Opel Senator – samochód osobowy klasy średniej-wyższej produkowany przez amerykański koncern motoryzacyjny General Motors pod niemiecką marką Opel w latach 1978–1993.
Opel Senator A1
Rozwój Senatora rozpoczął się w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych. W pierwotnych założeniach nie miał to być sztandarowy model Opla, lecz następca Commodore B. Wobec fatalnych wyników sprzedaży w 1973 roku, dla inżynierów Opla stało się oczywiste, że prace nad następcami serii KAD (modele Kapitan, Admiral, Diplomat) nie mają dalszego sensu. Kierownictwo Opla chciało nadal posiadać reprezentanta w segmencie dużych sedanów, który miał uplasować się wyraźnie powyżej Opla Commodore, pod względem prestiżu i komfortu. Zrezygnowano również z rozwijania silników ośmiocylindrowych, głównie za sprawą gwałtownego wzrostu cen paliw. Klienci w tej klasie pojazdów oczekiwali nowoczesnego wyposażenia i luksusu, niekoniecznie zaś łamacza cen. Senator został oparty – podobnie jak Rekord E – na platformie GM V, był więc stosunkowo tani w produkcji. Na bazie Senatora powstała też sportowa Monza, o nadwoziu hatchback. Nowe nadwozia dopracowano w tunelu aerodynamicznym Pininfariny. Oba pojazdy zaprezentowano w 1977 roku.
Konstrukcja W przeciwieństwie do Rekorda, auto otrzymało niezależne tylne zawieszenie z wahaczami skośnymi, ze sprężynami gazowymi. Dzięki zastosowaniu gumowych łożysk konstrukcja tylnej osi posiadała dobrą izolację akustyczną względem nadwozia, z drugiej zaś wpływała na precyzje prowadzenia. Aerodynamiczna konstrukcja nadwozia pozytywnie wpływała na zużycie paliwa oraz osiągi.
Senatora A1 napędzały rzędowe silniki o sześciu cylindrach. Były to rozwinięte jednostki znane ze starszych modeli. Wykorzystywały one, typowy dla Opla, wałek rozrządu w głowicy (CIH). Podstawowy silnik – 2.8 S – był najprostszą z tych konstrukcji, wykorzystywał nowy gaźnik Pierburg 4A1, który był prosty w regulacji i posiadał skromne zapotrzebowanie na paliwo. Mocniejszy 3.0 E posiadał już wtrysk paliwa Bosch L-Jetronic. W sierpniu 1978 dołączył gaźnikowy 3.0 S, mający wypełnić niszę pomiędzy dwiema istniejącymi już jednostkami. Silniki 3.0 E z pierwszych lat produkcji nie należały do trwałych, w wyniku drgań przy dużych prędkościach, niejednokrotnie dochodziło do pęknięć wału korbowego. W roku modelowym 1982, silnik 2.8 S został zastąpiony mniejszym 2.5 E, który był zasilany wtryskiem L-Jetronic. Nowa jednostka posiadała też elektroniczny układ zapłonowy. Na rynek brytyjski oferowano silnik 2.5 S, znany z modelu Commodore. Mniej pewny jest fakt, że jednostkę 2.5 S oferowano również na rynku niemieckim. Wśród niektórych źródeł pojawiają się wątpliwe doniesienia, jakoby Senator A1 z silnikami 2.0 E, był sprzedawany we Włoszech.
W standardzie występowała 4-biegowa przekładnia ręczna. Na życzenie oferowano skrzynię o pięciu przełożeniach. Każdy silnik mógł też współpracować z trzystopniową przekładnią automatyczną. Niezależnie od wyposażenia Senator posiadał hydrauliczne wspomaganie kierownicy. Układ hamulcowy Senatora opierał się na systemie z Opla Commodore B. Zastosowano hamulce tarczowe na obu osiach.
W roku modelowym 1982 zmniejszono kontrastowość wnętrza. Nowy, dwustrefowy, system przepływu powietrza poprawił zarówno wydajność grzewczą, jak i szybkość przepływu powietrza przez wnętrzu pojazdu. Zapożyczone z Rekorda instrumenty deski rozdzielczej zastąpiono zupełnie nowymi. Na zewnątrz zaszły niewielkie zmiany. Pod zderzakiem pojawił się spoiler, który poprawił wartość współczynnika oporu powietrza – cw. Rozwiązano też problem wewnętrznie regulowanych lusterek bocznych, które miały tendencję do składania się przy większych prędkościach. Od kwietnia 1982 oferowano komputer pokładowy. Wyświetlał on czas, chwilowe i średnie zużycie paliwa, średnią prędkość, teoretyczny zasięg, stoper oraz temperaturę zewnętrzną.
Sprzedaż w Europie Pojawiając się, Senator rywalizował na korzyść kupującego z Mercedesem 250/280 E, BMW 525 / 528i, Audi 100 5E oraz 200 5E / 5T i Fordem Granadą GL / Ghia. W stosunku do konkurencji, posiadał także aerodynamiczną karoserię oraz lepsze wyposażenie standardowe. Pod względem komfortu prowadzenia, Senator był niewątpliwie jednym z najlepszych pojazdów w swojej klasie, chwalono również układ hamulcowy, który jednak szybko się zużywał. Duża część pojazdów tego segmentu nie posiadała wspomagania kierownicy w wyposażeniu standardowym. W Wielkiej Brytanii Senatora sprzedawano pod nazwą Vauxhall Royale. Jugosłowiański IDA-Opel, od 1983 roku, sprzedawał Senatora pod nazwą Opel Kikinda. Problematyczne było umieszczenie Senatora w odpowiednim segmencie – Opel oferował wówczas trzy pojazdy w segmencie dużych limuzyn: Rekorda, Commodore oraz Senatora. Gabaryty stawiały limuzynę Opla pomiędzy wyższą klasą średnią a luksusową, z drugiej strony najmocniejsza jednostka napędowa osiągała moc w przedziale, który otwierał segment aut luksusowych. Dlatego też dokonywano porównań zarówno z BMW serii 5, jak i serią 7, podobnie w przypadku Mercedesów W123 i W116.
Sprzedaż poza Europą Senator był montowany w Południowej Afryce, przez tamtejszy oddział Chevroleta. Źródło napędu zapewniał silnik importowany z Brazylii. Była to sześciocylindrowa konstrukcja Buicka o pojemności 250 cali sześciennych (4093 cm³), wykorzystująca jeszcze układ OHV. Od 1980 roku stosowano europejski silnik 3.0 E, rozpoczynając sprzedaż pod marką Opel. W Korei Południowej Senatora sprzedawano jako Daewoo Royale Saloon, był on dostępny tylko z silnikiem 2.0 S, współpracującym z przekładnią automatyczną.
Wyposażenie Skórzana tapicerka była dostępna za dopłatą, niezależnie od wersji. W zestawach C i CD zaprzestano też stosowania imitacji drewna na panelach drzwi i desce rozdzielczej. mały|289x289px|Opel Senator A1 – tył nadwozia Występowały następujące zestawy wyposażenia:
Senator W podstawowym Senatorze stosowano tańsze wzory tapicerskie.
Senator C W przypadku Senatora C i CD zastosowano wysokiej jakości tkaniny welurowe, materiały drewno-podobne na drzwiach i desce rozdzielczej. Tablica rozdzielcza posiadała obrotomierz, wskaźnik ciśnienia oleju i woltomierz. Wyposażenie obejmowało też zamek elektromagnetyczny bagażnika, 5-ramienne felgi aluminiowe, tylne światła przeciwmgielne, zestaw narzędzi, fotel kierowcy z regulacją wysokości, dodatkowe wygłuszenie oraz wewnętrznie regulowane lusterko pasażera.
Senator CD Senatory C oraz CD różniły się wzorami obszycia siedzeń. Senator CD posiada w standardzie: zamek centralny, tempomat, szyberdach, 4 elektrycznie sterowane szyby, podgrzewane fotele kierowcy oraz pasażera, mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu, wycieraczki reflektorów. Ten pakiet występował tylko w połączeniu z najmocniejszym silnikiem i przekładnią automatyczną, klient mógł zamówić 5-biegową skrzynię manualną, nie zmieniając ceny. Senator CD wyróżniał się czarnymi ramami okiennymi, srebrnymi śrubami kół aluminiowych oraz logo CD na klapie bagażnika i nad przednimi błotnikami. Za dopłatą oferowano szyberdach z napędem elektrycznym, oraz fotel pasażera z regulacją wysokości. Od 1982 Senator CD został wyposażony w poręcze z naturalnego drewna, w górnej części paneli drzwiowych. Pakiet CD obejmuje wyposażenie wyżej tańszych wersji, bez dodatkowych opłat.
Senator S (do 1982) Pakiet S obejmował deskę rozdzielczą z obrotomierzem, wskaźnikiem ciśnienia oleju, woltomierzem, amortyzatory gazowe, kierownicę 4-ramienną, srebrne felgi aluminiowe, czarną atrapę chłodnicy, boczne pasy na nadwoziu, zestaw narzędzi oraz emblemat S na obu przednich błotnikach.
Dane techniczne ModelKod silnikaMoc (KM / obr./min)Moment obr.(N·m przy obr./min)StopieńsprężaniaZasilaniePrzyśpieszenie0 –100 km/h (s)Prędkość maks. (km/h)Lata produkcjiSenator 2.5 E25E136 / 5600185 / 46009,2 : 1Bosch L-Jetronic11,519506.1981 – 12.1982Senator 2.8 S28S140 / 5200218 / 34009 : 1Gaźnik Solex 4A110,519005.1978 – 05.1981Senator 3.0 S30H150 / 5200230 / 34009,25: 1Gaźnik Pierburg 4A11019308.1978 – 11.1981Senator 3.0 E30E177 / 5800248 / 42009,4 : 1Bosch L-Jetronic921005.1978 – 12.1982 Odmiany eksportoweDaewoo Royale Salon20S100 / 5200156 / 38009 : 1Gaźnik Stromberg11,917001.1984 – 01.1988Vauxhall Royale 2.5 S25S115 / 5200176 / 42008,8 : 1Dwa gaźniki Zenith 30/40 INAT12,817305.1978 – 12.1980Chevrolet Senator 4.1GM 250 3-gen140 / 4100196 / 24007 : 1Gaźnik Solex 40/4111,718006.1979 – 06.1981
Opel Senator A2 W grudniu 1982 roku Opel Senator przeszedł lifting. Zmieniona została m.in. atrapa chłodnicy oraz przednie lampy. Obniżono też zwis przedni, zastosowano zderzaki z tworzywa sztucznego, odblaskowy panel między tylnymi światłami. Projekt wnętrza został całkowicie przejęty z odnowionego Senatora A1. Światła przeciwmgielne, które zostały zintegrowane z przednim zderzakiem, były teraz standardowo dostępne we wszystkich modelach. Zastosowano nowe wzory felgi aluminiowych w rozmiarach '14 i '15 cali, stalowe koła wyłącznie w rozmiarze '14. Od roku modelowego 1985 stosowano chromowane pierścienie i osłony piast na stalowych felgach. Co ciekawe, oryginalne stalowe obręcze Senatora A2 są znacznie mniej popularne, niż fabryczne felgi aluminiowe. Dostępne były również podgrzewane i regulowane elektrycznie lusterka. Chromowane listwy na panelach drzwiowych zostały zastąpione przez listwy w kolorze tapicerki. Chromowane wykończenia na framudze drzwi zastąpiono matowo-szarym aluminium. Wzrósł poziom bezpieczeństwa – centralny zamek zintegrowano z czujnikiem zderzenia, który automatycznie odblokował wszystkie drzwi w razie wypadku. Od grudnia 1983 r; za dopłatą dostępny był trzy-obwodowy system ABS.
Taki układ ABS pobiera osobny odczyt z kół przednich, kontrola ciśnienia tylnych kół odbywa się wspólnie. Gdy jedno tylne koło wpada w poślizg, ciśnienie w obwodzie hamowania obu tylnych kół zmniejsza się w tym samym stopniu. System zastosowany w Senatorze nie jest bezpośrednio zapożyczony od Rekorda E2. Pomiar prędkości tylnych kół odbywała się za pośrednictwem oddzielnych czujników prędkości, rozmieszczonych na wale napędowym, nie zaś poprzez pojedynczy czujnik w mechanizmie różnicowym – jak w Rekordzie. W pojazdach z systemem ABS, przyspawano dodatkową płytę usztywniającą. Dla sportowego zawieszenia dostępne były amortyzatory gazowe na przedniej osi.
Silniki benzynowe mały|308x308px|Senator A2, przetłoczenie na masce jest charakterystyczne dla silników wysokoprężnych