Adom Jarczanian (), bardziej znany pod pseudonimem Siamanto (orm. Սիամանթօ; ur. 15 sierpnia 1878 w Agn, zm. w sierpniu 1915) – wpływowy ormiański pisarz, poeta i działacz narodowy przełomu XIX i XX wieku. Został zamordowany przez władze osmańskie podczas ludobójstwa Ormian.

Życiorys thumb|Siamanto na ormiańskim znaczku pocztowym z 2003 Urodził się w 1878 roku w Agn (dzisiejsze Kemaliye), małym miasteczku nad brzegiem Eufratu. Pochodził z wyższej klasy średniej. Mieszkał w swoim rodzinnym mieście do 14. roku życia. W dzieciństwie uczył się w szkole nersesyjskiej, gdzie zainteresował się poezją. Dyrektor szkoły, znany folklorysta i etnograf Garegin Srwandztianc zachęcał go do dalszego rozwijania talentu poetyckiego. Nadał mu też pseudonim Siamanto, od imienia bohatera jednego ze swoich opowiadań. Jarczanian nosił ją z dumą do końca życia.

W 1891 roku rodzina Siamanto przeprowadziła się do Konstantynopola, gdzie Jarczanian kontynuował naukę w szkole berberyjskiej, którą ukończył w 1896 roku, podczas masakr hamidiańskich. Podobnie jak wielu innych ormiańskich intelektualistów tamtych czasów uciekł z kraju w obawie przed prześladowaniami. Trafił do Egiptu, gdzie popadł w depresję z powodu rzezi, której doświadczyli jego współbracia Ormianie.

W 1897 roku przeprowadził się do Paryża i rozpoczął studia literackie na Sorbonie Był zafascynowany filozofią i literaturą Bliskiego Wschodu. Ze względu na trudną sytuację finansową musiał imać się różnych zajęć, aby kontynuować studia. Nawiązał liczne kontakty ze znanymi osobistościami ormiańskimi w Paryżu i poza nim. Z Paryża przeniósł się do Genewy, gdzie pisał do gazety „Droszak”, organu Armeńskiej Federacji Rewolucyjnej. W tym piśmie zostały opublikowane jego pierwsze utwory poetyckie. Gazeta szczegółowo opisywała zniszczenie ziem ormiańskich, ostro krytykowała rząd osmański i domagała się równych praw dla Ormian oraz większej autonomii. Siamanto przyłączył się do tej sprawy i szczerze wierzył w Armenię wolną od ucisku osmańskiego.

W 1904 roku zachorował na zapalenie płuc. Przebywał w szpitalu w Genewie i ostatecznie całkowicie wyzdrowiał. Przez kolejne cztery lata mieszkał w różnych miastach europejskich, takich jak Paryż, Zurych i Genewa. W 1908 roku, wraz z wieloma innymi Ormianami, powrócił do Konstantynopola po ogłoszeniu Konstytucji Osmańskiej. Jednak w 1909 roku rząd osmański jasno dał do zrozumienia, że ​​Ormianie nie są bezpieczni, dopuszczając do masakry w Adanie. Siamanto ponownie głęboko odczuł psychiczne skutki rozlewu krwi. Wydarzenia te skłoniły go do napisania jego najsłynniejszego dzieła, Krwawe wieści od mojego przyjaciela.

W 1910 roku przeniósł się do Stanów Zjednoczonych i został redaktorem gazety „Hairenik”, należącej do Armeńskiej Federacji Rewolucyjnej. Po roku wrócił do Konstantynopola.

Dzieła Powieść Bohatersko powstawała od 1897 roku, a ostatecznie została wydrukowana w 1902 roku w Paryżu. Opowiada o trudach życia Ormian pod surowymi rządami osmańskimi. Siamanto zachęcał młodzież do walki o swoje prawa i domagania się równości i sprawiedliwości.

Powieść Ormianie powstawała w latach 1902–1908 i składała się z trzech tomów. Pierwszy z nich ukazał się w 1905 roku i poruszał temat głębokiego żalu i żałoby, które wielu ludzi musiało znosić po masakrach hamidiańskich i innych okrucieństwach Imperium Osmańskiego.

Powieść Pochodnie agonii i nadziei ukazała się w 1907 roku i z zapierającymi dech w piersiach szczegółami opisywała sceny masakr i cierpienia. Autor przedstawił głębokie myśli i uczucia ofiar oraz ich codzienne cierpienie. Podczas lektury tej powieści można odczuć los całego narodu. Autorowi udało się sprawić, że czytelnik wczuwa się w losy bohaterów i z łatwością zdobywa ich sympatię.

Powieść Krwawe wieści od mojego przyjaciela powstała tuż po masakrze w Adanie w 1909 roku. Jest to utwór poetycki odzwierciedlający ból, jaki autor odczuwał wobec cierpienia swoich rodaków.

Powieść Zaproszenie ojczyzny została wydana w 1910 roku w Stanach Zjednoczonych. Autor pisał o tęsknocie za ojczyzną i zachęcał Ormian mieszkających za granicą do powrotu na swoje ziemie.

Święty Mesrop, opublikowany w 1913 roku, to długi poemat poświęcony Mesropowi Masztocowi, wynalazcy alfabetu ormiańskiego.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ormiańscy pisarze Kategoria:Ormiańscy poeci Kategoria:Publicyści Kategoria:Ofiary Ludobójstwa Ormian Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1915