Miłoszyce (, 1937-1945 Fünfteichen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice.
Informacje ogólne Wieś znajduje się 3 kilometry od Jelcza-Laskowic i 21 kilometrów od Wrocławia. Ma charakter mieszkalno-usługowyStrategia rozwoju Miasta i Gminy..., s. 37.
We wsi znajduje się stacja kolejowa Jelcz Miłoszyce, znajdująca się na trasie linii kolejowej łączącej Wrocław z Opolem przez Jelcz-Laskowice. We wsi początek ma linia kolejowa łącząca Miłoszyce z WrocławiemRaport o stanie gminy..., s. 8.
We wsi znajdują się dwa supermarkety należące do sieci „Biedronka” i „Dino”, sklep spożywczo-przemysłowy sieci „Delikatesy Centrum”, a także sklep typu sieci „Żabka”.
Podział administracyjny W okresie pruskim wieś należała do gminy z siedzibą w Chrząstawie Wielkiej (), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1816 r. wieś należała do powiatu wrocławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. wchodziła w skład wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.
Do 1928 r. Miłoszyce podzielone były na wieś-gminę jednostkową () i na obszar dworski (). W 1928 r. w wyniku reformy administracyjnej likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Miłoszyce () został wchłonięty przez wieś gminną o tej samej nazwie, a część wchłonęła wieś gminna Ratowice w powiecie oławskim.
Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku w latach 1945–1954 wieś należała do gminy Wojnów w powiecie wrocławskimWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 lipca 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.. W latach 1954–1972 wieś należała do gromady Laskowice Oławskie w powiecie oławskimUstawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych ().Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71).. Od 1973 r. wieś znajduje się w gminie Jelcz-Laskowice (do 1987 r. zwanej gminą Laskowice Oławskie)Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych ().Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165).Uchwała Rady Państwa z dnia 26 marca 1987 r. w sprawie zmiany nazwy gminy Laskowice Oławskie w województwie wrocławskim ().. Do 1975 r. wieś znajdował się w województwie wrocławskim, a w latach 1975–1998 znajdował się na terenie pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw ().. W latach 1990–1998 wieś podlegała urzędowi rejonowemu w OławieRozporządzenie Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych ()..
Nazwa Pierwsza wzmianka o miejscowości w formie Olezci pochodzi z dokumentu z 9 sierpnia 1245 r. Nazwa była później notowana także w formach Olesche … alio nomine Mileschiti (ok. 1300), Melaschitz (1333), Myleschicz (1336), Melaschicz (1337), Melashicz (1337), Meleschitz (1360), Miloschicz (1444), Mileschitz (1638), Mieleschitz (1651-52), Meleschwitz (1743, 1795, 1845), Olesie – Meleschwitz (1896), Fünfteichen, Miłaszowice (1945)Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska, Fünfteichen – Miłoszyce, -yc, miłoszycki (1946).
Pierwotnie wieś nosiła nazwę Oleszycy lub Olesze, które to formy utworzone zostały od nazwy osobowej Olesz, będącej skróceniem od imienia Aleksander. Od XIV wieku poświadczona jest nazwa Mileszycy lub Miłoszycy, wywodząca się od nazw osobowych Milesz lub Miłosz. Do języka niemieckiego nazwa została zaadaptowana w formie Meleschwitz. W 1937 r. nazistowskie władze Niemiec przemianowały wieś na . Po ustanowieniu administracji polskiej wieś nosiła nazwę Miłaszowice. Współczesna polska nazwa obowiązuje od 16 grudnia 1946 rRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..
Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r. zaliczał niemiecką nazwę wsi "Meleschwitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju ukształtowania terenu i typu krajobrazu okolicy. Adamy podawał starosłowiańską nazwę wsi "Melaschütz" i znaczenie nazwy miejscowości w języku niemieckim jako "Angenehmer Ort".
Historia Do 1810 r. Wieś utworzona w XIII w., o układzie owalnicy, z kompleksem stawów w środku i dwoma drogami biegnącymi po jego bokach łączącymi się na początku i końcu. Pionową dominantę wsi stanowił kościół parafialny, akcentujący oś podłużną wyznaczoną przez stawy. We wschodniej stronie wsi znajdował się folwark z domem jego właściciela.
Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy 9 sierpnia 1245 r. w dokumencie papieża Innocentego IV, w którym potwierdza on stan posiadania biskupstwa wrocławskiego, w tym wieś Oleszycy (Olezci). Pod nazwami Olesze oraz Mileszycy (Olesche … alio nomine Mileschiti) wieś pojawia się około 1300 r. w (Księdze uposażenia biskupstwa wrocławskiego). 30 marca 1337 r. król Czech Jan potwierdził rycerzowi Tammowi von Stercza wszystkie prawa do Miłoszyc, których udzielił mu wcześniej książę wrocławski Henryk VI Dobry. Kościół parafialny wymieniony został po raz pierwszy w akcie notarialnym wystawionym w Oleśnicy w 1399 r. Obecny kościół zbudowany został w latach 1714–1715 w stylu barokowym. W latach 1666-67 wieś jest wspomniana jako całkowicie zamieszkała przez Polaków, choć msze w kościele odbywały się w języku polskim i niemieckim. Wieś była własnością biskupów wrocławskich do czasu sekularyzacji dóbr kościelnych w 1810 r.
Lata 1810–1939 W 1810 r. w wyniku sekularyzacji dóbr kościelnych wieś wraz z folwarkiem klasztornym i majątkiem ziemskim przeszła w posiadanie państwa pruskiego. We wsi znajdował się kościół katolicki i szkoła katolicka, a 60 domów znajdujących się we wsi było zamieszkiwanych przez ok. 380 mieszkańców. W 1812 r. Miłoszyce należały wraz z Jelczem, Laskowicami Oławskimi, Wojnowicami, Piekarami, Nowym Dworem, Dębiny, Dziupliny i Chwałowic do grupy wsi, którego mieszkańcy posługiwali się językiem polskim.
W połowie XIX w. we wsi znajdował się pałac, wspomniany przez Kniego. Wieś od pierwszej połowy XIX w. zaczęła się rozwijać wzdłuż drogi łączącej Laskowice Oławskie z Wrocławiem. Wtedy utworzono też drogę łączącą Miłoszyce z Dziupliną, gdzie powstała kolonia Miłoszyce Małe. Około 1830 r. we wsi powstał cmentarz. W 1876 r. właścicielem majątku w Miłoszycach był Ferdynand Wandrep, a w 1905 r. majątek należał do wdowy Marty Langhans z domu Kroschel. Na początku XX w. we wsi powstał szpital bonifratrów. W 1917 r. majątek ziemski został rozparcelowany, a między 1917 a 1927 rokiem resztówkę dóbr rycerskich o powierzchni 25 ha (w 1930) z dworem nabyła wrocławska prowincja zakonu bonifratrów.
Na początku XX w. wieś zaczęła się rozbudowywać w kierunku wschodnim. Z tego okresu pochodzi luźna zabudowa wschodniej części wsi. W okresie dwudziestolecia międzywojennego doszło do rozbudowy wsi w kierunku południowo-wschodnim, gdzie po drugiej stronie torów kolejowych powstało osiedle domów jednorodzinnych. W 1909 r. wieś została połączona linią kolejową z Opolem i Brochowem (dzisiaj część Wrocławia), a w 1912 r. połączona została z Dobrzykowicami nową linią kolejową (rozbudowaną w 1922 r. do stacji Wrocław Sołtysowice).
W 1937 r. nazistowskie władze Niemiec zmieniły nazwę wsi z na . W 1939 we wsi funkcjonowała szkoła ludowa.
Okres II wojny światowej thumb|left|Pomnik na grobie więźniów niemieckiego obozu pracy w Miłoszycach (filia KL Gross-Rosen) Podczas II wojny światowej dla potrzeb budowy i prowadzenia produkcji w nowej fabryce zbrojeniowej Kruppa „Berthawerke” w Laskowicach Oławskich (Markstädt, wcześniej Laskowitz) Niemcy wybudowali na skraju wsi obóz pracy przymusowej i niewolniczej Arbeitslager Fünfteichen (podobóz męski) dla wziętych do niewoli Polaków, Żydów, Rosjan i innych narodowości.
Obóz pracy w Miłoszycach (Fünfteichen) budowany był od września do października 1943 r., a rozpoczął działalność 15 października 1943 r. Zlikwidowany został 21 stycznia 1945 r. 21 stycznia 1945 r. zwołano w obozie ostatni apel więźniów. Rozdano po kawałku chleba oraz kiełbasy i zmuszono 6 tysięcy więźniów do wymarszu w kierunku obozu Groß-Rosen. W trakcie tzw. marszu śmierci Fünfteichen – Groß-Rosen Niemcy zamordowali około 2 tysięcy więźniów. Obóz został wyzwolony przez Armię Czerwoną 23 stycznia 1945 r., której żołnierze uwolnili ok. 300-800 więźniów przebywających w barakach szpitalnych.
W lasku opodal byłego obozu znajduje się masowy grób więźniów zmarłych w okresie funkcjonowania obozu. Opiekę nad mogiłą ofiar obozu sprawują od końca lat 60. XX w. uczniowie szkoły podstawowej w Miłoszycach. Miejsce to upamiętnia wybudowany w latach 70. XX w. skromny pomnik z płytą pamiątkową i głazem postawionym przy wjeździe do zakładów Jelcza i tablica pamiątkowa na ul. Polnej, wzniesiona przez Stowarzyszenie „Lokalna Grupa Zwiadowców Historii”.
Historia najnowsza thumb|Zabudowa mieszkalna wsi 23 stycznia 1945 r. Miłoszyce zostały zajęte przez oddziały Armii Czerwonej. W czasie działań wojennych w 1945 r, zniszczony został most na Odrze za Czernicą Wrocławską i przez wiele lat po II wojnie światowej linia kolejowa biegnąca do Wrocławia nie funkcjonowała. Ruch kolejowy odbywał się na linii Opole – Miłoszyce – Wrocław Nadodrze. W połowie 1945 do wsi zaczęli przybywać pierwsi polscy osadnicy, pochodzący głównie z Kulikowa i Rawy Ruskiej w przedwojennym województwie lwowskim, a także z Podola i województwa wołyńskiego.
Latem 1945 r. na stacji kolejowej w Miłoszycach miał miejsce wypadek, kiedy pasażerowie jadący na dachach wagonów zostali zmieceni przez konstrukcję nadziemnego przejścia stacyjnego. Kilkanaście osób wtedy zginęło a wiele odniosło ciężkie rany. We wrześniu 1945 r. we wsi zaczęła funkcjonować szkoła. W pierwszej połowie 1946 r. w miejscowym folwarku należącym do zakonu bonifratrów skoszarowano jednostkę Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W lipcu 1946 r. rozpoczęto proces wysiedlenia dotychczasowej niemieckiej ludności Miłoszyc. Teren obozu pracy w Miłoszycach został przekształcony przez Armię Radziecką w obóz jeniecki dla niemieckich jeńców, który funkcjonował do 1948 r. Po 1945 roku klasztor bonifratrów we wsi zajął zakon elżbietanek, który przebywał we wsi do 1948 r. W 1948 budynek szpitala zakonnego został zaadaptowany na przedszkole, zaś sam dwór we wsi przejęła Stacja Hodowli Roślin w Polwicy, która była w posiadaniu dworu do 1991 r. W 1956 r. zakon elżbietanek wrócił do Miłoszyc.
Gospodarka W 1795 r. we wsi istniał folwark. Na początku XIX w. we wsi znajdowały się karczma, kuźnia i rzeźnik. W połowie XIX w. we wsi rozwinęły się hodowla owiec i handelJ. Urbaniak, Miłoszyce, 29 marca 2007 (dostęp 2026-08-23). W 1830 r. we wsi istniał wiatrak. W 1845 r. we wsi odnotowano hodowlę 710 owiec i trzy sklepy.
W 1945 r. we wsi działała restauracja, masarnia, dwie piekarnie i sklep. W latach 1948-1991 r. we wsi istniało gospodarstwo rolne należące do Stacji Hodowli Roślin w Polwicy, a później zakładu w Piekarach będącej częścią państwowego gospodarstwa rolnego w PolwicyPoławski et al., Monografia powiatu oławskiego, s. 11-12.