) – wieś w Rosji, w Republice Osetii Północnej-Alanii, położona nad Terekiem przy granicy z Gruzją. Administracyjnie należy do okręgu miejskiego Władykaukazu.

Miejscowość leży na trasie Gruzińskiej Drogi Wojennej, w górskiej części Kaukazu, w pobliżu wąwozu Darialskiego. Kilka kilometrów na południe od wsi znajduje się rosyjsko-gruzińskie drogowe przejście graniczne Wierchnij Łars–Kazbegi.

Demografia Według danych opublikowanych na podstawie rosyjskiego spisu z 2021 miejscowość liczyła 10 mieszkańców, z czego 6 zadeklarowało narodowość rosyjską, a 4 tabasarańską.

Historia Dokładny czas powstania Łarsu nie jest znany. Według Fiełiksa Gutnowa okolice miejscowości były zasiedlone od starożytności i miały znaczenie strategiczne ze względu na położenie przy wejściu do wąwozu Darialskiego oraz na drodze prowadzącej do Zakaukazia. Gutnow podaje także, że w średniowieczu przez Łars przechodziły poselstwa moskiewskie udające się do Gruzji; miejscowość pojawia się m.in. w opisach poselstw Rodiona Birkina z 1587 i Siemiona Zwienigorodskiego z 1589.

W XIX wieku Łars był związany z budową i umacnianiem drogi z Władykaukazu do Tyflisu. Mahamat Duduarow przekazał władzom rosyjskim należące do niego osiedle larskie pod budowę umocnień wojskowych; w zamian otrzymał stopień kapitana, pensję i ziemię pod Władykaukazem.

W latach 1857–1863 Gruzińska Droga Wojenna została przebudowana według projektu Bolesława Statkowskiego.

Transport W pobliżu miejscowości funkcjonuje drogowe przejście graniczne „Wierchnij Łars” obsługujące ruch towarowy i pasażerski pomiędzy Rosją a Gruzją. Jest ono jedynym czynnym lądowym przejściem granicznym pomiędzy Rosją a Gruzją. Ze względu na położenie w wysokogórskiej części Kaukazu ruch na przejściu bywa okresowo wstrzymywany z powodu zagrożenia lawinowego, intensywnych opadów śniegu i innych niekorzystnych warunków pogodowych.

Zabytki W pobliżu Wierchniego Łarsu znajduje się średniowieczna wieża strażnicza Duduarowów, położona na skale nad Gruzińską Drogą Wojenną. Obiekt należy do federalnych zabytków dziedzictwa kulturowego Rosji.

Przypisy

Kategoria:Miejscowości w Osetii Północnej-Alanii