Henryk Ansgary Wąsowicz (ur. 4 lutego 1889 w Warszawie, zm. w 1976 tamże) – polski inżynier, architekt i konstruktor.
Życiorys Ukończył z odznaczeniem na tablicy marmurowej Instytut Inżynierów Cywilnych w Petersburgu (1917)Księga pamiątkowa Inżynierów Cywilnych Polaków wychowanków Instytutu Inżynierów Cywilnych w Petersburgu, Warszawa 1937, s. 33, 38, 42, 43, 52, 54, 58, 65, 72. Po powrocie do kraju służył ochotniczo w Wojsku Polskim podczas wojny polsko-bolszewickiejCzy wiesz kto to jest? oprac. Stanisław Łoza, Warszawa 1938, s, 783. Potem pracował w Polskim Komitecie Normalizacyjnym, a następnie w Związku Izb Rzemieślniczych. Był także asystentem na Politechnice Warszawskiej i wykładowcą w szkole cechu murarzy chrześcijan w Warszawie. Uczestniczył w opracowaniu robót betonowych i żelbetowych. Ponadto w latach 30. XX wieku prowadził własne biuro projektowe. W historii polskiej architektury i konserwacji zabytków zapisał się przede wszystkim kluczową rolą w uratowaniu konstrukcji Bazyliki archikatedralnej w Wilnie. W 1931 roku, po katastrofalnej powodzi, która podmyła fundamenty wileńskiej katedry i doprowadziła do pękania jej murów, Wąsowicz został wówczas kierownikiem robót techniczno-konstrukcyjnych z ramienia Komitetu Ratowania Bazyliki Wileńskiej. Odpowiadał za skomplikowane i nowatorskie w tamtych czasach prace inżynieryjne polegające na podstemplowaniu sklepień, wprowadzeniu ściągów żelaznych oraz wzmocnieniu fundamentów portyku zaprojektowanego przez Wawrzyńca Gucewicza za pomocą pali wierconych Systemu WolfsholzaStanisław Cywiński, Henryk Wąsowicz, Bazylika wileńska, [Wilno 1933] Swoje doświadczenia w tej materii wykorzystał także w ratowaniu i przebudowie innych budowli. Oprócz prac inżynieryjno-konserwatorskich projektował również budynki mieszkalne w Warszawie, reprezentujące styl przejściowy między historyzmem a wczesnym modernizmem.
Członek Koła Inżynierów Cywilnych przy Stowarzyszeniu Techników Polskich w Warszawie. W l. 30. był także członkiem Zarządu STPSkład zarządu i władz Stowarzyszenia Techników Polskich w Warszawie na rok 1930/1931, "Wiadomości Związku Polskich Zrzeszeń Technicznych" R. 6, nr. 16-17 z 29 kwietnia 1930, s. A-76 oraz działaczem Polskiego Związku Inżynierów BudowlanychII Walny Zjazd Polskiego Związku Inżynierów Budowlanych w Katowicach, "Biuletyn Polskiego Związku Inżynierów Budowlanych" nr 1 z 25 marca 1936, s. 2, 117. Ponadto był członkiem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami PrzeszłościPiotr Sypczuk, Wielki kryzys i zabytki. Działalność Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości w zakresie inwentaryzacji architektoniczno-pomiarowej w latach 1933–1934 i jej znaczenie dla ochrony zabytków w II Rzeczypospolitej, "Biuletyn Historii Sztuki" t. 87, z. 3 (2025), s. 231 oraz prezesem Towarzystwa Przyjaciół Ochoty.
Pochowany w grobowcu rodzinnym na Starych Powązkach (kwatera: 343, rząd: 6, miejsce: 7)Henryk Wąsowicz, Fundacja Stare Powązki (wyszukiwarka) [dostęp 23.09.2026].
Prace:
Przebudowa i wzmocnienie gmachów Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, oraz gmachu P. K. O. w Warszawie. Projektowanie i budowa domów spółdzielczych w Warszawie, m.in. kamienica Spółdzielni Mieszkaniowej „Concordia” przy ul. Narbutta 17 róg Łomnickiej w Warszawie (wzniesiona w latach 1929–1930)Narbutta 17 róg Łomnicka, Fundacja Warszawa 1939 [dostęp 23.09.2026] oraz kamienica Towarzystwa Budowlanego „E. Kurnatowski i S-ka” przy ul. Litewskiej 10 w Warszawie (zaprojektowana wspólnie z Władysławem Szwormą w stylu luksusowego funkcjonalizmu lat 30.)Kamienica ul. Litewska 10, Warszawa, Lapidarium Fundacja Hereditas [dostęp 23.09.2026] Projekt dobudowy i nadbudowy jednego piętra istniejącego budynku Kliniki Psychiatrycznej Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Konwiktorskiej w Warszawie (1937)Dokumentacja techniczna, Archiwum Akt Nowych, Szukaj w archiwach [dostęp 23.09.2026] Projekt i budowa fabryki "Polskie fabryki kabli" w Ożarowie. Przebudowa i wzmocnienie gmachów: Bazyliki wileńskiej, kościoła rz.-kat. w Zagrobie, wieży przy cerkwi Borysa i Gleba w Nowogródku, kościoła rz.-kat. św. Jakuba na Ochocie w Warszawie oraz kościoła rz.-kat. św. Ignacego w Wilnie.
Publikacje
Podstawy analityczne obliczania kosztów własnych robót budowlanych, Warszawa 1932 Prace nad umocnieniem fundamentów Bazyliki Wileńskiej, "Architektura i budownictwo" R. 9, 1933, nr 6, s.167-178 [wraz ze Stanisławem Cywińskim] Bazylika wileńska, [Wilno 1933] Projektowanie betonu — nowa metoda, Warszawa 1935
Odznaczenia
Żeton złoty Izby Rzemieślniczej w Warszawie za dokształcanie młodzieży rzemieślniczej.
Życie prywatne Syn Antoniego i Anieli z Anderszewskich. Ożenił się w 1921 z Jadwigą z Balickich.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Absolwenci Instytutu Inżynierów Cywilnych cesarza Mikołaja I Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy budowniczowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie