thumb|150px|Hefe-Weizen Piwo pszeniczne, piwo pszenne (, ) – rodzaj jasnego lub ciemnego musującego piwa górnej fermentacji, produkowanego ze słodu jęczmiennego z dodatkiem pszenicy lub słodu pszenicznego.
Historia Historia piwa pszenicznego nierozerwalnie wiąże się z początkami piwowarstwa przed ok. 6000 lat. Z tego okresu pochodzą najstarsze tabliczki sumeryjskie przedstawiające postaci przygotowujące piwo z orkiszu – odmiany pszenicy. Również następcy Sumerów – Babilończycy, jak i Egipcjanie wyrabiali piwo z pszenicy, mieszając ją z grubo mielonym jęczmieniem. Podobną technologię warzenia piwa ze słodu pszenicznego mieszanego z jęczmiennym stosowały klasztory i browary dworskie w czasach średniowiecznych.
Również w Polsce piwo pszeniczne znane było od najdawniejszych czasów. Jan Długosz w swoich Rocznikach czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego, opisując najstarsze dzieje Polski, wzmiankuje w kilku miejscach o piwie i jego składnikach:
Niezwykłą wartość polskiego piwa pszenicznego przedstawia Długosz, opisując wydarzenia roku 1303: Kiedy w XVI w. w związku z upowszechnieniem się prawa Reinheitsgebot produkcja piwa pszenicznego w Niemczech została ograniczona i prawie całkowicie zanikła, w Polsce zdecydowanie dominowało piwo z „pszenicy, miałko zmielonej lub stłuczonej a wywarzonej z wodą i chmielem”. Niekiedy odpowiednie przepisy o piwie pszenicznym zamieszczane były w aktach prawnych, jak w Krakowie, gdzie rajcy w 1573 r. nakazali, aby piwo warzono jedynie z czystej pszenicy. Aż do XVIII wieku dominowały w Polsce piwa pszeniczne, które cieszyły się dużym powodzeniem i uznaniem:
Dopiero powszechniejsze stosowanie dolnej fermentacji piwa (XIX w.) przyniosło znaczniejszą konsumpcję piw jęczmiennych, które sukcesywnie wypierały piwa z pszenicy, nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie. Triumfalny powrót popularności piw pszenicznych nastąpił dopiero w latach 70. XX wieku, kiedy Werner Brombach – właściciel obecnie największego browaru piw pszenicznych na świecie – zapoczątkował kampanię reklamową swoich piw, kreując Bawarię na stolicę piwa pszenicznego.
Profil aromatyczno-smakowy Pierwszorzędowe cechy aromatyczno-zapachowe tworzą związki organiczne z grupy fenoli: 4-winylogwajakol (winylowa pochodna gwajakolu) i eugenol oraz estry owocowe. Wyraźnie wyczuwalne fenole nadają piwom pszenicznym zapach goździków, gałki muszkatołowej, piernika i zielonych oliwek. Wśród estrów owocowych dominuje octan izoamylu o zapachu dojrzałych bananów. Jest on w piwach pszenicznych cztery razy silniejszy niż w piwach typu lager. Zarówno fenole, jak i estry są w piwach pszenicznych wyraźnie wyczuwalne, ale też dobrze zbalansowane. W aromacie możliwy jest również zapach pszenicy przypominający zapach chleba lub świeżego ziarna. Wyczuwalny może być zapach cytrusów i wanilii. W klasycznych piwach pszenicznych posmak drożdży powinien nadawać piwu charakter kwaskowo-cytrusowy. Aromat chmielu jest na poziomie niskim lub nie występuje w ogóle. W smaku natomiast powinien cechować się łagodnością i nie mieć charakteru goryczkowego. Piwa pszeniczne powinny być wolne od aromatów diacetylu i DMS.
W piwach pszenicznych ciemnych dodatek słodu prażonego powoduje, że piwo zawiera nutę słodyczy powstałą ze słodu, posmak karmelu i chleba. Również w zapachu wyczuwalny jest palony karmel, wata cukrowa, toffi.
Kristallweizen cechuje wyższość zapachów estrowych nad fenolowymi, a brak drożdży w butelce powoduje słabszy posmak drożdży lub jego całkowity brak. Obniżenie poziomu estrów wpływa na uwydatnienie wytrawnej goryczki. W profilu aromatycznym piw pszenicznych typu kristallweizen może występować octan etylu – ester o zapachu rozpuszczalnikowym. W drugorzędowych cechach aromatycznych dominuje nuta chmielu dająca zapach ziołowy, leśny, żywiczny. Aldehyd izomasłowy o zapachu róży, geraniolu buduje natomiast trzeciorzędowe cechy aromatu.
Charakterystyka Niemieckie piwa pszeniczne W Niemczech za piwa pszeniczne uważa się piwa górnej fermentacji, do których produkcji używany jest słód jęczmienny i słód pszeniczny. Przy czym ten drugi musi stanowić nie mniej niż 50% zboża w zasypie.
Belgijskie piwa pszeniczne W Belgii za piwa pszeniczne uważa się piwa górnej fermentacji, do których produkcji oprócz słodu jęczmiennego stosuje się zarówno słód pszeniczny, jak i pszenicę niesłodowaną. Belgowie do swoich piw pszenicznych dodają czasami także owies, kolendrę i skórki pomarańczy.
Odmiany piwa pszenicznego thumb|150px|Berliner Weisse z syropem z marzanki thumb|150px|Witbier
Berliner Weisse Piwo pszeniczne warzone w Berlinie z dużą zawartością słodu pszenicznego (ok. 75%). Jest to piwo lekkie, musujące, kwaśne, niefiltrowane. Najczęściej podawane jest z dodatkiem słodkich syropów: z cytryny, z maliny (piwo czerwone) lub z marzanki wonnej (piwo zielone). Berliner Weisse serwuje się w niewysokich, szerokich kielichach.
– ekstrakt: 7-8% wag., alkohol: 2,5-3,5% obj.
Dinkelbier Niemieckie piwo, do którego produkcji zamiast pszenicy zwyczajnej wykorzystuje się orkisz.
– ekstrakt: 12,5-14,5% wag., alkohol: 4,5-5% obj.
Dunkel Weizen Niemieckie ciemne piwo pszeniczne pochodzące z Bawarii. Produkowane ze słodów: pilzneńskiego, monachijskiego i pszenicznego. Charakteryzuje się ciemnomiedzianą barwą i wyczuwalnym aromatem: orzechów, gałki muszkatołowej oraz cynamonu.
– ekstrakt: 11,5-14% wag., alkohol: 4,5-6% obj.
Hefe-Weizen Najpopularniejszy gatunek piwa pszenicznego. Pochodzi z Bawarii. Jest to jasne, niefiltrowane, obficie pieniące się piwo rozlewane do butelek i beczek z dodatkiem drożdży. Piwo Hefe-Weizen powstaje ze słodów pilzneńskiego i pszenicznego. Czasami dodaje się słodu wiedeńskiego, karmelowego i/lub melanoidynowego. Jest delikatnie chmielone i charakteryzuje się goździkowo-bananowym aromatem. Podaje się je głównie w okresie letnim w wysokich szklanicach, wąskich u dołu i w talii, szerokich u szczytu. W niektórych krajach wzorem bawarskim zwyczajowo serwowane z plasterkiem cytryny.
– ekstrakt: 11-14% wag., alkohol: 4,5-5,5% obj.
Gose Niemieckie jasne lub ciemne piwo pszeniczne produkowane w okolicach Lipska i Goslaru. Przyprawiane solą i kolendrą. Ma ostry, kwaśny smak. Podawane jest w wysokich, wąskich, prostych szklankach.
– ekstrakt: ok. 11% wag., alkohol: ok. 4,5% obj.
Kristallweizen Niemieckie jasne, klarowne piwo pszeniczne, warzone podobnie jak Hefe-Weizen, ale poddane filtrowaniu. Orzeźwiające z wyraźnym bukietem bananowo-goździkowym. Serwowane w wysokich, wąskich szklankach. Czasami podawane z plasterkiem cytryny.
– ekstrakt: 11-14% wag., alkohol: 4,5-5,5% obj.
Piwo grodziskie
Piwo pszeniczne warzone w Wielkopolsce od XVI do XX wieku. Głównym ośrodkiem jego produkcji był Grodzisk Wielkopolski. Piwo grodziskie wytwarzane było w pracochłonnym procesie technologicznym. Do jego produkcji używano słodu pszenicznego wędzonego w dymie dębowym lub bukowym. Klarowano je karukiem oraz leżakowano podobnie jak szampan. Było to piwo jasne, lekkie, bardzo musujące. Serwowane było w wysokich, stożkowatych pokalach przypominających kieliszki do szampana. W Grodzisku Wielkopolskim tradycją było picie tego piwa po obfitym śniadaniu wielkanocnym.
– ekstrakt: 7-8% wag., alkohol: ok. 2,5% obj.
Steinweizen Niemieckie jasne piwo pszeniczne, którego proces warzenia odbywa się w drewnianych kadziach ogrzewanych za pomocą gorących kamieni. W zasypie dominuje pszenica lub słód pszeniczny. Piwo charakteryzuje się posmakiem toffi lub melasy oraz aromatem palonego drewna.
– ekstrakt: 11-12% wag., alkohol: 4,6-5,2% obj.
Weizenbock Niemieckie ciemne, mocne piwo pszeniczne warzone jesienią, zimą i wczesną wiosną. Połączenie piwa Bock z piwem Hefe-Weizen. Uzyskiwane dzięki specjalnej metodzie zacierania i fermentacji. Podaje się je głównie w okresie Bożego Narodzenia.
– ekstrakt: 16-19% wag., alkohol: 6,5-9,3% obj.
Witbier
Belgijskie piwo pszeniczne () produkowane w odróżnieniu od gatunków niemieckich z dodatkiem niesłodowanej pszenicy. Jako przyprawy, oprócz niewielkich ilości chmielu, używa się kolendry i curaçao. Czasami warzone z niewielkim dodatkiem owsa w zasypie oraz doprawiane skórkami słodkich pomarańczy, pieprzem lub innymi ziołami. Podawane w niskich szklanicach z grubego szkła, mocno schłodzone. Czasami serwowane z plasterkiem cytryny.
– ekstrakt: 11-12,5% wag., alkohol: 4,5-5% obj.
Przykładowe marki piw pszenicznych Belgia Hoegaarden Witbier Stendonk Brabants Witbier Brugs Tarwebier
Czechy Herold Světlé plné pšeničné pivo 12° Litovel Pšeničné pivo Primator Weizenbier
Litwa Švyturys Baltas
Niemcy Erdinger Weißbier Dunkel Faustus Hefe Weißbier Paulaner Hefe-Weizen Paulaner Hefe Weißbier Dunkel Tucher Helles Hefe Weizen Tucher Dunkles Hefe Weizen Tucher Alkoholfrei Hefe Weizen Franziskaner Weissbier
Polska thumb|Uroczyste odszpuntowanie beczki podczas premiery piwa „Lubuskie pszeniczne” z Browaru Witnica ( 2012 r.) Pszeniczniak Bierhalle Weizen Ciechan Pszeniczne Miłosław Pszeniczne Okocim Pszeniczne Leżajsk Pszeniczne Tenczynek Pszeniczne Cornelius Piwo grodziskie
Ukraina Czernihowskie Biłe Czernihowskie Biła Nicz Etalon Weissbier Obołoń Biłe Obołoń Pszeniczne Sławutycz Weiss
Zobacz też Ale (piwo) piwo żytnie lager lambic style piwa
Przypisy
Bibliografia Ziemowit Fałat: Pszenica jak marzenie. Logo.24
Kategoria:Rodzaje piw