thumb|Kapitan Jack Sparrow Jack Sparrow – fikcyjna postać, antybohater serii filmów Piraci z Karaibów studia Walt Disney Pictures. Ekscentryczny pirat, kapitan Czarnej Perły, a w późniejszych częściach również jeden z dziewięciu Władców Piratów. We wszystkich odsłonach serii wciela się w niego Johnny Depp.
Postać łączy w sobie elementy slapsticku, humoru słownego i sytuacyjnego.
Podstawowe informacje Według Teda Elliotta i Terry’ego Rossio, twórców serii Piraci z Karaibów, początkowo Jack Sparrow miał być postacią drugoplanową, lecz ostatecznie został głównym bohaterem cyklu. Johnny Depp wzorował graną przez siebie postać na gitarzyście The Rolling Stones – Keithie Richardsie, komiku Groucho Marx oraz postaciach z kreskówek Zwariowane melodie.
Seria Piraci z Karaibów została zainspirowana tematyczną atrakcją (przejażdżką) w parku Disneya o tej samej nazwie. W 2006 roku atrakcja została odrestaurowana i wprowadzono do niej postać Jacka Sparrowa.
Jack Sparrow występuje również w seriach książek pt. Pirates of the Caribbean: Legend of the Brethren Count i Pirates of the Caribbean: The Price of Freedom. Pojawia się także w grach komputerowych, m.in. niektórych częściach serii Kingdom Hearts oraz Sea of Thieves.
Jack Sparrow w pierwszej części serii filmów próbuje odzyskać swój statek Czarną Perłę, który został przejęty przez zbuntowanego pierwszego oficera – Hectora Barbossę. W następnych częściach stara się uniknąć spłaty długu wobec legendarnego Davy’ego Jonesa. Jednocześnie walczy przeciwko Kompanii Wschodnioindyjskiej (fikcyjna wersja organizacji w filmie, nie dokładnie historyczna instytucja) ze słynnym piratem Czarnobrodym oraz demonicznym postrachem piratów – Salazarem.
Wygląd Jack Sparrow jest mężczyzną średniego wzrostu, ma brązowe dredy i warkocz, wąsy oraz charakterystyczną brodę z dwoma warkoczykami ozdobionymi koralikami. Powieki ma pomalowane ciemnobrązowym kolorem. Na policzku ma bliznę w kształcie krzyżyka. Na jego nadgarstku jest wypalona litera „P” a pod tatuażem, przedstawiającym wróbla lecącego nad morzem w stronę słońca, widnieje imię Jack. Ubrany jest w białą koszulę, czarną kamizelkę, płaszcz, brązowe buty, szare spodnie a głowę ma przewiązaną czerwoną chustą, na której wisi jeden z dziewięciu talarów. Często zakłada kapelusz. Na palcach nosi wiele pierścieni i biżuterii. Porusza się charakterystycznie, lekko się zataczając, co powoduje, że sprawia czasem wrażenie pijanego. Na prawej dłoni nosi rękawiczkę bez palców. Przez ramię ma przewieszone pasy, do których doczepiony jest kordelas i dwa ukryte pistolety. Zawsze ma przy sobie magiczny kompas, który nie wskazuje północy, lecz najbardziej pożądane w danej chwili miejsce, osobę lub przedmiot. Często towarzyszy mu butelka rumu.
Charakterystyka Jack jest postacią komiczną, ale także antybohaterem o cechach trickstera. Punktem wyjścia dla jego działań jest własna korzyść, jednak potrafi niespodziewanie dokonać szlachetnych czynów. Jest to częsty zabieg fabularny serii, wprowadzający element zaskoczenia i napędzający akcję.
Postać Jacka Sparrowa łączy w sobie elementy slapsticku i komedii sytuacyjnej. Jack wydaje się być ciągle pijany, jego ruchy są przesadnie niezborne, chaotyczne, a sposób mówienia - bełkotliwy. Zachowuje on jednak zdolność wykonywania akrobatycznych skoków, błyskotliwego rozwiązywania problemów oraz oratorstwa, gdy wymaga tego sytuacja.
Podstawą humoru jest nie tylko charakterystyczny sposób poruszania się, mówienia, ale i podejście bohatera do życia. Jack ma duże poczucie humoru, żartuje sobie nawet w drodze na szafot.Jest szczególnie wyczulony, gdy nie jest tytułowany kapitanem (jest to motyw powtarzający się w całej serii).
Boi się śmierci, jednak w sytuacjach zagrożenia potrafi odważnie stawić jej czoła. Biegły w konwenansach, jest grzeczny wobec dam, ale niezbyt stały w uczuciach (co najczęściej kończy się dla niego siarczystymi policzkami). Jego największą miłością jest morze, bez którego nie jest w stanie żyć, a „Czarna Perła” jest dla niego synonimem wolności. To wieczny chłopiec, który chce się ciągle bawić i zażywać przyjemności. Nie myśli o jutrze, często bagatelizując ważne sprawy, o których przypomina sobie po czasie.
Lubi rum i często go nadużywa, co przekłada się na jego charakterystyczny, chwiejny krok, który nie przeszkadza mu walczyć i celnie strzelać. Jest dobrym szermierzem. W każdym z filmów stacza pojedynek – w pierwszym z Hektorem Barbossą, w drugim z Willem Turnerem i Jamesem Norringtonem, w trzecim z Davym Jonesem, w czwartym z Angeliką Teach, a w piątym z Salazarem.
Nawiązuje i podtrzymuje kontakty interpersonalne, zawsze znajdzie dobre argumenty, aby przekonać kogoś do swojej racji. Jest również zawzięty - jeśli wytyczy sobie jakiś cel (np. zabicie Barbossy wybraną kulą), wytrwale do niego dąży.
Rozpoczęcie pirackiego życia Według pozafilmowych źródeł kapitan Jack Sparrow urodził się jako jedyny syn Eduarda Teague’a. Piratem został przez przypadek. W latach młodości pracował dla Kompanii Wschodnioindyjskiej. Był kapitanem „Złej Wiedźmy” i służył pod rozkazami lorda Cutlera Becketta. Kazano mu przewozić niewolników, lecz Jackowi zrobiło się żal uwięzionych ludzi i mimo zakazów lorda uwolnił ich. Gdy Beckett dowiedział się o tym, kazał spalić jego statek – wspomnianą wcześniej „Złą Wiedźmę” – jej szczątki zatopić, zaś Jacka uczynił piratem, wyjmując go spod prawa i wypalając mu „P” na nadgarstkuFragment z filmu Disneya „Piraci z Karaibów”.. Wówczas to Sparrow wszedł w komitywę z Davy'm Jonesem, kapitanem „Latającego Holendra” i wynegocjował z nim, że wyciągnie mu statek z głębin. Zapłatą miało być 100 lat służby na „Latającym Holendrze”, po 13 latach dowodzenia na „Złej Wiedźmie”, którą Jack przechrzcił na „Czarną Perłę”. Jones podniósł statek z dna, a Jack pływając na nim, zdobył wielką sławę i status jednego z Pirackich Lordów Siedmiu Mórz i członka Trybunału Braci.
Warto zauważyć, że w Zemście Salazara poznajemy historię Jacka Sparrowa z innej strony. Dowiadujemy się, że był on piratem od wieku nastoletniego. Najpierw pływał jako zwykły marynarz na statku pirackim, który w pobliżu Trójkąta Bermudzkiego stoczył bój z kapitanem Salazarem, jego głównym przeciwnikiem w 5. części serii. Kapitan statku na krótko przed swoją śmiercią przekazał dowództwo Jackowi. Jack otrzymał również magiczny kompas wskazujący to, czego człowiek pragnie. Świetny plan pozwolił Jackowi pokonać Salazara i uwięzić go w Trójkącie Bermudzkim. W podzięce za to otrzymał od załogi m.in. kapelusz i wisiorki. Później wstąpił na służbę do lorda Becketta, który po incydencie z niewolnikami wyjął go spod prawa.
Jack niezbyt długo cieszył się tytułem pirackiego kapitana. Po dwóch latach dowodzenia „Czarną Perłą”, pierwszy oficer Hector Barbossa dowiedział się o Isla de los Muertos (Wyspie Umarłych) i znajdującym się na niej skarbie. Było to ponoć 882 azteckich medalionów ukrytych w kamiennej skrzyni. Zażądał, aby kapitan wskazał mu drogę do wyspy i skarbu. Gdy Jack to uczynił, Barbossa wzniecił bunt, porzucił Sparrowa na bezludnej wyspie i przejął „Czarną Perłę”. Na 10 lat „Perła” stała się postrachem Karaibów i ustępowała tylko najpotężniejszym okrętom. Ale za przejęcie przeklętego skarbu Barbossa i jego załoga stali się upiorami pozbawionymi możliwości normalnego życia.
Pościg za Barbossą (Piraci z Karaibów: Klątwa Czarnej Perły) Jack nie chciał rezygnować z posiadania „Czarnej Perły”. Na bezludnej wyspie miał do dyspozycji jedynie szablę i pistolet z jedną kulą, z której mógł skorzystać, ale zachował ją dla Barbossy. Spędził na wyspie tylko trzy dni. Uciekł z niej „cudownym” sposobem, tzn. został zabrany przez przemytników rumu. Następnie zawarł znajomość z Tią Dalmą, od której (według wersji ze „Skrzyni Umarlaka”) Jack otrzymał swój magiczny kompas, a pewnie też z nią romansował. Wdał się też w liczne flirty i przypadkowe romanse, m.in. z Angeliką Teach oraz Anamarią. Ten ostatni skończył się tym, że Jack „pożyczył sobie” na dłużej statek swojej kochanki i nie zdołał go zwrócić, czego ona mu nie darowała.
W czasie odzyskiwania „Czarnej Perły” pojawiła się panna Elizabeth Swann, która z murów miasta Port Royal spadła do wody i zaczęła tonąć. Jack, widząc to, wskoczył do wody i uratował ją. Niewdzięczny komodor James Norrington po odkryciu, że Jack jest piratem, kazał go aresztować. Sparrow, zakuty w kajdanki, złapał Elizabeth i blefując, że ją udusi, zmusił Norringtona, aby mu oddał pas z bronią. Po czym wypuścił pannę Swann i zaczął uciekać. Przypadkiem trafił do kuźni, gdzie rozbił swoje kajdanki. Tam musiał stoczyć pojedynek na szable z kowalskim terminatorem, Willem Turnerem. W końcu kowal, nauczyciel Willa, ogłuszył go butelką. Jack został złapany i osadzony w więzieniu. W nocy „Czarna Perła” zaatakowała Port Royal. Dawni kompani Sparrowa jednak nie mieli najmniejszego zamiaru go uwolnić. Jedynie obrabowali miasto, porwali Elizabeth z jej azteckim medalionem i odpłynęli.
Rano u Jacka zjawił się Will, który zakochany w Elizabeth, poprosił o pomoc w jej odnalezieniu. Jack najpierw odmówił, ale zmienił zdanie, kiedy dowiedział się, że chłopak ma na nazwisko Turner. Will uwolnił Jacka, po czym, nietypowo wykorzystując szalupę jako łódź podwodną, obaj przeszli po dnie morza i dostali się na stojący w porcie statek. Gdy okręt „Ścigacz” dogonił ich i dokonano abordażu, Will i Jack przeskoczyli na niego i uciekli, wcześniej uszkadzając ster i żagle okrętu, który opuścili. Dopłynęli do Tortugi. W trakcie podróży Jack opowiedział Willowi, iż jego ojciec, Bill Turner pseudonim „Bucior” (w innych tłumaczeniach „Cholewa”, „Pętelka”, „Rzemyk”, „Sznurek”, „Sznurowadło”, „Sznurówka”) był piratem i kompanem Jacka i że został utopiony przez kamratów za to, iż nie poparł buntu przeciwko Jackowi – chłopak z początku w to nie uwierzył.
Na Tortudze Jack napotkał swoje dwie znajome: Scarlett i Giselle (obie dały mu w twarz), a w przydrożnej karczmie spotkali przyjaciela Jacka, Joshamee Gibbsa. Ten pomógł im zwerbować załogę: wśród nich Anamarię, która chciała, aby Jack zrekompensował jej utratę okrętu, grożąc, że w przeciwnym wypadku doniesie na niego władzom. Jack więc zaproponował jej „Ścigacza”, jeśli przyłączy się do nich, na co Anamaria wyraziła zgodę. „Ścigacz”, dowodzony przez Jacka, po przebyciu groźnego sztormu dotarł do Isla da Muerte. Tam Jack miał zamiar wynegocjować u Barbossy możliwość odzyskania Elizabeth, ale Will nie czekał na jego plan. Ogłuszył Jacka wiosłem i sam uwolnił ukochaną, po czym cała załoga uciekła „Ścigaczem”, a Sparrow kolejny raz został sam na wyspie. Później doszło do konfrontacji Jacka z Barbossą. Ten mógł zabić Jacka, ale zrezygnował, gdy Sparrow powiedział mu, iż zna osobę mogącą zdjąć z piratów klątwy azteckich medalionów. Osobą tą był Will Turner.