thumb|Frank Debenham (1883–1965) – pomysłodawca Scott Polar Research Institute, Ekspedycja Terra Nova (1911) thumb|Mapa Antarktydy MacDonalda Gilla we wschodnim holu gmachu Scott Polar Research Institute Scott Polar Research Institute (tłum. „Instytut badań polarnych im. Scotta”) – instytut badawczy University of Cambridge, specjalizujący się w multidyscyplinarnych badaniach nad obszarami polarnymi z perspektywy nauk przyrodniczych, społecznych i humanistycznych.

Instytut gości sekretariaty Międzynarodowego Towarzystwa Glacjologicznego (ang. International Glaciological Society, IGS) i Komitetu Naukowego Badań Antarktycznych (ang. Scientific Committee on Antarctic Research, SCAR). Prowadzi również Bibliotekę Polarną i Muzeum Polarne.

Działalność Instytut jest zakładem Wydziału Geografii University of Cambridge specjalizującym się w multidyscyplinarnych badaniach nad obszarami polarnymi z perspektywy nauk przyrodniczych, społecznych i humanistycznych. Prowadzi m.in. badania z zakresu glacjologii i zmian klimatycznych, historii i kultury obszarów polarnych, a także badania nad środowiskiem lodowcowo-morskim i krajobrazem polarnym przy wykorzystaniu teledetekcji. Kadrę naukową tworzą m.in. Julian A. Dowdeswell, Elizabeth Morris i Piers Vitebsky.

Od 1980 roku placówka oferuje studia magisterskie (Master of Philosophy) i doktorskie (PhD). Badacze i studenci mają dostęp do bogatych zbiorów Biblioteki Polarnej z ponad 50 tys. monografii, DVD, prac magisterskich i doktorskich, 18 tys. map i archiwum z największymi zbiorami rękopisów i fotografii związanych z działalnością brytyjską w regionach Arktyki i Antarktydy. Instytut posiada kolekcję materiałów z czterech wypraw z udziałem lub pod przewodnictwem Ernesta Shackletona (1874–1922) – ekspedycji Discovery (1901–1904), ekspedycji Nimrod (1907–1909), Imperialnej Wyprawy Transantarktycznej (1914–1916) i wyprawy Shackletona–Rowetta (1921–1922) – które udostępnia on-line.

Instytut gości sekretariaty Międzynarodowego Towarzystwa Glacjologicznego (ang. International Glaciological Society, IGS) i Komitetu Naukowego Badań Antarktycznych (ang. Scientific Committee on Antarctic Research, SCAR).

Historia Instytut został założony w 1920 roku przez geologa Franka Debenhama (1883–1965), by upamiętnić kapitana Roberta Falcona Scotta (1868–1912) i jego czterech towarzyszy: Edwarda Wilsona (1872–1912), Lawrence’a Oates’a (1880–1912), Henry’ego Robertsona Bowersa (1883–1912) i Edgara Evansa (1876–1912), którzy zginęli w drodze powrotnej z bieguna południowego w 1912 roku. W zamierzeniu Debenhama instytut, oprócz upamiętniania brytyjskich zdobywców bieguna, miał być ośrodkiem badań naukowych w ramach uczelni wyższej. Sam Debenham uczestniczył w wyprawie Scotta (1910–1913), a po powrocie, podobnie jak kilku innych uczestników ekspedycji, związał się z University of Cambridge, który stał się naturalnym kandydatem na siedzibę instytutu.

W marcu 1920 roku powiernicy Scott Memorial Fund przekazali 6000 funtów na rzecz utworzenia instytutu, a w listopadzie senat University of Cambridge formalnie powołał do życia Scott Polar Research Institute. Początkowo instytut mieścił się przy uniwersyteckim muzeum geologicznym –Sedgwick Museum of Earth Sciences, a w 1934 roku został przeniesiony do nowowybudowanej siedziby przy Lensfield Road. Nowy gmach instytutu, zaprojektowany przez Herberta Bakera (1862–1946), został wzniesiony dzięki wsparciu fundacji Mansion House Fund i Pilgrim Trust. Sufity dwóch holi gmachu zdobią malowidła przedstawiające Antarktydę i Arktykę autorstwa MacDonalda Gilla (1884–1947). W 1996 roku budynek został wpisany na listę zabytków Anglii (ang. National Heritage List for England).

W latach 30. XX w. instytut stał się ośrodkiem brytyjskich wypraw naukowych do Arktyki i Antarktyki. W latach 1934–1937 instytut wraz z Królewskim Towarzystwem Geograficznym (ang. Royal Geographical Society) wsparł Brytyjską Ekspedycję do Ziemi Grahama, która odkryła Cieśninę Jerzego VI i udowodniła, że Ziemia Grahama jest częścią kontynentu antarktycznego. Wielu uczestników wyprawy związała się później z Instytutem – główny geolog ekspedycji Launcelot Fleming (1906–1990) sprawował funkcję dyrektora Instytutu w latach 1946–1949, a biolog wyprawy Colin Bertram (1911–2001) w latach 1949–1956. Instytut wspierał również wyprawy arktyczne Gino Watkinsa (1907–1932).

W 1931 roku, z inicjatywy Debenhama, zaczęto wydawać czasopismo naukowe poświęcone tematyce polarnej – „Polar Record”. Jest to najstarsze czasopismo tego typu na świecie.

W latach 1937–1955 komitetowi zarządzającemu instytutem przewodniczył James Wordie (1889–1962), główny geolog Imperialnej Wyprawy Transantarktycznej (1914–1917) pod kierownictwem Ernesta Shackletona (1874–1922), który przyczynił się do dalszego rozwoju jednostki.

W trakcie II wojny światowej placówka służyła jako ośrodek badań nad działaniami wojennymi w niskich temperaturach. Jednym z badaczy był Brian Birley Roberts (1912–1978), który pracował nad odzieżą i sprzętem dla wojska, a w ramach projektu Blue Books przygotowującego tzw. Blue Books – podręczniki dla potrzeb wojska, opracował podręcznik o Islandii. Później przez 30 lat Roberts dzielił swój czas między pracę w Cambridge, gdzie rozbudował bibliotekę, archiwa i muzeum Instytutu, i obowiązki w Foreign and Commonwealth Office w Londynie, gdzie pracował nad Traktatem Antarktycznym, podpisanym w 1959 roku.

W latach 60.i 70. badacze instytutu Stan Evans, Gordon Robin i Charles Swithinbank rozpropagowali swoją pionierską metodę badań pokrywy lodowej przy użyciu georadaru. Dzięki tej metodzie instytut przeprowadził pierwsze kompleksowe badania grubości lądolodu Antarktydy (ang. Antarctic Ice Sheet).

Na początku lat 60. XX w. placówka została rozbudowana dzięki wsparciu Ford Foundation. Kolejne rozbudowy miały miejsce w latach 90. – w 1998 roku otwarto The Shackleton Memorial Library, upamiętniając Ernesta Shackletona i jego syna Edwarda Shackletona (1911–1994).

Muzeum Polarne

thumb|Proven, N Greeland, akwarela Edwarda Lawtona Mossa (20 lipca 1875), Muzeum Polarne Muzeum gromadzi materiały historyczne i współczesne związane z obszarami polarnymi. Wiele kolekcji udostępnia on-line.

W swoich zbiorach ma ponad 5 tys. obiektów, z czego 600 to odzież, narzędzia myśliwskie, naczynia i dzieła sztuki wykonane przez rdzennych mieszkańców Alaski, północnej Kanady, Grenlandii, północnej Europy i Syberii w okresie od XVIII wieku do lat 80. XX wieku. W muzeum znajdują się również wyroby z kości wielorybów czy kłów morsów – tzw. scrimshaw – wykonanych przez marynarzy statków wielorybniczych w XIX w.

Wśród eksponatów wyróżniają się śpiwór ze skór reniferów Lawrence’a Oates’a (1880–1912), odręczna notatka Roalda Amundsena (1872–1928) ze współrzędnymi geograficznymi bieguna południowego czy dziennik Franka Worsley’a (1872–1943) z rejsu szalupą „James Caird” – misji ratunkowej z Elephant Island do Georgii Południowej podczas Imperialnej Wyprawy Transantarktycznej (1914–1917).

Kolekcja sztuki obejmuje prace polarników z ekspedycji, m.in. Edwarda Lawtona Mossa (1843–1880), Grahama Gore’a (1809–1847/1848), Edwarda Adamsa (1824–1856), George’a Marstona (1882–1940) czy Apsley’a Cherry’ego-Garrarda (1886–1959), oraz prace współczesne autorstwa Edwarda Seago (1910–1974), Wally’ego Herberta (1934–2007), Jörga Schmeissera (1942–2012) czy Keitha Shackletona (1923–2015).

Muzeum posiada również kolekcję szkiców i akwareli przedstawiających ptaki Wielkiej Brytanii autorstwa Edwarda Adriana Wilsona (1872–1912), polarnika i ornitologa, którą udostępnia on-line.

W 2025 roku muzeum odwiedziło ponad 36 tys. zwiedzających.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Instytucje naukowe Kategoria:Organizacje geograficzne Kategoria:Uniwersytet w Cambridge