Pomorska Kolej Metropolitalna – projekt kolei aglomeracyjnej na terenie województwa pomorskiego, uruchomiony 30 sierpnia 2015 roku. Jest to największa inwestycja samorządu województwa pomorskiego.
Historia Pierwotne plany budowy linii kolejowej łączącej centra Gdańska i Gdyni z portami lotniczymi w tych miastach (z funkcjonującym w Gdańsku oraz z zaplanowanym w Gdyni-Kosakowie) przewidywały ukończenie jej budowy przed Euro 2012. Cel ten nie został jednak zrealizowany, nawet w wersji okrojonej do odcinka Gdańsk Port Lotniczy – Gdańsk Osowa i dalej do Gdyni.
Nowa linia połączyła zachodnie dzielnice, do których nie docierała SKM, ze śródmieściami tych miast (Gdańsk/Gdynia), a także zapewniła możliwość realizacji bezpośrednich połączeń kolejowych na Kaszuby.
Szacowany pierwotnie koszt budowy linii wynosił 769,9 mln zł netto (w tym 500,9 mln zł z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko). Pod budowę linii zajętych zostało 516 działek geodezyjnych, z czego wywłaszczonych zostało 251 nieruchomości (resztę stanowią grunty Skarbu Państwa lub Miasta Gdańska).
W rejonie wsi Rębiechowo linia łączy się z istniejącą od okresu międzywojennego magistralą węglową Górny Śląsk – Gdynia. Pociągi w kierunku Gdyni kierowane są z PKM na niezelektryfikowany odcinek torów między Gdańskiem Osową a Gdynią Główną. Przed oddaniem do ruchu linii PKM w ruchu pasażerskim kursowały tu wyłącznie autobusy szynowe do Kościerzyny (w sezonie letnim również do Kartuz). Przetarg na wpięcie budowanej linii z Wrzeszcza do linii Gdynia – Kościerzyna został rozstrzygnięty w czerwcu 2014. Zadanie to, o wartości około 106 mln zł, było realizowane przez konsorcjum z przedsiębiorstwem Rubau na czeleMichał Brancewicz PKM połączy się z linią do Gdyni i Kościerzyny [dostęp 2014-06-03]..
Do budowy szlaku pomiędzy Gdańskiem Wrzeszczem a lotniskiem w Gdańsku (17 km) wykorzystano odcinek istniejącej do 1945 Kolei Kaszubskiej. PKM usprawnia też komunikację z Kaszubami.
Spółka pełniła w imieniu samorządu rolę tzw. inwestora zastępczego, zaś przewoźnik został wyłoniony w drodze przetargu.
Uroczysta inauguracja Pomorskiej Kolei Metropolitarnej miała miejsce 30 sierpnia 2015 na terenie terminalu T2 Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w Gdańsku, natomiast oddanie linii do użytku miało miejsce dwa dni później, 1 września.
W latach 2022–2023 w ramach bajpasu kartuskiego odbudowano brakujący odcinek Gdańsk Kiełpinek – Gdańsk Kokoszki (przez PKM) oraz odbudowano odcinek Gdańsk Kokoszki – Glincz (przez PLK).
We wrześniu 2025 Pomorska Kolej Metropolitalna otrzymała od Urzędu Transportu Kolejowego autoryzację bezpieczeństwa.
PKM Południe W grudniu 2020 ogłoszono przetarg na opracowanie Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowego dla projektowanej linii PKM PołudniePierwszy przetarg na PKM Południe. Sprawdzą jak ma przebiegać.Ruszył przetarg na kolej do południowych dzielnic Gdańska. Pierwszy etap aż do Kowal?Rośnie szansa na trasę kolejową PKM Południe.. Umowę na realizację STEŚ podpisano w czerwcu 2021Kolej na południe Gdańska coraz realniejsza. Przetarg na budowę nawet za niecałe 4 lata..
28 czerwca 2024 wybrano projektanta I i II odcinka tj. Gdańsk Śródmieście – Gdańsk Świętokrzyska-Węzeł Kowale, konsorcjum firm Transprojekt Gdański, TPF i TPF Getinsa Euroestudios. 27 września tego samego roku po odwołaniu złożonym w Krajowej Izbie Odwoławczej, unieważniono wybór oferty i wybrano ofertę konsorcjum spółek Infra Centrum Doradztwa, Mosty Gdańsk i Biuro Projektów Komunikacyjnych w Poznaniu.
11 marca 2025 została wydana prawomocna i ostateczna decyzja środowiskowa dotycząca budowy PKM Południe do węzła Kowale. Całkowity koszt inwestycji oszacowano wówczas szacowany na 2,3 mld zł. 26 marca tego samego roku zarząd PKM zatwierdził ostateczne nazwy przystanków na PKM Południe.
Budowa mały|Wiadukt Weisera – jeden z najbardziej znanych zachowanych wiaduktów dawnej kolei, zburzony 5 czerwca 2013 w związku z budową PKM mały|Wiadukt powstający w miejscu Mostku Weisera (stan na listopad 2013) Projekt budowlany i projekt wykonawcy został opracowany przez gdańskie przedsiębiorstwo Transprojekt Gdański.
W pierwszym etapie realizacji inwestycji wyburzone zostały 22 budynki mieszkalne oraz 40 gospodarczych, położone na planowanej trasie Pomorskiej Kolei Metropolitalnej w Gdańsku Matarni, Firodze i w Rębiechowie. Wyciętych zostało także ok. 20 tys. drzew rosnących w pasie kolejowym PKM. Prace rozbiórkowe na trasie linii przeprowadzono w I połowie 2013.
Ze względu na niezadowalający stan techniczny zbudowanych przed I wojną światową i pozostałych do tej pory na linii obiektów inżynieryjnych, również i one zostały wyburzone, łącznie z Wiaduktem Weisera (zwanym także Mostem Weisera, od wydanej w 1987 książki Pawła Huelle pt. Weiser Dawidek). Prace rozbiórkowe na trasie budowy PKM zakończono w sierpniu 2013. Jako ostatni został wyburzony wiadukt przy ul. Wołkowyskiej, co nastąpiło 17 sierpnia tego samego roku. Przed wyburzeniem każdy z reliktów dawnej linii kolejowej został zeskanowany skanerem 3D, w celu udokumentowania ich wyglądu dla kolejnych pokoleń.
Do przetargu na głównego wykonawcę prac budowlanych zakwalifikowało się 16 przedsiębiorstw. Oferty finansowe na budowę składano do 14 lutego 2013. Po zakończeniu oceny dziewięciu ofert, jakie wpłynęły w II etapie przetargu na budowę Pomorskiej Kolei Metropolitalnej, 7 marca 2013 PKM oficjalnie ogłosiła, że zwycięzcą przetargu zostało polsko-hiszpańskie konsorcjum przedsiębiorstw Budimex (lider konsorcjum) i , które zaproponowało najniższą cenę realizacji inwestycji – 716 136 838,06 zł brutto. Przedsiębiorstwa te w latach 2007–2009 dokonały modernizacji stacji Gdynia Główna. 7 maja 2013 podpisano umowę między PKM a obydwiema ww. przedsiębiorstwami na realizację tej inwestycji .
Umowę na budowę linii podpisano 7 maja 2013, a plac budowy oddano wykonawcy następnego dnia. Oficjalne rozpoczęcie budowy i podpisanie aktu erekcyjnego nastąpiło 1 lipca 2013. „Szynę węgielną” wmurowano w fundament jednego z filarów podpierających estakadę i stację PKM Gdańsk Port Lotniczy.
W ramach kontraktu powstały:
17-kilometrowy odcinek dwutorowej linii kolejowej z Gdańska Wrzeszcza do połączenia z linią kolejową nr 201 z Gdyni do Kościerzyny, 1,4-kilometrowy odcinek łącznicy PKM z linią 201 w kierunku na Kościerzynę, 8 przystanków pasażerskich (zasadniczy kontrakt obejmował budowę przystanków tylko na trasie PKM) w Gdańsku i Baninie oraz budowę 2 przystanków w Gdyni, a także przebudowę stacji Gdańsk Osowa, gdzie kosztem 6 mln zł powstały dwa perony, tunel oraz parking na 67 aut, stacja techniczna, budynek Lokalnego Centrum Sterowania na Matarni, ukończony w stanie surowym 12 listopada 2013, 16 wiaduktów kolejowych i 8 wiaduktów drogowych, 5 przejść pod torami, kładki dla pieszych, przepusty, przejścia dla zwierząt, system sterowania ruchem ERTMS na całej linii.
Całkowita wartość projektu PKM – po uwzględnieniu 186,5 mln zł wartości gruntów przekazanych pod inwestycję – wynosiła 907 mln zł netto, a po dodaniu do projektu przebudowy stacji Gdańsk Osowa oraz budowy przystanków Gdynia Karwiny oraz Gdynia Stadion, które kosztować mają 23 mln zł, wartość projektu sięgnęła kwoty 949 mln zł
Tabor Z uwagi na rezygnację z planów elektryfikacji linii między Gdynią a Kościerzyną, w sierpniu 2012 ogłoszono, że pociągi kursujące na trasie PKM będą zestawione ze spalinowych zespołów trakcyjnych. Datę ogłoszenia przetargu kilkakrotnie przesuwano. W końcu nastąpiło to 20 lutego 2014. Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego kupił siedem pojazdów trójczłonowych o pojemności po 350 miejsc dla pasażerów i trzy dwuczłonowe o pojemności po 250. Prędkość maksymalna wynosi 120 km/h. Pociągi te są przystosowane do pokonywania wzniesień dochodzących do 28 promili i są wyposażone w system sterowania ruchem ERTMS. Zabudżetowano 146 milionów złotych na zakup taboru. Do przetargu zgłosiły się tylko dwa przedsiębiorstwa: Newag, który zaproponował 120 milionów i Pesa, która zaproponowała 114 156 300 zł. 24 czerwca 2014 ogłoszono zwycięzcą PesęLinią PKM pojadą pociągi Pesy, odrzucono ofertę Newagu.Pojazdy z Pesy będą obsługiwać Pomorską Kolej Metropolitalną..
Dwa pierwsze pojazdy miały dotrzeć na Pomorze w grudniu 2014, reszta – do 12 maja 2015. Ostatecznie termin dostawy pierwszych jednostek opóźnił się na luty – marzec 2015Michał Brancewicz Kiedy przyjadą pociągi dla PKM? Na pewno nie w grudniu..
Wygląd pojazdów zaprezentowano 2 września 2014, kiedy podpisano umowę. Pojazdy mają tylko po jednej parze drzwi na człon po każdej stronie wagonu, w kolorze czerwonym. Natomiast same pojazdy są koloru szaregoUmowa na dostawę 10 szynobusów dla PKM podpisana..
12 czerwca 2015 na linii odbyła się uroczysta prezentacja jednego z zakupionych do jej obsługi pojazdów – SA136-013Pierwszy szynobus dla PKM już w Trójmieście..
Pod koniec stycznia 2013 media doniosły o powrocie PKP PLK do planów elektryfikacji odcinka Gdynia – Kościerzyna. Realizacja tych zamierzeń stworzyłaby warunki do elektryfikacji linii PKM, której skrajnia przewiduje możliwość zawieszenia w przyszłości sieci trakcyjnej. Niemniej jednak samorząd województwa pomorskiego nie przewidywał realizacji tego zadania przed 2020. Jeśli w ogóle nastąpiłby zakup elektrycznych zespołów trakcyjnych, te spalinowe zostałyby przeznaczone do obsługi połączeń w innych częściach województwa.
Elektryfikacja rozpoczęła się 15 czerwca 2021 od wbicia pierwszego fundamentu pod słup trakcyjny, a zakończyła się w 2023.
W nocy z 8 na 9 listopada 2022 odbył się przejazd testowy bez pasażerów pociągu elektrycznego EN57ALd-2224 należącego do Polregio po trasie PKM.
W nocy z 9 na 10 czerwca 2023 odbył się, na odcinku Gdańsk Wrzeszcz – PKM Gdańsk Port Lotniczy, ostatni testowy przejazd pociągu elektrycznego EN57ALd należącego do Polregio po trasie Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. Miało to związek z faktem przyjęcia pierwszych rozkładowych pociągów elektrycznych przez Polregio i województwo pomorskie, co nastąpiło 12 czerwca tego samego roku.
25 czerwca 2024 na odcinku Gdańsk Wrzeszcz – Żukowo Wschodnie – Kartuzy rozpoczęła się eksploatacja pierwszego z egzemplarza hybrydowego zespołu trakcyjnego Newag Impuls zakupionego przez Samorząd Województwa Pomorskiego. Na odcinku należącym do PKM pociągi poruszają się korzystając z trakcji elektrycznej dojeżdżając do przystanku Gdańsk Rębiechowo, na której następuje przełączenie napędu na spalinowy.
Przystanki +Przystanki będące własnością spółki PKM S.A.NazwaPlanowana nazwaFotografiaGdańsk StrzyżaGdańsk Abrahamaalt=Gdańsk Strzyża PKM|bezramkiGdańsk Niedźwiednikalt=Gdańsk Niedźwiednik PKM|bezramkiGdańsk BrętowoGdańsk RakoczegobezramkiGdańsk JasieńGdańsk Wróbla StawbezramkiGdańsk KiełpinekbezramkiGdańsk MatarniaGdańsk BudowlanychbezramkiGdańsk FirogabezramkiGdańsk Port LotniczybezramkiGdańsk RębiechowoGdańsk Barniewicka Gdańsk Baninobezramki
Planowane (w ramach projektu PKM Południe)
Gdańsk Czerwony Most (na początku projektu wyłącznie jako rezerwa terenowa) Gdańsk Oruńskie Przedmieście – nazwa robocza Gdańsk Trakt Św. Wojciecha Gdańsk Chełm – nazwa robocza Gdańsk Madalińskiego Gdańsk Orunia Górna – nazwa robocza Gdańsk Łostowice-Świętokrzyska Gdańsk Maćkowy – nazwa robocza Gdańsk Niepołomicka Gdańsk Łostowice – nazwa robocza Gdańsk Wielkopolska Gdańsk Kowale – nazwa robocza Gdańsk Świętokrzyska-Węzeł Kowale
Nazw i lokalizacji przystanków na nieistniejącej linii Gdynia Główna – lotnisko w gminie Kosakowo jak dotąd nie ustalono (stan na 2026). W 2020 firma Multiconsult opracowała 4-wariantową koncepcję obsługi północnych dzielnic Gdyni przez kolej. Finalnie projekt PKM oddała do realizacji przez PKP Polskie Linie Kolejowe.
Na trasie bajpasu kartuskiego miał powstać przystanek Gdańsk Karczemki, jednak jego budowa została odłożona na późniejszy czas. Finalnie cały bajpas kartuski pozostał w zarządzie PKP PLK.
PKM jako część systemu SKM oraz Polregio