Jankowice (niem. JungwitzRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. ()) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Informacje ogólne Wieś znajduje się 10 kilometrów od Oławy, nad rzeką Oławą. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 94.

We wsi znajduje się karczma z miejscami noclegowymi, a także parking.

Podział administracyjny W okresie pruskim wieś była do 1905 r. siedzibą gminy, a do 1885 r. we wsi znajdował się urząd stanu cywilnego. Od 1885 r. urząd stanu cywilnego właściwy wsi znajdował się w Grodziszowie (Rohrau), a od 1905 r. wieś znajdowała się na terenie gminy (Amtsbezirk) z siedzibą w Grodziszowie. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. na terenie wydzielonej prowincji Dolny Śląsk.

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś wchodziła w skład gminy MarcinkowiceWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954-1968 wieś należała do gromady GrobliceUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71), a w latach 1969-1972 do gromady MarcinkowiceUchwała Nr XXI/110/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 maja 1968 r. w sprawie zniesienia, łączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 sierpnia 1968 r., Nr. 6, Poz. 33). Od 1973 r. wieś jest częścią gminy wiejskiej OławaUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. wieś była częścią powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 wieś należała do urzędu rejonowego w Oławie.

Nazwa Nazwa należy do grupy nazw patronomicznych i pochodzi od staropolskiego imienia Janko, derywatu imienia założyciela miejscowości Jana. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Jankowice podając jej znaczenie "Dorf des Janko (Johann)" czyli po polsku "Wieś Janka (Johanna)".

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Zelim jako wieś lokowana na prawie polskim (iure polonico)Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online.

W ciągu swojego istnienia Jankowice nosiły następujące nazwy:

ok. 1300 r.: Zelim 1413 r.: Jenkewicz 1783 r.: Jungwiz w 1830 r.: także Junkowice do 1945 r.: Jungwitz (niemiecka nazwa wsi) do 1947 r.: Junkowice (polska nazwa wsi, nadana po ustanowieniu administracji polskiejObwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska, wspomniana w tomie III „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1882 r.) od 1947 r.: Jankowice (obecna nazwa wsi)

Historia Wieś z XIII w. o układzie owalnicy. Uzyskała lokację na prawie niemieckim w 1252 r., a w tym samym roku wieś miała powierzchnię 23 łanów, z czego 5 należało do sołtysa. Do czasu sekularyzacji dóbr kościelnych na początku XIX w. wieś należała do kapituły katedralnej we Wrocławiu. Od 1765 r. we wsi istniała szkoła ewangelicka, która w 1830 r. miała jednego nauczyciela. W 1819 r. wieś należała do urzędu domenalnego (Domainen-Amt) w Kotowicach (Kottwitz), a w latach 1830 i 1835 wieś należała do pruskiego urzędu królewskiego w Oławie. Przed II wojną światową we wsi powstała jeszcze szkoła katolicka.

Wieś została znacznie uszkodzona w wyniku walk Armii Czerwonej z Wehrmachtem w czasie II wojny światowej. Po II wojnie światowej wieś została zasiedlona przez polskich osadników z przedwojennego województwa lwowskiego (Sambor, Kulczyce Szlacheckie) i tarnopolskiego (Białoskórka) od lipca 1945 do 1946 r., przy czym przedwojenni mieszkańcy Sambora stanowili połowę polskiej ludności Jankowic.

Gospodarka Od 1413 r. we wsi znajdował się młyn wodny. W 1819 r. we wsi znajdowała się karczma, młyn i kuźnia. W połowie XIX w. we wsi znajdowały się młyn wodny, dwie karczmy, 10 zakładów rzemieślniczych i 4 sklepy. W 1845 r. we wsi odnotowano hodowlę 488 owiec-merynosów, uprawę lnu i działalność pszczelarską. W 1871 r. we wsi znajdował się dom dróżnika na trasie linii kolejowej. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 442 ha, z czego pola uprawne stanowiły 395 ha, a łąki 25 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 19,19 marek niemieckich za hektar pola i 17,02 marek za hektar łąki. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 446 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 19,04 reichsmarek za hetkar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Zębicach (Sambowitz), a także w Lizawicach (Leisewitz).

Przed II wojną światową we wsi znajdowały się dwa młyny, ubojnia, piekarnia i kuźnia.

Teraźniejszość Wieś posiada sieć wodociągową i jest skanalizowana.

We wsi znajduje się cmentarz parafialny, należący do parafii św. Marcina Biskupa w Marcinkowicach będącej częścią dekanatu Oława archidiecezji wrocławskiej. We wsi znajduje się pomnik upamiętniający mieszkańców wsi, którzy zginęli lub zaginęli w czasie I wojny światowej.

We wsi znajduje się świetlica wiejska.

Zabytki Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi cmentarz katolicki na północny-wschód od wsi domy mieszkalne nr 1, 2, 3, 8, 9, 11, 12, 21, 22, 23, 25, 29, 35, 37, 38, 41 i 57 zabudowania gospodarcze nr 5 zespoły mieszkalno-gospodarcze nr 6, 42 składający się z domu mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych domy mieszkalne nr 7, 52 z zabudowaniami gospodarczymi domy mieszkalno-gospodarcze nr 10, 28, 36 i 55 domy mieszkalne nr 15, 16, 18, 43 z budynkami gospodarczymi budynek gospodarczy nr 17 budynek gospodarczo-inwentarski nr 34 domy mieszkalno-gospodarcze nr 49, 54 i 56 z budynkami gospodarczymi budynek gospodarczy między budynkami nr 50 i 51 transformator

Demografia W 1783 r. we wsi mieszkało 240 osób. W 1819 r. w Jankowicach mieszkało 295 osób, w 1830 r. 339 osób, w 1845 r. 422 osoby, w 1871 r. 490 osób, w 1885 r. 470 osób, a w 1895 r. 447 osób. W 1905 r. Jankowice miały 411 mieszkańców, w 1925 r. 414 mieszkańców, w 1935 r. 466 mieszkańców, a cztery lata później 449 mieszkańców. W 2001 r. we wsi mieszkało 268 osób, w 2011 r. 320 osóbGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., w 2021 r. 335 osób, a w 2025 r. 380 osób.

W 1925 r. na 414 mieszkańców wsi 203 było mężczyznami, a 211 kobietami. We wsi mieszkało 274 katolików i 139 ewangelików. Katolicy należeli do parafii w Sobocisku (Zottwitz), a ewangelicy do zboru w Siedlcach (Zedlitz).

Zobacz też Jankowice Jankowice Małe Jankowice Rybnickie Jankowice Wielkie

Przypisy

Bibliografia

J. W. Schulte, H. Markgraf (red.), Codex Diplomaticus Silesiae T. 14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Josef Max & Comp., Breslau 1889 Wincenty Urban, Katalog Archiwum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, Lublin 1965 Werner Komm, Wie’s einmal war in unserem Jungwitz, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/1979, s. 11 Dieter Breuer, Ausbeute einer Reise nach Jungwitz (= Jankowice), Kreis Ohlau, im Jahr 1979, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 8/1979, s. 4 Dieter Breuer, Quellen zur Geschichte der schlesischen Dörfer Jungwitz, Kattern und Herzogshufen, "Ostdeutsche Familienkunde", nr. 28, zesz. 1 (1980), s. 27 Heinz Rudolf Fritsche, Ein großer Sohn der Gemeinde Jungwitz, Kr. Ohlau, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/1983, s. 22 Werner Komm, Das bewegte Leben einer schlesischen Bäuerin aus Jungwitz für ihre Familie, das endlich die ewige Ruhe gefunden hat, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/1992, s. 22 Karl Schneider, Leben, Mönchengladbach 2005 Karl Schneider, Jungwitz – So wurden wir zu Zwangs-Sitzmannsdorfer, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 5/2005, s. 25-27 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 81

Linki zewnętrzne Jankowice.eu (Jankowice, gm. Oława, woj. dolnośląskie) https://klauskunze.com/ohlau/orte/jungwitz.htm (dostęp 2026-06-18)

Kategoria:Oława (gmina wiejska)