Mieszkowice (, , ) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Ścinawa Niemodlińska.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 451 osób.
Geografia Położenie Mieszkowice znajdują się w południowo-zachodniej części Polski. Leżą na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Mieszkowice położone są w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik, tuż przy granicy z gminą Nysa i powiatem nyskim. Znajdują się w odległości około 12 km od granicy z Czechami. Należą do Euroregionu Pradziad.
Sołectwo Mieszkowice obejmuje obręb wsi Mieszkowice. Zajmuje powierzchnię 10,2 km². Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Piorunkowice, Rudziczka, Szybowice, Stary Las, Lipowa, Gryżów.
Wieś leży na Nizinie Śląskiej, w pobliżu Gór Opawskich. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Mieszkowice znajdują się w granicach mikroregionu Wysoczyzna Bialska (318.58.1). W obszarze wsi przepływa rzeka Ścinawa Niemodlińska. Leży na wysokości 250–306 m n.p.m., na obszarze 815,44 ha. Jest to ulicówka. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).
Środowisko naturalne W Mieszkowicach panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +7,8 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Mieszkowic wynoszą 620 mm. Dominują wiatry zachodnie.
Nazwa W 1337 wieś odnotowana pod nazwą Dithmersdorf. W łacińskiej księdze Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Dithmari villa. W późniejszych źródłach funkcjonująca aż do 1945 nazwa Dittmansdorf. Nazwa wsi miała wywodzić się od imienia jej założyciela, czyli rycerza Dithmara. Po przejęciu przez administrację polską w 1945 całkowicie zmieniono nazwę wsi. W Spisie miejscowości województwa śląsko-dąbrowskiego łącznie z obszarem ziem odzyskanych Śląska Opolskiego wydanym w Katowicach w 1946 wieś wymieniona jest pod polską nazwą Maciejowice. 15 marca 1947 r. nadano miejscowości nazwę MieszkowiceRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().. Nazwę zaczerpnięto od formy osobowej „Mieszko”, „Mieszek”, czyli imienia pierwszego historycznego władcy Polski – Mieszka I.
Historia mały|Mieszkowice (Ditmansdorf) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na polskojęzycznej mapie z 1772 Wieś została założona na przełomie XIII i XIV wieku. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z pierwszej połowy XIV wieku. Jej założycielem był rycerz Dithmar. Była zasiedlona przez kolonistów niemieckich, o czym świadczą imiona jej późniejszych mieszkańców. Mieszkowice przynależały do księstwa niemodlińskiego, a później księstwa opolskiego. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego. W 1447 właścicielem wsi był Jakubek Brzezowicz (Brziazowicz), a od 1492 jego brat Krzysztof. W dokumencie z 1463 występuje Hans Maltzer – właściciel lasu w Mieszkowicach. Z 1464 po raz pierwszy wzmiankowany był katolicki kościół pod wezwaniem św. Jerzego w Mieszkowicach, który stanowił samodzielną parafię. Pod koniec XV wieku, zgodnie z powinnościami książęcymi, mieszkańcy wsi dostarczali na zamek w Prudniku 8 fur siana.
Według urbarza zamkowego Prudnika z 1534, mieszkańcy Mieszkowic byli zobowiązani płacić daninę księciu oraz właścicielowi zamku w Prudniku. Oddawali także dziesięcinę proboszczowi. Część wsi należała do Georga von Lindewiesa. W 1561 właścicielem Mieszkowic została Rada Miejska Prudnika. W 1586 został zbudowany obecny kościół św. Jerzego, wówczas jako protestancki zbór (przejęty przez katolików w 1629). Pomimo kontrreformacji, Mieszkowice wraz z Szybowicami stanowiły najsilniejsze ośrodki protestantyzmu w okolicy. mały|upright|Pieczęć Mieszkowic (1722) 13 marca 1598 Prudnik był zmuszony odsprzedać Mieszkowice, Rudziczkę i Włókna Joachimowi Mettichowi, panu na zamku w Łące Prudnickiej. Joachim Mettich uzyskał w 1606 prawo do warzenia piwa w Mieszkowicach, a Martin Kruschem przywilej wódczany. Pomimo przynależności do rodziny Mettichów, mieszkańcy Mieszkowic jeszcze w 1633 byli zobowiązani czyścić prudnickie rowy zamkowe za posiłek i odprowadzać dziesięcinę biskupom nyskim. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego prudnickiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. Friedrich Albert Zimmermann w 1784 notował, że w Mieszkowicach odbywała się uprawa lnu. W 1821, na krótki okres Mieszkowice stały się własnością generałowej Colomb i Johanna Karla von Siedlnitzkiego herbu Odrowąż. Po uwłaszczeniu chłopów w Prusach w połowie XIX wieku stopniowo zanikła własność panów na zamku w Łące Prudnickiej wobec Mieszkowic – w ich rękach pozostał jedynie folwark. W XIX wieku Mieszkowice zostały dotknięte przez epidemię cholery, głód z powodu nieurodzaju ziemniaków, powodzie i susze. Wiele osób zmarło, niektórzy przeprowadzili się do Prudnika lub Nysy w poszukiwaniu pracy.
11 stycznia 1824 roku w Mieszkowicach urodził się ksiądz Jan Schneider, który był założycielem Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej. Obecnie w Mieszkowicach, w miejscu w którym stał dom rodzinny księdza Schneidera jest kapliczka z Maryją Niepokalaną, upamiętniająca założyciela Zakonu. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu rycerza na koniu walczącego ze smokiem (św. Jerzy), a w otoku napis: GEM · SIEG · DITTMANSDORF / NEUSTAEDTER KREIS (). mały|upright|Pieczęć Mieszkowic (1847) Szkoła w Mieszkowicach powstała w 1840 roku jako obiekt jednopiętrowy. Drugie piętro dobudowano w 1935. 5 stycznia 1910 został poświęcony kościół ewangelicki w Mieszkowicach. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 961 mieszkańców Mieszkowic 951 posługiwało się językiem niemieckim, 9 językiem polskim, a 1 był dwujęzyczny. Po I wojnie światowej we wsi, obok kościoła ewangelickiego, powstał pomnik upamiętniający mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas niej. Wówczas właścicielem największego gospodarstwa rolnego – folwarku w Mieszkowicach, był Rudolf von Rudzinski-Rudno. W skład gospodarstwa wchodziły zabudowania folwarczne (stajnia, spichlerz, stodoła, oficyna mieszkalna) oraz 145 hektarów ziemi. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Mieszkowice znalazły się po stronie zachodniej, poza terenem plebiscytowym. mały|lewo|Pocztówka z Mieszkowic (1906) Podczas II wojny światowej w gospodarstwach rolnych na terenie Mieszkowic przebywała liczna grupa robotników przymusowych z Polski, Związku Radzieckiego i Jugosławii. Polscy robotnicy pochodzili m.in. z miejscowości: Roczyny, Wieprz, Kleśniska, Zagórnik, Wadowice, Woźniki, Wysoka, Żurawno, Bielsko i Zadziele. W czasie walk w rejonie Prudnika w marcu 1945 wieś została zajęta bez walki przez Armię Czerwoną. Zbudowany wokół wsi polowy system umocnień nie powstrzymał radzieckiej ofensywy. W wyniku działań wojennych ucierpiała górna część Mieszkowic od strony Szybowic i Lasu Lipowskiego. Kościoły katolicki i ewangelicki zostały ostrzelane ogniem karabinowym i artyleryjskim. Większość niemieckich mieszkańców wsi zdołała uciec w kierunku Charbielina i Głuchołaz. Wojna, wybuch we wsi epidemii tyfusu i głód spowodowały śmierć wielu mieszkańców.
Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Wówczas w Mieszkowicach została osiedlona część polskich repatriantów z Kresów Wschodnich – z Podhajczyk i Ottyni na terenie obecnej Ukrainy. Niemieckojęzyczna ludność została wysiedlona na zachód 1 lipca 1946.
W latach 1945–1950 Mieszkowice należały do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Rudziczka, a w latach 1954–1972 do gromady Rudziczka.
W 1949 we wsi znajdowały się między innymi: szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku, stolarz. W pierwszych latach powojennych większość mieszkańców wsi było zwolennikami mikołajczykowskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego. Wielu mieszkańców współpracowało z antykomunistyczną Krajową Armią Podziemną. 2 marca 1952 oddziały UB aresztowały podejrzanych o działalność konspiracyjną mieszkańców Mieszkowic i Szybowic. W latach 1964–1968 rozebrany został kościół ewangelicki. Na jego miejscu postawiono oryginalny krzyż z jego wieży. W 2010 Mieszkowice przystąpiły do Programu Odnowy Wsi Opolskiej.
Podczas powodzi we wrześniu 2024 w Mieszkowicach doszło do podtopień i zalania posesji.
Mieszkańcy Miejscowość zamieszkiwana jest przez ludność napływową, przybyłą na Śląsk z Kresów Wschodnich po 1945 w wyniku przymusowych przesiedleń ludności polskiej.
Liczba mieszkańców wsi 1534 – 17 1596 – 29 1793 – 406 1825 – 1082 1861 – 1290 1871 – 1236 1885 – 1141 1905 – 968 1910 – 939 1933 – 866 1939 – 816 1966 – 624 1998 – 538 2002 – 459 2009 – 459 2011 – 451 2013 – 450
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół fil. pw. św. Jerzego, z 1586 r., 1859 r., wypisany z księgi rejestru, folwark, z poł. XIX w.:, oficyna, stodoła (nie istnieje), spichlerz (nie istnieje).
Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Mieszkowicach chronione są ponadto: ogrodzenie kościoła z reliktami cmentarza cmentarz ewangelicko-augsburski szkoła, nr 126 gospoda, nr 28 domy, nr: 2, 7, 9, 10, 13, 15, 21, 23, 23a, 25, 31a, 32, 33, 34, 35, 38, 40, 43, 47, 48, 49, 51, 54, 55, 57, 58, 60, 63, 65, 66, 71, 77, 77a, 78, 79, 82, 87, 88, 95, 100, 102, 105, 108, 112, 113, 114, 115a, 117, 118, 119, 119a, 120, 121, 122, 124, 125, 126, 127, 129, 130, 134, 134a, 135, 137, 137a, 138, 142, 146, 147, 147a, 149, 149a, 150, 151, 155, 157, 157a, 158, 159, 161, 163, 168, 169, 170, 171a, 172 dom mieszkalny – gospoda, nr 6 spichlerze, nr: 122, 129 zagrody, nr: 8, 16, 23, 24, 67, 80, 81, 83, 140, 144, 167, 171 stodoły, nr: 48, 54, 74, 77a, 79, 121, 125, 130, 157 budynki gospodarcze, nr: 8, 63, 116, 117, 122, 151 zagroda, nr 165 dom budynek gospodarczy stodoła trafostacja obok domu nr 114 trafostacja obok domu nr 157 przepust wodny obok domu nr 141
Pomniki i obiekty upamiętniające Krzyż w miejscu dawnego ewangelickiego kościoła – krzyż z wieży kościoła ewangelickiego w Mieszkowicach, ustawiony w miejscu kościoła po jego rozebraniu w 1968. W latach 80. XX wieku, wbrew sprzeciwowi władz, na krzyżu umieszczono tabliczkę z informacją o jego pochodzeniu w języku polskim i niemieckim.
Gospodarka Wieś ma charakter rolniczy. Indywidualni rolnicy uprawiają głównie pszenicę, buraki cukrowe i rzepaku.
W czerwcu 2025 na obszarze 900 ha między wsiami Szybowice, Rudziczka i Mieszkowice powstała Farma Wiatrowa Szybowice. Inwestorem była spółka Energa Green Development, należąca do grupy kapitałowej Orlen.
Mieszkowice wraz z całą gminą Prudnik podlegają pod inspektorat ZUS w Prudniku.
Transport mały|Wjazd do Mieszkowic od strony Szybowic W zarządzie Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w Prudniku znajduje się droga powiatowa nr 1611O relacji Wierzbiec – Szybowice – Mieszkowice – Rudziczka.