Burzyk szary (Ardenna grisea) – gatunek dużego wędrownego ptaka oceanicznego z rodziny burzykowatych (Procellariidae). Bliski zagrożenia wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków.
Zasięg występowania Burzyk szary gnieździ się na wyspach półkuli południowej, położonych w pobliżu Nowej Zelandii, Australii i Chile (w tym na Ziemi Ognistej i wyspie Guafo), na Falklandach oraz wyspach archipelagu Tristan da Cunha. Zimę (na półkuli północnej panuje wówczas lato) spędza na północnym Atlantyku i Pacyfiku. Do Polski zalatuje sporadycznie – do końca 2023 roku odnotowano 22 stwierdzenia.
Morfologia mały|lewo|Burzyk szary sfotografowany u wybrzeży Nowej Zelandii Wygląd Obie płcie są do siebie podobne. Wierzch ciała brązowoczarny, spód nieco bledszy. Na dolnej powierzchni skrzydeł słabo widoczne, białawe plamy. Dziób i nogi ciemne. Wymiary średnie długość ciała 40–51 cm rozpiętość skrzydeł 94–109 cm Masa ciała 650–978 g
Ekologia Biotop Gnieździ się na morskich wybrzeżach, poza sezonem lęgowym przebywa na pełnym morzu. Gniazdo Nora o długości do 1 m wygrzebana w ziemi przez obydwoje rodziców, rzadziej w szczelinie skalnej. Na dnie nory lub szczeliny gniazdo wysłane trawą i mchem. Tworzy wielkie kolonie. Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w listopadzie–grudniu jedno jajo. Wysiadywanie Jajo wysiadywane jest przez okres 7–8 tygodni przez obydwoje rodziców. Pisklęta Karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice. Młode usamodzielniają się po 14 tygodniach. Pożywienie Głównie drobne ryby. Ponadto skorupiaki i głowonogi.
Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2004 roku uznaje burzyka szarego za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened); wcześniej, od 1988 roku klasyfikowano go jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność światowej populacji szacuje się na 4,4 miliona par lęgowych. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy. Wpływ na spadek liczebności tego gatunku ma rybołówstwo (np. zaplątywanie się w rybackie sieci), masowy odłów i zabijanie piskląt i młodocianych osobników przez Maorysów w Nowej Zelandii (uregulowane prawnie, dozwolone od 1 kwietnia do 31 maja na kilkudziesięciu wysepkach wokół Wyspy Stewart), być może także zmiany klimatu.
W Polsce burzyk szary podlega ścisłej ochronie gatunkowejRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Burzykowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Ptaki Australii Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Nowej Zelandii Kategoria:Ptaki wysp subantarktycznych Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Fauna Izraela Kategoria:Fauna Panamy Kategoria:Fauna Wyspy Świętej Heleny, Wyspy Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha