thumb|242px|Kościół św. Piotra i Pawła w Minkowicach Oławskich Minkowice Oławskie (niem. Minken) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice.
Informacje ogólne Wieś znajduje się 17 kilometrów od Oławy, pośród lasów iglastych. Wieś jest lokalnym ośrodkiem o charakterze mieszkaniowo-usługowymStrategia rozwoju Miasta i Gminy..., s. 37. Na terenie wsi znajduje się stacja kolejowa, położona na trasie linii kolejowej łączącej Wrocław z Opolem przez Jelcz-Laskowice.
We wsi znajduje się restauracja, market sieci „Dino” oraz skład budowlany sieci „PSB Termena”.
Podział administracyjny W okresie pruskim wieś była siedzibą gminy oraz urzędu stanu cywilnego. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.
Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś należała do gminy BystrzycaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Minkowice OławskieUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). Od 1973 r. wieś należy do gminy Jelcz-Laskowice (zwanej do 1987 r. gminą Laskowice Oławskie)Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.
Historia Wieś o układzie owalnicy w zachodniej części i ulicówki we wschodniej części, powstała w XIII w. Otrzymała lokację na prawie niemieckim w 1266 r. i zasiedlona została przez osadników z Frankonii w latach 1266-1283. W 1279 r. wieś należała do kościoła w Brzegu (ecclesia in alta ripa). W 1360 r. wieś miała powierzchnię 21 łanów, z czego 8 należało do folwarku, 11 było łanami czynszowymi, a dwa były dziedzicznymi wolnymi łanami. We wsi w tym samym roku jest wspomniany sołtys. W 1360 r. wieś należała do rodu von Münsterberg.
W 1523 r. we wsi została utworzona szkoła ewangelicka. W 1534 r. w kościele we wsi zaczęto odprawiać nabożeństwa ewangelickie. W 1622 r. wieś miałą powierzchnię 28 łanów, z czego 4 1/2 łana były wolnymi łanami. W 1675 r. jako właściciel wsi jest wspomniany cesarski urząd domenalny (Kaiserliches Domainenamt). W latach 1703-1707 kościół we wsi był wyznania katolickiego, a w 1707 r. na powrót stał się kościołem ewangelickim. W 1716 r. we wsi wybudowany został kościół katolicki.
Po zdobyciu przez Prusy Śląska w wyniku wojen śląskich w połowie XVIII w. wieś należała do pruskiego urzędu domenalnego w Oławie, który jest wspomniany jako właściciel wsi w latach 1783 i 1819. Przed 1783 r. niedaleko wsi została wybudowana kolonia Kurzawa (Korsawe, w XIX w. zwana też Paperwitz, a od 1937 r. Sandhof), będąca częścią Minkowic Oławskich, a do ok. 1800 r. należąca do królewskiego urzędu leśnego (Königlichen Forstamt). W 1783 r. we wsi istniały dwie szkoły oraz dwa kościoły - ewangelicki i katolicki. W latach 1810-1841 r. majątek we wsi należał do Żyda E. Krakauera. W 1819, 1830 i 1845 r. we wsi istniał pałac rodowy. W 1830 r. zarówno szkoła ewangelicka, jak i katolicka miały po jednym nauczycielu, a we wsi istniał też szpital. W 1844 r. we wsi istniało 110 domów.
W 1783 r. mieszkańcy Minkowic Oławskich posługiwali się zarówno językiem niemieckim, jak i językiem polskim. W 1810 r. władze pruskie próbowały zlikwidować nabożeństwa ewangelickie w języku polskim we wsi, choć ostatecznie utrzymały nabożeństwa polskojęzyczne po proteście pastora zboru w Minkowicach-Bystrzycy KuszaWysłouch 1965, s. 29-31. W 1810 i 1825 r. wieś należała wraz z Wójcicami, Kopaliną, Biskupicami Oławskimi, Bystrzycą, Piekarami, Nowym Dworem, Dębiną, Dziupliną, Laskowicami Oławskimi, Jelczem i Ratowicami do grupy wsi w powiecie oławskim z dominacją języka polskiegoWysłouch 1965, s. 29-30, 34. Do 1828 r. w Minkowicach Oławskich nabożeństwa odbywały się wyłącznie w języku polskim. W 1867 r. Minkowice Oławskie należały wraz z Laskowicami Oławskimi i Bystrzycą do ostatnich miejscowości w powiecie oławskim, gdzie odprawiane były nabożeństwa ewangelickie w języku polskimWysłouch 1965, s. 23. W 1881 r. nabożeństwa w Minkowicach Oławskich po polsku odbyły się tylko dwa razy w ciągu pół roku (do lipca 1881 r.), głównie dla potrzeb ludności polskojęzycznej z Kopaliny i Wójcic, zaś w samych Minkowicach językiem polskim posługiwali się według Alfonsa Parczewskiego głównie starsi ludzieParczewski 1890, s. 758.
Po II wojnie światowej Minkowice Oławskie zostało zasiedlone przez polskich osadników z powiatu sarneńskiego województwa wołyńskiego, w tym z miasteczka Rokitno oraz wsi Staryki, Aleksandrówka, Okopy, Dołgań, Borowina i Budki SnowidowickieJan Kurdybelski, Minkowiczanie, 2007, s. 11-14, ISBN 978-83-7031-579-5. W latach 1946-2018 we wsi istniał klub piłki nożnej Huragan Minkowice Oławskie, który w sezonie 2017/18 uczestniczył w meczach klasy A w grupie Wrocław III oraz w Pucharze Polski w grupie Dolnośląski ZPN - Wrocław. Klub ten rozgrywał mecze na Stadionie Miejskim w Jelczu-Laskowicach. W 2018 r. Huragan Minkowice Oławskie został połączony z drużyną Czarni II Jelcz Laskowice tworząc drużynę „MKS Czarni II Jelcz-Laskowice Huragan Dolomit”, która grała mecze na boisku w Minkowicach Oławskich.
Nazewnictwo Miejscowość wymieniona została po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 14 września 1279 roku, wydanym przez kancelarię księcia wrocławskiego Henryka IV Prawego, gdzie zanotowano ją po łacinie – "villa Minkenowe". Kolejny raz w zlatynizowanej, staropolskiej formie "villa, que dicitur Minkenow" w łacińskim dokumencie wydanym w 1283 roku przez księcia Henryka IV jako miejscowość lokowana pierwotnie na prawie polskim (iure polonico).
Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Minken" do grupy nazw wsi wywodzących się od imion ich zasadźców. Adamy wymieniał starosłowiańską nazwę wsi „Minkowicz” oraz znaczenie tej nazwy w języku niemieckim jako "Dorf des St. Nicolaus" (wieś św. Mikołaja).
W ciągu swojego istnienia Minkowice Oławskie nosiły następujące nazwy:
1266 r.: Minkowitz 1279 r.: villa Minkenowe 1283 r.: villa, que dicitur Minkenow 1360 r.: Minkenow 1828 r.: Mincken do 1945 r. Minken (niemiecka nazwa wsi) do 1947 r. Miękinów (polska nazwa wsi, nadana po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1947 r.Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska, wspomniana w tomie VI „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1885 r.) od 1947 r.: Minkowice Oławskie.
Gospodarka W 1360 r. we wsi jest wspomniany folwark, wspomniany także w 1783 r. W 1819 r. we wsi znajdowały się karczma, młyn i kuźnia. W połowie XIX w. we wsi znajdował się folwark, karczma, młyn z wiatrakiem, młyn z kieratem napędzany konno, browar, gorzelnia, cegielnia, potażarnia, królewskie podleśnictwo (königliche Unterförsterei), królewski urząd celny, 8 przędzalni lnu, 26 zakładów rzemieślniczych i 9 sklepów. W 1830 r. odnotowano we wsi działalność pszczelarską, a w 1845 r. odnotowano we wsi hodowlę 1090 owiec merynosów i 414 sztuk bydła, uprawę lnu i rybołówstwo w miejscowym stawie (Schnellen-Teich).
W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 1412 ha, a czego pola uprawne stanowiły 939 ha, łąki 230 ha, a lasy 63 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 11,75 marek niemieckich za hektar pola, 16,06 marek za hektar łąki i 5,48 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 1413,7 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 11,53 reichsmarek za hektar. We wsi znajdowała się stacja kolejowa.
Teraźniejszość We wsi znajduje się remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Minkowicach Oławskich, włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego 8 września 1995 r.. We wsi znajduje się też Przychodnia Rejonowo-SpecjalistycznaRaport o stanie gminy..., s. 42Strategia rozwoju Miasta i Gminy..., s. 11, będąca niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej, a także apteka.
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jana Nepomucena, będącej częścią dekanatu Jelcz-Laskowice archidiecezji wrocławskiej i erygowanej w XVIII w. Parafia obejmuje swoim zasięgiem oprócz Minkowic Oławskich także miejscowości Biskupice Oławskie, Celina, Kopalina, Miłocice i Miłocice MałeMinkowice Oławskie, dekanat Jelcz-Laskowice, archidiecezja wrocławska (dostęp 2026-08-17). We wsi znajduje się kościół parafialny św. Jana Nepomucena oraz kościół filialny św. Piotra i PawłaWykaz zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu - dawne województwo wrocławskie (dostęp 2026-08-17). We wsi znajduje się też cmentarz parafialny.
We wsi znajduje się Publiczna Szkoła Podstawowa im. Jana Brzechwy, do której w roku szkolnym 2024/25 uczęszczało 285 uczniów w 13 oddziałach. W 2025 r. szkoła ta wchłonęła szkołę podstawową im. Jana Kochanowskiego w Wójcicach, przekształcając ją w swoją filięRaport o stanie gminy..., s. 31. We wsi znajduje się też biblioteka, będąca filią Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jelczu-LaskowicachRaport o stanie gminy..., s. 38.
We wsi od 2024 r. istnieje klub piłki nożnej KS Invest-House Minkowice Oławskie, który w sezonie 2026/27 brał udział w meczach klasy B w grupie Wrocław IV oraz w Pucharze Polski w grupie Dolnośląski ZPN - Wrocław. We wsi znajduje się też boisko sportowe.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: kościół parafialny pw. św. Jana Nepomucena, szachulcowy, z 1716 r., wieża betonowa z 1937 r. Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się, oprócz kościoła św. Jana Nepomucena, następujące zabytki:
historyczny układ ruralistyczny wsi na ul. Kościelnej: cmentarz katolicki, plebania, budynek gospodarczy i ogrodzenie w zespole kościelnym nr 10 kościół pomocniczy św. Piotra i Pawła (dawny kościół ewangelicki) z cmentarzem parafialnym młyn nr 1 dom mieszkalno-gospodarczy na rogu ul. Kościelnej i ul. Kościuszki 26 dom mieszkalny nr 6-6a z budynkiem gospodarczym dom mieszkalno-gospodarczy nr 11 domy mieszkalne nr 13 i 18 stacja transformatorowa dom mieszkalny nr 13 na ul. Dąbrowskiego na ul. Kolejowej: zagroda nr 3a, składająca się z domu mieszkalnego, dwóch budynków gospodarczych i ogrodzenia domy mieszkalne nr 4, 15 z budynkami gospodarczymi domy mieszkalne nr 10, 11, 12, 14, 17, 18, 20, 22 dom mieszkalny przekształcony w bibliotekę zespół zabudowy stacji kolejowej, składający się z budynku stacji, dwóch magazynów, dwóch budynków mieszkalnych i dwóch budynków gospodarczych na ul. Kościuszki: domy mieszkalne nr 3, 31 z budynkami gospodarczymi zagrody nr 4, 13, składające się z domu mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych dom mieszkalno-gospodarczy nr 6 z budynkiem gospodarczym i ogrodzeniem domy mieszkalno-gospodarcze nr 7, 18, 35, 45 z budynkami gospodarczymi domy mieszkalne nr 10, 38, 55 z ogrodzeniem