Jerzy Łoziński (ur. 1947) – polski tłumacz, doktor filozofii, pracownik Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Znawca filozofii europejskiej XIX i XX wieku. Dokonał kontrowersyjnych przekładów Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena oraz cyklu Kroniki Diuny Franka Herberta (częściowo pod pseudonimem „Ładysław Jerzyński”). Był członkiem PZPRJ. Mantel-Niećko, Próba sił. Źródła do dziejów Uniwersytetu Warszawskiego po 13 grudnia 1981, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991. s. 198.

Prace Kontrowersje Liczne kontrowersje wzbudził przekład Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena. Czytelnicy krytykowali szczególnie tłumaczenia nazw własnych z powieści (m.in. Włości, oryg. Shire, Bagosz, oryg. Baggins, Dołek, oryg. Holman) oraz wprowadzenie nowych tłumaczeń nazw w miejsce przyjętych we wcześniejszych przekładach (m.in. Łazik, wcześniej: Obieżyświat, Starzyk, wcześniej: Dziadunio, Sępna Puszcza, wcześniej: Mroczna Puszcza). Istnieją jednak tłumaczenia ww. nazw na inne języki, np. we francuskim Shire przetłumaczono na La Comte, w hiszpańskim na La ComarcaLe Seigneur des anneaux, t. 1: La comunaute de l'Anneau, F. Sedoux, wyd. Christian Bourgois, Cul-de-Sac 1972., co można tłumaczyć zarówno jako „hrabstwo”, jak i „włość”. Tym samym Łoziński nie wyróżnia się na tle przekładów na większość innych języków, w których wszystkie nazwy własne czy miejsc otrzymały tłumaczenia. Sam Łoziński wyjaśniał, że chciał – stosując się do zaleceń autora oryginału – osiągnąć taki efekt, jaki uzyskałby Tolkien, gdyby tworzył w języku polskim; przypominał przy tym, że Lord of the Rings był przedstawiany przez autora nie jako oryginalne dzieło anglojęzyczne, ale jako przekład ze Wspólnej Mowy.

Krytycznie o tłumaczeniu Władcy Pierścieni wypowiadali się także literaturoznawcy, m.in. Agnieszka Sylwanowicz, tłumaczka i znawczyni twórczości Tolkiena Agnieszka Sylwanowicz: Nowy przekład Władcy Pierścieni. Kontrowersje te spowodowały rewizję tłumaczenia i powrót do wielu oryginalnych nazwJ.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, Zysk i S-ka, Poznań 2001; . Z podobną, nieco mniejszą krytyką spotkało się również jego tłumaczenie Diuny Franka Herberta.

Nieprzychylne przyjęcie tłumaczeń znalazło wyraz w obraźliwym neologizmie łozizm, popularnym zwłaszcza na forach internetowych, oznaczającym niezręczne, zbyt oryginalne lub odmienne od tradycyjnych tłumaczenieWprost – Horror przekładów, Wprost, nr 28/2001 (972) [dostęp 23-02-2012]. Obrońcy tłumaczeń Łozińskiego twierdzą, że mają one „wspaniały styl” oraz prostszy i zrozumiały język.

Prace autorskie Uspołecznić państwo! (1981, razem z Andrzejem Kołakowskim).

Tłumaczenia i redakcje Szkoła Frankfurcka (tom I, część 1-2: 1985; tom II, część 1-2: 1987) Zygmunt Bauman, Socjologia (1996) Frederick Copleston, Historia filozofii (tom 6: 1996, tom 7: 1995) Peter Vardy, Paul Grosch, Etyka: poglądy i problemy (1995) J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni (tom 1: Bractwo Pierścienia; tom 2: Dwie wieże; tom 3: Powrót króla; 1996–1997 – wiele wydań w następnych latach) Ted Honderich (red.), Encyklopedia filozofii (tom 1:1998, tom 2: 1998) Anthony Kenny (red.), Oksfordzka Ilustrowana Historia Filozofii (2001) Niklas Luhmann, Semantyka miłości: o kodowaniu intymności (2003) Roald Dahl, Fantastyczny pan Lis (2003) Roald Dahl, Charlie i wielka szklana winda (2004) Roald Dahl, Charlie i fabryka czekolady (2004) Roald Dahl, Danny mistrz świata (2005) George Steiner, Gramatyki tworzenia: na podstawie wygłoszonych w roku 1990 wykładów imienia Gifforda (2004) Klaus von Beyme, Współczesne teorie polityczne (2005) Ulrich Beck, Władza i przeciwwładza w epoce globalnej: nowa ekonomia polityki światowej (2005) Ken Kesey, Czasami wielka chętka (1995) William Diehl, Władca piekieł (2003) John Fowles, Daniel Martin (1977) Tiziano Terzani, Powiedział mi wróżbita. Lądowe podróże po Dalekim Wschodzie (2008) Arthur Conan Doyle, Studium w szkarłacie, Znak czterech, Pies Baskerville’ów, Dolina trwogi, Przygody Sherlocka Holmesa, Szpargały Sherlocka Holmesa, Powrót Sherlocka Holmesa, Pożegnalny ukłon, Archiwum Sherlocka Holmesa (2014)Sherlock Holmes t. 1 w wydawnictwie Zysk i S-ka [dostęp 19-08-2016]Sherlock Holmes t. 2 w wydawnictwie Zysk i S-ka [dostęp 19-08-2016]Sherlock Holmes t. 3 w wydawnictwie Zysk i S-ka [dostęp 19-08-2016] Oscar Wilde, Portret Doriana Greya (2015) Charles Dickens, Opowieści wigilijne (2015)Opowieści wigilijne w wydawnictwie Zysk i S-ka [dostęp 19-08-2016]Opowieści wigilijne 2: Świerszcz za kominem w wydawnictwie Zysk i S-ka [dostęp 19-08-2016] Emily Brontë, Wichrowe Wzgórza (2016) Peter Ackroyd, Alfred Hitchcock (2017)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego