Wolność religijna w Afganistanie – ogół zagadnień związanych z możliwością wyznawania religii na terenie Afganistanu, a także z prawnymi i społecznymi uwarunkowaniami funkcjonowania wspólnot religijnych w tym kraju.
Historia W latach 1919-1923 podjęto szereg inicjatyw politycznych, prawnych i sądowych mających na celu rozwiązanie problemów społecznych Afganistanu. Status mniejszości niemuzułmańskich uległ poprawie wskutek zniesienia dżizji. W kwietniu 1923 roku uchwalona została pierwsza ; islam został uznany za religię państwową, jednocześnie zapewniając ochronę wyznawcom innych religii. Pod koniec lat 20. XX wieku ograniczono wolność wyznania, a nowa z 1931 roku uznała szariat za podstawę prawa krajowego.
Podczas pierwszych rządów talibów z przełomu XX i XXI wieku Afganistan był uznawany przez Stany Zjednoczone za państwo szczególnie naruszające wolność religijną. W 2004 roku, już po obaleniu talibów, przyjęto określającą islam jako religię państwową. Artykuł 2. konstytucji zapewnia również, że wyznawcy innych religii mogą swobodnie korzystać ze swojej wiary i wykonywać swoje obrzędy religijne w granicach prawa. Prezydent oraz byli zobowiązani do wyznawania islamu, natomiast członków parlamentu nie obowiązywały wymogi religijne. Od 2016 roku przedstawiciele społeczności hinduskiej i sikhijskiej mieli gwarantowane miejsca w parlamencie.
Pomimo konstytucyjnych gwarancji wolności religijnej, jej faktyczne przestrzeganie było ograniczone przez słabość instytucji państwowych, wpływ dziedzictwa rządów talibów oraz społeczną presję wobec części grup religijnych. Szczególne kontrowersje dotyczyły kwestii apostazji oraz konwersji z islamu na inną religię. Jednym z głośniejszych przypadków była sprawa Abd ar-Rahmana, który w 2006 roku został zatrzymany w związku z przyjęciem chrześcijaństwa; postępowanie sądowe nie zostało jednak rozpoczęte, ponieważ uznano go za niezdolnego do udziału w procesie, a następnie udzielono mu azylu we Włoszech.
Afgańskie społeczeństwo pozostawało niemal w całości muzułmańskie. Zdecydowanie przeważali sunnici, natomiast szyici stanowili ok. 10–15% ludności. Przedstawiciele innych religii stanowili ok. 0,3% populacji i doświadczali dyskryminacji oraz presji społecznej. Afgańscy chrześcijanie często ukrywali swoją przynależność religijną z obawy przed negatywnymi konsekwencjami, natomiast większą swobodę w praktykowaniu religii mieli chrześcijanie pochodzący z zagranicy; w Kabulu organizowano w prywatnych miejscach nabożeństwa, w których uczestniczyło kilkuset cudzoziemców. Jedyny kościół chrześcijański w Afganistanie znajdował się na terenie jednej z placówek dyplomatycznych i nie był dostępny dla Afgańczyków. Z kolei społeczność sikhijska prowadziła własne szkoły, aby ograniczyć ryzyko nadużyć wobec jej członków w szkołach publicznych.
W 2019 roku sytuacja wolności religijnej pozostawała trudna ze względu na niestabilność polityczną. Zagrożenie dla wspólnot religijnych stanowiły przede wszystkim ataki ze strony Państwa Islamskiego Chorasanu oraz talibów. Po ponownym przejęciu władzy przez talibów w 2021 roku sytuacja w zakresie wolności religijnej uległa pogorszeniu, m.in. w sierpniu 2021 roku zabito 13 szyickich Hazarów z prowincji Dajkondi. Według organizacji Freedom House ocena swobody praktykowania religii w skali od 0 do 4 wynosiła 1 w 2022 roku, a w 2025 roku spadła do 0.
Przypisy
Afganistan Kategoria:Religia w Afganistanie