Krystyna Moszumańska-Nazar (ur. 5 września 1924 we Lwowie, zm. 27 września 2008 w Krakowie) – polska kompozytorka, profesor i rektor (1987–1993) krakowskiej Akademii Muzycznej.

Życiorys Urodziła się w rodzinie Mariana Moszumańskiego i jego żony Marii z domu Burger (1903–2000). Z rodziną mieszkała w kamienicy przy ul. Boimów 6.

We Lwowie uczęszczała do szkoły sióstr benedyktynek ormiańskichKrystyna Moszumańska-Nazar 1924–2008, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 30.03.2009., gimnazjum Adama Asnyka, Lwowskiego Instytutu Muzycznego Anny Niementowskiej we Lwowie, następnie do Konserwatorium.

Po wojnie zmuszona do opuszczenia Lwowa anektowanego przez ZSRR osiadła w Krakowie, gdzie w latach 1950–1955 studiowała w PWSM jako uczennica Jana Hoffmana w klasie fortepianu i Stanisława Wiechowicza w klasie kompozycji.

Po studiach, latach 1955–1963 była nauczycielem przedmiotów teoretycznych i akompaniatorem w Państwowym Liceum Muzycznym w Krakowie. Od 1963 wykładała kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. W 1981 uzyskała tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1987 profesora zwyczajnego. Na krakowskiej uczelni muzycznej pełniła jednocześnie funkcje: kierownika Katedry Kompozycji (1974–1975), dziekana Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki (1975–1978), prorektora ds. studenckich (1978–1981), prorektora ds. ogólnych i rozwoju kadry (1981–1987), rektora (1987–1993).

Wśród jej uczniów byli m.in.: Katarzyna Gärtner, Wojciech Karolak, Krzysztof Meyer i przyszły „skald” Andrzej Zieliński.

Dzięki niej szkoła uzyskała obecną siedzibę, w centrum miasta, w byłym gmachu KW PZPR. Była członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich.

Główne nagrody uzyskane na międzynarodowych konkursach w 1961 i 1962 r. zwróciły na nią uwagę środowiska. Konsekwencją było pierwsze wykonanie na festiwalu „Warszawska Jesień” w 1963 r. W niedługim czasie zdobyła rangę najwybitniejszej polskiej kompozytorki po Grażynie Bacewicz. Utwory z lat 60. utrzymane były w nurcie sonoryzmu, w późniejszych do głosu doszła umiarkowana tradycja. Charakterystyczne dla kompozytorki było częste i pomysłowe używanie perkusji. Los tak sprawił, że byłam w bliskim kontakcie z bardzo dobrymi perkusistami polskimi, przede wszystkim jazzowymi, jak i wirtuozami w ogóle: M. Ptaszyńska, J. Pilch, J. Stefański, L.H. Stevens, którzy swoją wirtuozerią i kreacjami zainspirowali mnie w tym obszarze. Zwracali się do mnie o napisanie utworów dla nich. Twierdzili, że czuję perkusję, wykonywali te utwory. I tak powstały 3 Etiudy na perkusję solo, From end to end percussion, Fantazja na marimbafon solo, Warianty na fortepian i perkusję, Interpretacje na flet, taśmę i perkusję czy wreszcie utwór dla pięciu perkusistów Music for five. Ważną rolę perkusja odgrywa też w takich utworach kameralnych jak Pieśń nad Pieśniami, Wyzwanie, Bel canto, Hexaedre, Pour orchestre, Rapsod II, Wariacje koncertujące na flet i orkiestrę kameralną, czy wreszcie Koncert na orkiestręK. Moszumańska-Nazar, O roli perkusji i traktowaniu jej w moich utworach, cytowane za: K. Kasperek, Krystyna Moszumańska-Nazar. Katalog tematyczny utworów, Kraków: Akademia Muzyczna w Krakowie 2004, s. 154..

W 2009 r. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej w Krakowie został w całości poświęcony pamięci Krystyny Moszumańskiej-Nazar.

Skomponowała ok. 70 utworów, m.in.: Hexaèdre na orkiestrę (1960) Muzyka na smyczki (1962) Exodus na orkiestrę (1964) Fresk I (1988), II (1992) i III „Lwowski” (1993) na orkiestrę symfoniczną Leggiero e mobile na orkiestrę (1996), Kraków 1997 Variazioni concertanti na flet i orkiestrę kameralną (1965/1966) Koncert na perkusję i orkiestrę (1998) Madonny polskie na chór mieszany i orkiestrę, do sł. Jerzego Harasymowicza-Broniuszyca (1974) utwory kameralne, wokalne.

Matka reżysera Krzysztofa Nazara, teściowa Joanny Wnuk-Nazarowej, dyrygentki i byłej minister kultury.

Zmarła w Krakowie, pochowana 7 października 2008 r. na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXVIII-16-12).

Ordery i odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1999) „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1993) „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983) Złoty Krzyż Zasługi (1975) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1989)Wyróżnienia dla twórców [w:] "Rzeczpospolita", nr 127, 1 czerwca 1989, s. 5. Order Sztuki i Literatury (Francja, 2004)

Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia wyróżnienie na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Oberka z Suity tańców polskich na fortepian (1954) Nagroda na Międzynarodowym Konkursie dla Kompozytorek w Mannheim za Hexaèdre na orkiestrę (1961) I nagroda i Złoty Medal na Międzynarodowym Konkursie dla Kompozytorek w Buenos Aires za Muzykę na smyczki (1962) Nagroda na Międzynarodowym Konkursie dla Kompozytorek w Mannheim za Exodus na orkiestrę symfoniczną i taśmę (1966) III nagroda na Konkursie im. Artura Malawskiego za Variazioni concertanti na flet i orkiestrę kameralną (1966) Nagroda Miasta Krakowa (1970) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1971, 1977, 1984, 1987, 1991) II nagroda na Konkursie im. Karola Szymanowskiego za poemat Madonny polskie na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1974) Nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży (1977) Doroczna Nagroda Związku Kompozytorów Polskich (1988) Nagroda Honorowa Fundacji Kultury Polskiej w Krakowie (2003) tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie (2007) Źródło:.

Przypisy

Bibliografia Lesław Czapliński, De color concentionis, albo o stylistycznej tożsamości autora. Krystyna Moszumańska-Nazar, klasyk sonoryzmu, w: „Opcje” 1/2009. Lwowskie geny osobowości twórczej. Rozmowy z Krystyną Moszumańską-Nazar przeprowadziła Małgorzata Woźna-Stankiewicz, Kraków: Musica Iagellonica 2007. Katarzyna Kasperek, Krystyna Moszumańska-Nazar. Katalog tematyczny utworów, Kraków: Akademia Muzyczna w Krakowie 2004.

Linki zewnętrzne Poczet rektorów Akademii Muzycznej w Krakowie

Sylwetka w krakowskim dodatku Gazety Wyborczej

Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Członkowie honorowi Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Prorektorzy Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Rektorzy Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2008