Maja Komorowska, właśc. Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz (ur. 23 grudnia 1937 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa, profesor sztuk teatralnych (1991), w latach 1991–2016 profesor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.
Dwukrotnie zdobyła główne nagrody aktorskie na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1972, 1990), dwukrotnie otrzymała nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych za role w filmach Bilans kwartalny (1975) i Cwał (1996).
Życiorys Teatr W 1960 ukończyła studia na Wydziale Lalkarskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Trzy lata później zdała eksternistyczny egzamin aktorski.
Zadebiutowała 30 września 1960 na scenie Teatru Lalki, Maski i Aktora „Groteska” w Krakowie. Od 1961 była związana z zespołem Jerzego Grotowskiego, najpierw w Teatrze 13 Rzędów w Opolu, a następnie w Teatrze Laboratorium we Wrocławiu. Ta współpraca trwała do 1968 (z blisko roczną przerwą w 1964). Wystąpiła m.in. w dwóch dramatach Słowackiego: Kordian i Książę Niezłomny.
Po odejściu z Teatru Laboratorium współpracowała z teatrami wrocławskimi: Współczesnym (1968–1970) i Polskim (1970–1972). Za rolę Hamma w sztuce Samuela Becketta Końcówka wystawioną na deskach Teatru Polskiego otrzymała nagrodę I stopnia na 12. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
W 1972 przeszła do warszawskiego Teatru Współczesnego prowadzonego przez Erwina Axera. Zagrała m.in. w Lirze Edwarda Bonda, Święcie Borysa Thomasa Bernharda, Rzeczy listopadowej Ernesta Brylla i Kordianie Słowackiego. W latach 80. wystąpiła w pięciu spektaklach: w Tryptyku Maxa Frischa przeniesionym na scenę przez Erwina Axera oraz Kurce wodnej Stanisława Witkiewicza i Trzech siostrach Antona Czechowa. Za rolę w Letycji i lubczyku Petera Shaffera w reżyserii Macieja Englerta zdobyła nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza i nagrodę główną na 30. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
W kolejnej dekadzie stworzyła kilka dojrzałych ról, m.in. w Wizycie starszej pani Friedricha Dürrenmatta w reżyserii Wojciecha Adamczyka, Szczęśliwych dniach Samuela Becketta w reżyserii Antoniego Libery, U celu Thomasa Bernharda w inscenizacji Erwina Axera i Wymazywaniu Krystiana Lupy. Za rolę Cecily Robson w przedstawieniu Kwartet Ronalda Harwooda otrzymała Feliksa Warszawskiego i nagrody na krajowych festiwalach teatralnych.
Po kreacji Marii w Wymazywaniu kontynuowała współpracę z Krystianem Lupą. W 2004 zagrała Irinę Arkadinę w Niedokończonym utworze na aktora według Mewy Czechowa i ekspresyjną Pilar w Sztuce hiszpańskiej Yasminy Rezy. Za rolę Anny Meister w sztuce Na szczytach panuje cisza Thomasa Bernharda otrzymała tytuł najlepszej aktorki na 14. Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi w 2008. W tym samym roku została uhonorowana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Duże uznanie przyniosła jej rola Sarah Bernhardt w sztuce Mimo wszystko Johna Murrella w reżyserii Waldemara Śmigasiewicza. Zagrała wielką gwiazdę przyzwyczajoną do składanych jej hołdów i jednocześnie kobietę inteligentną, ironiczną i świadomą starości i nadchodzącej śmierci.
W Warszawie występowała gościnnie m.in. w Starej Prochowni, Scenie Prezentacje czy w Teatrze Dramatycznym. Ponad 30 razy wystąpiła w Teatrze Telewizji oraz wyreżyserowała przedstawienie Przy stole Antona Czechowa.
Od 1982 wykłada w Akademii Teatralnej w Warszawie. Za osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne otrzymała nagrodę indywidualną Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1991 i 1994. W 2011 na podstawie opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza wyreżyserowała przedstawienie Panny z Wilka, które w lipcu tego samego roku otrzymało nagrodę Grand Prix podczas VI Międzynarodowego Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie.
Film Zadebiutowała w filmie w 1960, użyczając głosu w baśni filmowej Marysia i krasnoludki, jednak za początek jej kariery filmowej uważa się rolę w Życiu rodzinnym (1970) Krzysztofa Zanussiego. Rok później ponownie wystąpiła u Zanussiego, tym razem w filmie telewizyjnym Za ścianą, w którym zagrała zakompleksioną niedoszłą panią naukowiec. Te dwie debiutanckie role zostały nagrodzone na krajowych i międzynarodowych festiwalach filmowych. Komorowska wkrótce stała się ulubioną aktorką tego Zanussiego, który napisał kilka scenariuszy filmowych z myślą o aktorce. W 1971 zagrała też w dramacie psychologicznym Jak daleko stąd, jak blisko Tadeusza Konwickiego.
Andrzej Wajda po obejrzeniu filmu Za ścianą zaproponował jej zagranie Racheli w Weselu, choć sama Komorowska uważała, że lepiej w tej roli wypadłaby Ewa Demarczyk. Ta drugoplanowa rola została nagrodzona Złotym Gronem w 1974 podczas Lubuskiego Lata Filmowego.
W 1976 zagrała u Istvána Szabó w filmie Budapeszteńskie opowieści, który przedstawia powojenną historię Węgier. W 1979 ponownie wystąpiła u Wajdy, tym razem w ekranizacji opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza Panny z Wilka. W drugiej połowie lat 70. i w latach 80. kontynuowała współpracę z Zanussim. Rola Marty Siemińskiej w Bilansie kwartalnym przyniosła jej nagrodę dla najlepszej aktorki na FPFF w Gdyni. Kolejne filmy z tym reżyserem to m.in. Spirala, Kontrakt, Pokuszenie, czy Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest...
W 1988 pojawiła się w filmie Dekalog I – pierwszej części cyklu telewizyjnego w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego. Rok później wystąpiła w Lawie Tadeusza Konwickiego i ponownie u Zanussiego w obrazie Stan posiadania, za który została nominowana do nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na FPFF w Gdyni. W 1991 zagrała w serialu Janusza Zaorskiego Panny i wdowy.
W 1995 zagrała w dramacie Cwał, w którym wcieliła się w postać Idalii Dobrowolskiej. Otrzymała Złotą Kaczkę – nagrodę czytelników magazynu „Film”, po raz drugi zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu w Gdyni oraz nagrody na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto i Festiwalu Filmowym Narodów Słowiańskich i Prawosławnych.
W 2000 pojawiła się w filmie Wyrok na Franciszka Kłosa Wajdy, w którym wcieliła się w postać matki głównego bohatera. Jej następny film to dramat telewizyjny Skarby ukryte Zanussiego z cyklu Opowieści weekendowe. W 2002 wystąpiła gościnnie w serialu Na dobre i na złe. Kolejnym filmem u Wajdy był obraz Katyń (2007). Za rolę Hanny Szandroy w węgierskim filmie Ósmy dzień tygodnia (2007) zdobyła nagrodę specjalną za wybitną kreację aktorską od jury podczas Lubuskiego Lata Filmowego.
W 2009 wystąpiła w obrazie Rewizyta, przedstawiającym dalsze losy bohaterów filmów Zanussiego z lat 70. oraz w dramacie biograficznym Popiełuszko. Wolność jest w nas Rafała Wieczyńskiego.
Życie prywatne Jest córką Leona Komorowskiego i Ireny z Leitgeberów. Miała brata bliźniaka Piotra, który także był aktorem oraz młodszą siostrę Magdalenę. Ojciec pracował, matka prowadziła dom. 19 grudnia 1959 wyszła za mąż za Jerzego Huberta Tyszkiewicza (ur. 1936, zm. 2014)Tygodnik Na żywo nr 33, 14 sierpnia 2014, s. 42–43.. Ma syna Pawła (ur. 1963), dwie wnuczki i dwóch wnuków. Mieszka na osiedlu Stawki w Warszawie.
Od lat bierze czynny udział w życiu społecznym i kulturalnym, wspiera budowę warszawskiego hospicjum onkologicznego, bierze udział w Tygodniach Kultury Chrześcijańskiej. Jest zaangażowana w pomoc internowanym w czasie stanu wojennego (była członkiem Prymasowskiej Rady Pomocy Internowanym i Ich Rodzinom). Jest częstym gościem ośrodków polonijnych na całym świecie, w których występuje z wieczorami poetyckimi. Z tymi spektaklami jeździ także po całej Polsce.
Wydawnictwo Tenten w 1993 wydało książkę autorstwa Komorowskiej pt. 31 dni maja. Jest bohaterką książki Barbary Osterloff Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską.
Filmografia Filmy fabularne Źródło: FilmPolski.pl 1960: Marysia i krasnoludki jako Żagiewka (głos) 1970: Życie rodzinne jako Bella 1970: Góry o zmierzchu jako Agnieszka 1971: Za ścianą jako Anna Romanek 1971: Jak daleko stąd, jak blisko jako Musia 1971: Nos jako Plaskowja, żona fryzjera 1971: System jako Lisa 1972: Ocalenie jako Marta Małecka 1972: Ostatni liść jako Maja 1972: Wesele jako Rachel 1972: Diabelskie eliksiry jako Eufenia 1973: Chłopcy jako siostra Maria 1974: Oczekujące jako pielęgniarka 1974: Bilans kwartalny jako Marta Siemińska 1976: Budapeszteńskie opowieści 1978: Spirala jako Teresa 1979: Panny z Wilka jako Jola 1979: Drogi pośród nocy jako Elżbieta 1980: Kontrakt jako Dorota 1981: Człowiek z żelaza jako aktorka recytująca wiersz Miłosza 1981: Z dalekiego kraju jako zakonnica w pałacu arcybiskupa krakowskiego 1981: Pokuszenie jako Marta 1981: Limuzyna Daimler-Benz jako matka 1983: Kartka z podróży jako pani Grossmanowa 1983: Sinobrody jako Katarzyna 1984: Rok spokojnego słońca jako Emilia 1987: Wygasłe czasy jako księżna Radziwiłł 1988: Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest... jako siostra Klementyna 1988: Dekalog I jako Irena 1988: Nokturn jako Anna Schubert 1989: Lawa. Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza jako Guślarz 1989: Stan posiadania jako Zofia 1991: Panny i wdowy jako Ewelina Lechicka 1995: Cwał jako Idalia Dobrowolska 2000: Wyrok na Franciszka Kłosa jako matka Kłosa 2000: Skarby ukryte jako Róża 2006: Ósmy dzień tygodnia jako Hanna Szandroy 2007: Katyń jako profesorowa Maria 2009: Rewizyta jako Bella 2009: Popiełuszko. Wolność jest w nas jako Maja 2014: Serce, serduszko jako madame Lisiecka 2015: Sprawiedliwy jako matka Pajtka, Dziuni i Zosi 2019: Ikar. Legenda Mietka Kosza jako profesor Aniela 2023: Kajtek czarodziej jako babcia Antka
Seriale telewizyjne 1974: S.O.S. jako Barbara Kostroń 1986: Mit meinen heißen Tränen jako Anna Schubert 1991: Panny i wdowy jako Ewelina Lechicka 2002: Na dobre i na złe jako bibliotekarka Wiktoria (odc. 92) 2008: Doręczyciel jako Łucja Kaniewska (głos)
Odznaczenia i nagrody Nagrody filmowe i teatralne mały|Odcisk dłoni w Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach Wyróżnienie za rolę Krasawicy w przedstawieniu Bolesław Śmiały Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego we Wrocławiu podczas IX KST (1969) Nagroda dla najlepszej aktorki na MFF w San Remo za rolę w filmie Za ścianą (1971) Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego (1972) Złote Grono za pierwszoplanową rolę kobiecą podczas Lubuskiego Lata Filmowego za rolę w filmie Jak daleko stąd, jak blisko i Życie rodzinne (1972) Nagroda Publiczności podczas Lubuskiego Lata Filmowego za rolę w filmie Życie rodzinne i Za ścianą (1972) Nagroda I stopnia za rolę Hamma w Końcówce Samuela Becketta w Teatrze Polskim we Wrocławiu podczas XII KST (1972) Złota Iglica (1972) Złote Grono za drugoplanową rolę kobiecą podczas Lubuskiego Lata Filmowego za rolę w filmie Wesele (1974) Nagroda dla najlepszej aktorki na 2. FPFF w Gdańsku za rolę w filmie Bilans kwartalny (1975) Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Letycji Douffet w przedstawieniu Letycja i lubczyk Petera Shaffera w Teatrze Współczesnym (1990) Nagroda główna za rolę Latycji Douffet w przedstawieniu Letycja i lubczyk Petera Shaffera w Teatrze Współczesnym w Warszawie podczas XXX KST (1990) Odcisk dłoni na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach (1996) Nagroda dla najlepszej aktorki na FPFF w Gdyni za rolę w filmie Cwał (1996) Nagroda dla najlepszej aktorki na MFF w Toronto za rolę filmie Cwał (1996) Złota Kaczka dla najlepszej aktorki roku za rolę w filmie Cwał (1997) Nagroda za główną rolę kobiecą na VI FF Narodów Słowiańskich i Prawosławnych za rolę w filmie Cwał (1997) Feliks Warszawski za rolę w spektaklu Kwartet Ronalda Harwooda w Teatrze Współczesnym (2000) Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego za całokształt twórczości (2005) Nagroda specjalna jury podczas Lubuskiego Lata Filmowego za wybitną kreację aktorską w filmie Ósmy dzień tygodnia (2007) Nagroda Honorowa „Jańcio Wodnik” XV Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia” we Wrześni (2008) Grand Prix dla przedstawienia „Panny z Wilka” na VI Międzynarodowym Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie (2011)