Bogusławice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak.

W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bogusławice, po jej zniesieniu w gromadzie Babiak. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się Zespół Szkół, w skład którego wchodzi Szkoła Podstawowa im. Wincentego Witosa.

Ochrona Środowiska

W Bogusławicach stwierdzono występowanie roślin objętych ochroną gatunkową częściową. W parku dworskim występuje bluszcz pospolity Hedera helix, a na zboczach grodziska "Zameczna Góra" pierwiosnka lekarska Primula veris. Szcześniak Ł., 2009: msk. Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza Gminy Babiak. Praca magisterska wykonana na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Dwór i park

We wsi znajduje dwór rodziny Duninów z poł. XIX wieku. Dawniej budynek był szkołą, aktualnie jest w stanie ruiny.

Dwór późnoklasycystyczny, wzniesiony na planie prostokąta w dłuższej osi wschód-zachód, częściowo podpiwniczony. Składa się z dwóch zasadniczych części: wschodniej - piętrowej, nakrytej dachem czterospadowym i zachodniej - parterowej nakrytej dachem dwuspadowym. Pow. całkowita: 1 280 m2. Od zachodu znaczny ryzalit mieszczący wejście główne. Elewacje zdobione oryginalnym detalem architektonicznym.

Park z poł. XIX w. o pow. ca. 6,15 ha, niegdyś 8,5 ha, z którego wschodniej części utworzono pole uprawne. Dwór znajduje się w płn.-zachodnim narożu parku, który od zachodu graniczy z dawnym podwórzem gospodarczym. Z kolei w płn.-wschodniej części znajdował się podłużny śródparkowy staw. Pośrodku parku znajduje się dawny plac sportowy. Obszar parku wystawionego w 2009 r. na sprzedaż wraz z dworem wynosił 5,5 ha.

Historia

W późnym średniowieczu wieś leżała na terenach należących kolejno do Bolesława Kędzierzawego, Konrada I Mazowieckiego, Kazimierza Konradowica i Władysława Łokietka. W XVI w. dobra dzierżyli Tarnowscy herbu Rola, dalej Sierakowscy h. Ogończyk. Po 1. rozbiorze Polski wieś znalazła się pod zaborem pruskim. W poł. XIX w. właścicielem majątku był Piotr Karnkowski h. Junosza, urodzony w Czamaninie w 1811 r., syn Józefa (1778-1828) i Eustachii Orsetti. Ożeniony był z Kamilą Karnkowską, z którą miał synów: Władysława i Edwarda, ożenionego z Heleną a nast. Franciszką Otocką. Z pierwszej żony pochodziły córki: Felicja, Maria i Helena; z drugiej: Wincenty, Ludwik, Franciszek, Julia, Helena i Władysław. Helena (1870-1942) 22 września 1891 r. w Lubotyniu zaślubiła hrabiego Karola Gołąbka-Jezierskiego h. Prus (III), syna Józefa i Izabeli Mielżyńskiej. Bogusławice stanowiły wówczas majętność wraz z folwarkiem Goraj i osadą karczemną Żaryń. W 1827 r. były tu 32 domy ze 130 mieszkańcami. Wieś należała do gminy i parafii Lubotyń w powiecie kolskim. Majątek liczył 1834 morgi, w tym 76 mórg ziemi pszennej, 917 m. żytniej, 263 m. łąk i pastwisk, 426 m. lasów i 52 m. nieużytków. Ok. 1880 r. była tu także gorzelnia. Po śmierci Karola Jezierskiego wdowa samotnie prowadziła majątek; była też działaczką Polskiej Macierzy Szkolnej oraz założycielką ochronki dla dzieci służby folwarcznej. Gospodarowała tu do pożaru w 1921 r., następnie właścicielem został Jerzy Krzymuski h. Radwan (1902-1975), wnuk Edwarda Karnkowskiego (syn Marii). W okresie międzywojennym majątek od brata przejął Kazimierz hr. Krzymuski, ożeniony z Zofią Werner h. Miron. Za czasów Krzymuskich we wsi utworzono Kółko Rolnicze (1929 r.), Straż Pożarną (1932 r.) i zlewnię mleczarską (1934 r.). W 1934 r. majątek nabył dalszy krewny Zofii Krzymuskiej, Edward Henryk Werner h. Miron, multimilioner, minister skarbu w międzywojennej Polsce. Ożeniony był z Zofią Heleną Kalinowską, z którą miał córkę Zofię Helenę (ur. w 1910 r. ). Ta 28 grudnia 1933 r. wyszła za Antoniego Dunina h. Łabędź (ur. w 1907 r. w Granówku), z którym miała troje dzieci, w tym syna Stanleya (Stanisława), ożenionego później z Elsie Ivancich i najmłodszą Magdę, która później wyszła za Japończyka. Antoni był synem Rodryga i Łucji Taczanowskiej herbu Jastrzębiec. Bogusławice dostali oni od Edwarda Wernera w posagu, w zamian za sprzedany majątek Ruchocice k. Grodziska Wlkp. W okresie międzywojennym Bogusławice dzieliły się na część A, w skład której wchodziła Kolonia Bogusławice i folwark Goraj oraz część B - tzw. Bogusławskie Nowiny (Neusegen). W okresie 1943-45 wieś nosiła nazwę Sahlfelden. Po wybuchu II wojny światowej Antoni Dunin został powołany do Wojska Polskiego. Zginął podczas bitwy nad Bzurą, gdzieś pomiędzy Kutnem a Sochaczewem, 16 września 1939 r. Zofia wyjechała do Lubienia, gdzie wstąpiła do PCK; zginęła tam w dniu 14 września 1939 r. od przypadkowej bomby. Antoni został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Virtutti Militari. Ich troje dzieci trafiło pod opiekę ciotki Czarnowskiej z Rosochy k. Skierniewic. Majątkiem po wybuchu wojny zarządzał Henryk Chełmicki, a po aresztowaniu tegoż kolejno Niemcy: Domke, Reinicke i Neubaner. Po wojnie dzieci Duninów trafiły do USA, gdzie znalazły się pod opieką stryja, Alfreda Nieżychowskiego. W dworze Duninów początkowo umieszczono szkołę, później Prezydium Gminnej Rady Narodowej (od 1953 r.), bibliotekę (od 1954 r.), ognisko przedszkolne (od 1973 r.) a następnie ponownie szkołę (od 1997 r.). Na terenie dawnego folwarku po wojnie utworzone zostało Państwowe Gospodarstwo Rolne, zlikwidowane ustawowo w latach 90. XX w.

Części wsi

W Bogusławicach funkcjonują nazwy własne związane z poszczególnymi częściami wsi lub znajdującymi się tam obiektami. Mają one często charakter historyczny. Należą do nich:

Bogusławice –„Stara Wieś”, tak nazywana jest część wsi zlokalizowana na południe od drogi wojewódzkiej 269 Izbica Kujawska - Sompolno. Miejsce to rozpoczyna się od zabudowań od numeru 1. Choć aktualnie jest już coraz to nowocześniejsza zabudowa, to ta cześć wsi jest rzeczywistym odzwierciedleniem stosunkowo gęstej zabudowy lat międzywojennych. Przy zabytkowej, murowanej kapliczce poświęconej Matce Bożej Niepokalanej znajdowała się kiedyś stara szkoła, zbudowana z gliny i pokryta słomianym dachem oraz domy z podobnego budulca. W 1921 roku pożar strawił wszystkie budynki, oprócz tego jedynego, gdzie była potem zorganizowana czteroklasowa szkoła podstawowaTomik wierszy pt. ,,Tańczące Cienie ” autorstwa Tadeusza

Okuniewskiego pochodzącego z Bogusławic.. Do dziś na uprawianej wokół domostw ziemi można znaleźć pozostałości po fundamentach, cegłę, a nawet stare monety, m.in. XIX wieczne kopiejki. Obecnie w tej części wsi znajdują się obiekty użyteczności publicznej, takie między innymi jak: Szkoła Podstawowa im. Wincentego Witosa, remiza strażacka OSP, sklep spożywczy, w którym wcześniej działała mleczarnia. Teren ten jest jednym z najniżej położonych w całej wsi, co stanowi swoistą nieckę. Napotkamy tam liczne stawy rybne oraz doły potorfowe wypełnione wodą.

Bogusławice – „Park”/,,Pałac”. Jest to ponad 5 hektarowy zabytkowy kompleks pałacowo- parkowy usytuowany na północ od drogi wojewódzkiej nr 269. Wzdłuż tej trasy istnieje murowany parkan w dużej mierze zniszczony, a gruntowa droga do pałacu prowadzi przez cztery okazałe murowane słupy, pozostałości po bramie wjazdowej. W parku znajduje się dwór z połowy XIX wieku, określanego przez miejscowych mianem pałacu lub „pałacu Duninów”Miesięcznik ,, Twój STYL „ z 1996 roku, artykuł pt. w świecie smaków Wigilia w Bogusławicach autorstwa Jacka Nieżychowskiego. Nazwa wzięła się od rodu ostatnich przedwojennych właścicieli majątku. W czasie II wojny światowej dworem i majątkiem zarządzali Niemcy. Po zakończeniu wojny dwór został przeznaczony na szkołę, przedszkole, bibliotekę i mieszkania dla miejscowej elity. W 1954 roku w tym dworku utworzono siedzibę Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w BogusławicachUstawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych. Dz.U.1954 nr 43 poz. 191.. W sali ,,Książęcej‘’ zorganizowano klubo-kawiarnię, która funkcjonowała do późnych lat 60-tych XX wieku. Później przeniesiono ją do Lubotynia. Obecnie dwór jest w ruinie. Rysują się jednak nadal jego okazałe kontury, głównie części parterowej od strony wschodniej pokrytej dwuspadowym dachem oraz podpiwniczonej piętrowej części zachodniej przykrytej dachem kopertowymMateriały do dziejów rezydencji w Polsce : Kujawy wschodnie,  pod redakcją Stanisława Kunikowskiego  ( WTN Włocławek ). W wyniku braku pielęgnacji zaniedbany jest również park. Na jego terenie możemy podziwiać okazały rodzimy drzewostan m.in. kasztanowców, lip, dębów, klonów, czy świerków pospolitych. Ciekawym skupiskiem na południowy wschód od dworu są cztery modrzewie europejskie, przy których uczniowie bawili się kiedyś w zabawę zwaną „drzewa”. Była to zabawa dla maksymalnie pięciu uczestników, gdzie zawodnicy wymieniali się między sobą zaklepanymi drzewami. Berek zaś mógł odbijać zarezerwowane drzewo, gdy podczas wymieniania się drzewami przez uczestników drzewo chwilowo nie było zajęte.

Na terenie parku znajdowały się dwa stawy. Ten drugi oddalony od dworku był wynikiem spiętrzenia wody poprzez zastosowanie na przepływającej przez Bogusławice rzeczce o potocznej nazwie ,,Noćka’’ specjalnych drewnianych zastawek. Fachowa nazwa cieku to Kanał Lichenek. Za dworem do teraz mieszczą się zabudowania folwarczne, w których do lat 90-tych funkcjonowało Państwowe Gospodarstwo Rolne. Kompleks pałacowo-parkowy jest najcenniejszym zabytkiem5 Bogusławic i z żalem patrzy się jak popada w nieodwracalna ruinę. Aktualnie nikt już w dworku nie mieszka. Proces rozpadu i zarastania krzewami tego budynku nadal postępuje i obiekt ten wraz z otaczającym parkiem nieuchronnie niszczeje.

Bogusławice ,, Folwark ‘’. To teren na północ za dworem o powierzchni ok. 3 ha, na którym znajdują się zabudowania gospodarcze i mieszkalne. W skład tego kompleksu wchodzą następujące obiekty budowlane będące zabytkamiProgram opieki nad zabytkami Gminy Babiak na lata 2010 – 2028. Załącznik do Uchwały Rady Gminy Babiak z dnia 28 maja 2010 roku.:

dom mieszkalny, murowany budynek nr 1, tj. obora z drugiej połowy XIX wieku, murowana budynek nr 2, tj. obora z drugiej połowy XIX wieku, murowana śrutownik z drugiej połowy XIX wieku, murowany owczarnia z drugiej połowy XIX wieku, murowana ogrodzenie z bramą z drugiej połowy XIX wieku, murowane

Do lat 90—tych XX wieku funkcjonowało tam Państwowe Gospodarstwo Rolne. Obecnie obiekty te wraz z przynależną ziemią dzierżawi prywatny przedsiębiorca.

Bogusławice – „Parcele”, część wsi na północ i południe od drogi wojewódzkiej nr 269 (od tzw. krzyża) w kierunku sołectw : Bogusławice Nowiny i Góraj oraz wzdłuż lasu jako północna część Bogusławic. Tereny tej części wsi należące do folwarku zostały przekazane miejscowym chłopom w ramach reformy rolnejDekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.  Dz. U. 1944 nr 4, poz. 17. po zakończeniu drugiej wojny światowej.

Bogusławice pod lasem – część parceli na północ od terenu po byłym PGR.

Bogusławice – „Droga Kasztanowa”. Droga w kierunku folwarku po wschodniej części parku. Na długości około 250 m rosną w głównej mierze kasztanowce zwyczajne. Ciekawymi okazami jest objęty ochroną gatunkową bluszcz pospolity Hedera helix.Szcześniak Ł., 2009: msk. Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza Gminy Babiak. Praca magisterska wykonana na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Trasa rozpoczyna się przy drodze wojewódzkiej nr 269 Izbica Kujawska – Sompolno i zmierza w kierunku północnym. Na pierwszym z kasztanowców, od niepamiętnych lat wisi kapliczka szafkowa z wizerunkiem Matki Bożej.