Mateusz Machalski (ur. 1989) – polski artysta, grafik, typograf, wykładowca akademicki i badacz komunikacji wizualnej, doktor habilitowany i profesor uczelni. Prorektor do spraw artystycznych Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w kadencji 2024–2028. Autor i współautor krojów pisma, identyfikacji wizualnych oraz projektów poświęconych historii polskiej typografii.
Życiorys W latach 2009–2014 studiował na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, który ukończył z wyróżnieniem rektorskim. Następnie związał się z uczelnią jako wykładowca. Pracuje w Pracowni Multimedialnej Kreacji Artystycznej na Wydziale Grafiki ASP w Warszawie. Uzyskał stopień doktora (2021), a następnie doktora habilitowanego (2024). Jest profesorem uczelni i pełni funkcję prorektora ASP w Warszawie do spraw artystycznych w kadencji 2024–2028. W 2026 roku został powołany do Rady Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na czteroletnią kadencję.
Jest laureatem stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców, pięciokrotnym stypendystą Ministra Kultury oraz laureatem programu stypendialnego „Młoda Polska” Narodowego Centrum Kultury.
Był dyrektorem artystycznym magazynów newonce.paper i Warsawholic.
Twórczość Zajmuje się projektowaniem graficznym, brandingiem, komunikacją wizualną, typografią oraz projektowaniem krojów pisma.
Wśród jego projektów typograficznych znajdują się m.in. Bona Nova, Brygada 1918, Półtawski Nowy, Nocturne Serif, Harpagan, Sigmund, PODIUM, Afronaut, SYN Nova, Acai, Mercato, Polin Sans i SALO.
Bona Nova Wspólnie z Andrzejem Heidrichem i Leszkiem Bielskim opracował rodzinę krojów Bona Nova, będącą cyfrowym rozwinięciem pisma Bona, zaprojektowanego przez Heidricha w 1971 roku. Projekt obejmował digitalizację oryginalnego kroju, rozszerzenie zestawu znaków oraz opracowanie dodatkowych odmian. Rodzinę udostępniono na otwartej licencji. Jest dostępna w serwisie Google Fonts.
Brygada 1918 Był współautorem cyfrowej rekonstrukcji i rozbudowy kroju Brygada, opracowanej pod nazwą Brygada 1918. W zespole projektowym uczestniczyli także Ania Wieluńska, Borys Kosmynka i Przemysław Hoffer.
Podstawę opracowania stanowiły matryce drukarskie zachowane w Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi. Projekt zrealizowano w ramach programu „Niepodległa”, w związku z obchodami stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości.
Krój zaprezentowano 29 maja 2018 roku w Pałacu Prezydenckim. Podczas uroczystości zapowiedziano jego wykorzystanie w oficjalnych dokumentach Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Rodzina Brygada 1918 jest dostępna w serwisie Google Fonts.
Półtawski Nowy Wspólnie z Anią Wieluńską i Borysem Kosmynką opracował rodzinę Półtawski Nowy, będącą cyfrowym rozwinięciem Antykwy Półtawskiego projektu Adama Półtawskiego. Projekt powstał w 2020 roku przy wsparciu programu „Kultura Cyfrowa” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Pracom projektowym towarzyszyły badania historyczne. Wykorzystano m.in. wzorniki odlewni Idźkowski i S-ka oraz materiały udostępnione przez Type Archive w Londynie. Pierwotne wydanie obejmowało sześć odmian – trzy proste i trzy kursywne – udostępnionych na otwartej licencji. Rodzina Półtawski Nowy jest dostępna w serwisie Google Fonts.
Działalność badawcza i edukacyjna Wspólnie z Michałem Jarocińskim był pomysłodawcą i koordynatorem projektu Typoteka.pl – internetowego indeksu krojów pisma stworzonych przez twórców związanych z Polską.
Uruchomiony w 2020 roku serwis dokumentuje historyczne i współczesne kroje pisma z lat (1474-2020), porządkując informacje o ich autorach, pochodzeniu i rozwoju. Według opisu zamieszczonego w programie konferencji ATypI Paris 2023 baza obejmowała wówczas ponad 400 krojów, w tym projekty sięgające 1474 roku.
Typoteka przedstawia zarówno kroje wdrożone do produkcji w postaci czcionek, matryc i fontów cyfrowych, jak i projekty, które nie weszły do użycia. Obejmuje pisma dla różnych alfabetów i systemów zapisu, tworzone przez osoby związane z ziemiami polskimi niezależnie od ich narodowości. Dokumentuje dorobek dawnych drukarzy i odlewników czcionek, zawodowych projektantów oraz twórców okazjonalnie zajmujących się projektowaniem pisma.
Za stworzenie Typoteki Machalski i Jarociński otrzymali nagrodę Design Alive Awards 2020 w kategorii „Animator”.
11 maja 2023 roku Machalski, Ania Wieluńska i Borys Kosmynka zaprezentowali projekt podczas konferencji ATypI w Paryżu, w wystąpieniu „Typoteka.pl – Typographic roots of Poland”. Konferencji towarzyszyła przygotowana przez ten zespół wystawa wzorników historycznych i współczesnych krojów związanych z Polską.
W 2018 roku wystąpił podczas konferencji ATypI w Antwerpii w sesji „Type Insights”, wspólnie z Kimyą Gandhi i Ingą Plönnigs, przedstawiając swoje projekty i proces pracy.
Działalność organizacyjna i kuratorska Był członkiem zarządu Stowarzyszenia Twórców Grafiki Użytkowej oraz członkiem rady programowej Międzynarodowego Biennale Plakatu. W 2018 roku był kuratorem wystawy „Selfie – wystawa plakatów do wystaw plakatów”, towarzyszącej 26. edycji Biennale. Był kuratorem 28. edycji Międzynarodowego Biennale Plakatu w Warszawie w 2023 roku oraz 29. edycji w 2025 roku, prezentowanej pod hasłem „Quo Vadis”. W ramach 29. Biennale był również kuratorem wystawy Niklausa Troxlera.
Działalność wydawnicza Uczestniczył w przygotowaniu publikacji Selfie, towarzyszącej wystawie plakatów do wystaw plakatów. Na potrzeby książki zebrał odpowiedzi projektantek i projektantów na pytanie o plakat idealny. Był współtwórcą publikacji Sto lat!, wydanej przez Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej w 2018 roku, zawierającej rozmowy z projektantami związanymi z warszawską ASP. Przeprowadził zamieszczony w niej wywiad z Rosławem Szaybo. Wspólnie z Anną Wieluńską odpowiadał za projekt graficzny i skład publikacji 123 polskie plakaty, które warto znać, wydanej w 2019 roku przez Muzeum Plakatu w Wilanowie i Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej.
Nagrody i wyróżnienia 2018 – nagroda Ascender przyznana przez Type Directors Club; 2018 – nagroda The Best of Design Klubu Twórców Reklamy; 2019 – nagroda specjalna „Projektant/ka 2019” w konkursie Polish Graphic Design Awards; 2019 – nagrody główne w konkursie Polish Graphic Design Awards za kroje Gaultier i Harpagan oraz wyróżnienie za krój Sigmund; 2020 – nagroda Design Alive Awards w kategorii „Animator”, wspólnie z Michałem Jarocińskim, za Typotekę; Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości, nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Przypisy
Linki zewnętrzne Mateusz Machalski – profil na stronie Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Portfolio Mateusza Machalskiego
Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1989