Toyota Supra – sportowy samochód osobowy produkowany przez japoński koncern Toyota w latach 1978–2002 oraz ponownie w latach 2019–2026. Do napędu używano wyłącznie benzynowych silników R6 (od 2020 również R4) także z turbodoładowaniem. Moc przenoszona była na oś tylną. Pierwsze dwie generacje oparte zostały na modelu Celica, stąd też nosiły nazwę Toyota Celica Supra. Od trzeciej generacji Supra stała się osobnym modelem. Produkcję czwartej generacji modelu zakończono w Japonii w roku 2002. 14 stycznia 2019 roku oficjalnie zaprezentowano piątą generację Toyoty Supra.
__TOC__
Pierwsza generacja
Pierwsza generacja modelu produkowana była od kwietnia 1978 do czerwca 1981 roku. Oparta została w dużej mierze na wersji liftback Toyoty Celiki, pas tylny przejęto bez większych zmian, pas przedni zaś został odpowiednio wydłużony by pomieścić sześciocylindrowy silnik rzędowy (w Celice montowano silniki czterocylindrowe). Samochód był odpowiedzią Toyoty na modele serii Fairlady Z Nissana.
thumb|left|Toyota Supra I - tył pojazdu W Japonii nowy model zaprezentowano pod nazwą Celica XX w kwietniu 1978 roku. Na rynku północnoamerykańskim samochód zadebiutował w styczniu 1979 roku. Początkowo dostępny był z silnikiem R6 2,6 l SOHC o mocy 112 KM (rynek USA) oraz R6 2,0 l SOHC o tej samej mocy na rynku japońskim. Obie jednostki napędowe wyposażone były we wtrysk paliwa. Silnik mógł być zblokowany z 5-biegową manualną (W50) bądź 4-biegową automatyczną (A40D) skrzynią biegów, obie z nadbiegiem. Standardowo pojazd wyposażony był w hamulce tarczowe na obydwu osiach.
Od rocznika 1980 zaczęto montować turbodoładowane silniki R6 o pojemności dwóch litrów, był to pierwszy samochód Toyoty z doładowaną jednostką napędową. Oprócz tego nadwozie doczekało się kosmetycznych zmian. W kolejnym roku wprowadzono silnik o pojemności 2,8 litra generujący moc 118 koni mechanicznych. Oprócz tego zastosowano ulepszoną wersję 4-biegowej skrzyni automatycznej (oznaczenie A43D). W teście przeprowadzonym przez redakcję magazynu Motor Trend, wersji R6 2.8 zmierzono czas przyspieszenia 0-100 km/h równy 10,24 s oraz czas przejazdu ¼ mili równy 19,5 s przy prędkości końcowej równej 125 km/h.
Silniki OznaczenieRokSilnikMoc maks.Maks. moment obrotowyRynek zbytuMA451978R6 2,0 l (1988 cm³) M-EU112 KM (82 kW)184 NmJaponiaMA46R6 2,6 l (2563 cm³) 4M-E112 KM (82 kW)184 NmUSA1979R6 2,0 l (1988 cm³) M-TEU turbo147 KM (108 kW)212 NmJaponiaR6 2,6 l (2563 cm³) 4M-E112 KM (82 kW)184 NmUSAMA471980R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-E118 KM (87 kW)197 NmJaponiaUSA
Druga generacja
thumb|Toyota Supra II - tył pojazdu|alt=|lewothumb|left|Toyota Supra II z rocznika 1981W lipcu 1981 roku Toyota zmodernizowała modele rodziny Celica i Celica Supra. Na rynku Stanów Zjednoczonych Mk II dostępny był w dwóch wersjach: P-Type (wersja sportowa) oraz L-Type (wersja luksusowa). Oba warianty były bliźniacze pod względem technicznym, jedyne różnice to dostępne rozmiary opon i kół, wyposażenie nadwozia oraz przełożenia dyferencjału. Układ zawieszenia dla drugiej generacji Supry powstał przy współpracy z brytyjskim Lotusem. Bliźniaczym modelem wprowadzonym na rynek japoński był Soarer.
Rocznik 1982 (rok produkcji 1981) przygotowany na rynek USA napędzany był przez silnik R6 2,8 l DOHC, który przy stopniu kompresji 8,8:1 generował moc 147 KM (108 kW) i moment obrotowy 210 Nm. Pozwalało to na przyspieszenie 0-100 km/h wynoszące 9,8 s oraz czas przejazdu ¼ mili równy 17,2 s przy prędkości końcowej 130 km/h. Do przeniesienia napędu służyła 5-biegowa manualna lub 4-biegowa automatyczna skrzynia biegów, obie z nadbiegiem.
Na liście wyposażenia standardowego drugiej generacji Supry znajdowały się m.in.: elektrycznie odsuwane szyby, centralny zamek, elektrycznie ustawiane lusterka zewnętrzne, klimatyzacja czy też tempomat. W samochodzie zastosowano także antenę wprasowaną w szybę przednią.
Dla rocznika 1983 przygotowano wzmocnioną do 152 KM (112 kW) i 216 Nm wersję silnika R6 2.8 5M-GE. Zmieniono także typ 4-biegowej automatycznej skrzyni biegów (A43DE). Rocznik 1984 otrzymał ponownie wzmocniony silnik, ze skrzynią manualną osiągał on 162 KM (119 kW) i 221 Nm. Wzrost ten otrzymano m.in. dzięki podniesieniu stopnia kompresji do 9,2:1. Jednostki napędowe łączone ze skrzyniami automatycznymi odznaczały się tym samym poziomem mocy maksymalnej co w latach poprzednich. Zmieniono także przełożenia skrzyń biegów. Oprócz tego zmodyfikowano kształt przednich kierunkowskazów oraz wygląd pasa tylnego. Odświeżony został także wygląd kabiny pasażerskiej – licznik został wyskalowany do 130 mil na godzinę (210 km/h).
Rocznik 1985 otrzymał nieznacznie wzmocniony silnik – 163 KM (120 kW) i 229 Nm. Kolejną zmianą było wyrównanie mocy silników stosowanych ze skrzyniami automatycznymi względem jednostek napędowych stosowanych z przekładniami manualnymi. Z mocniejszym silnikiem czas przyspieszenia 0-100 km/h wynosił 8,6 s, zaś przejazdu ¼ mili 16,1 s przy prędkości końcowej 137 km/h.
Druga generacja Supry oferowana była także w: w większej części Europy (w tym Wielkiej Brytanii, Szwajcarii oraz Szwecji), Australii i Nowej Zelandii.
Silniki OznaczenieRocznikSilnikMoc maksymalnaMaks. moment obrotowyRynek zbytuMA611982–1983R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE176 KM (130 kW)281 NmEuropaR6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GEU162 KM (119 kW)203 NmJaponia1984–1986R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-E142 KM (104 kW)226 NmAustraliaSzwajcariaSzwecjaR6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE180 KM (133 kW)287 NmEuropaNowa ZelandiaR6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GEU162 KM (119 kW)203 NmJaponiaMA631982R6 2,0 l (1988 cm³) M-TEU turbo147 KM (108 kW)212 NmJaponia1983–1985R6 2,0 l (1988 cm³) M-TEU turbo162 KM (119 kW)230 NmMA671982R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE147 KM (108 kW)210 NmKanadaUSA1983R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE152 KM (112 kW)216 Nm1984R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE162 KM (119 kW)221 NmR6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE152 KM (112 kW)216 Nm1985–1986R6 2,8 l (2759 cm³) 5M-GE163 KM (120 kW)229 NmGA611982–1985R6 2,0 l (1988 cm³) 1G-EU127 KM (93 kW)172 NmJaponia1982–1985R6 2,0 l (1988 cm³) 1G-GEU162 KM (119 kW)182 Nm
Trzecia generacja
thumb|Toyota Supra III - tył pojazdu|alt=|lewo Trzecia generacja Supry trafiła do produkcji w lutym 1986 roku, na rynku japońskim zrezygnowano z nazwy Celica XX. Była to już zupełnie nowa konstrukcja niespokrewniona z Celicą. Oba modele stały się różnymi konstrukcjami, Celica otrzymała napęd przedni, w Suprze zaś pozostawiono napęd tylny. Nadwozie zachowało podobieństwo do drugiej generacji modelu. Pod względem konstrukcyjnym była to konstrukcja pokrewna z Toyotą Soarer.
Do napędu użyto silnika R6 3,0 l z 4 zaworami na cylinder (DOHC) w wersji wolnossącej 7M-GE oraz od 1987 turbodoładowanej 7M-GTE. Moc pierwszego wynosiła 203 KM (149 kW) przy 6000 obr./min, zblokowany był on z 5-biegową skrzynią manualną o oznaczeniu W58. Jednostka turbodoładowana osiągała 233 KM (173 kW) przy 5600 obr./min i moment siły 334 Nm, połączono ją z 5-biegową ręczną skrzynią biegów o kodzie R154. W 1989 jej moc została podniesiona do 234 KM, moment obrotowy zaś do 344 Nm. W przypadku obu jednostek można było opcjonalnie zamówić 4-biegowy automat A340E.
Od stycznia 1987 dostępna była Supra Turbo. Oprócz zastosowania turbodoładowania, różniła się od wersji wolnossącej montowaną w standardzie chłodnicą oleju, zintegrowanym tylnym spoilerem, mechanizmem różnicowym o ograniczonym poślizgu (LSD) oraz spryskiwaczami przednich reflektorów. Na liście wyposażenia dodatkowego znajdował się m.in. system ABS. Od roku 1989 modele w wersji Turbo otrzymały trzyczęściowy spoiler tylny z wbudowanym trzecim światłem "stop" opartym na diodach LED, zmieniono wygląd tylnych świateł oraz pasa przedniego nadwozia. Od 1990 do wyposażenia standardowego dodano układ poduszek powietrznych.
Na rynku japońskim Supra dostępna była w trzech wersjach silnikowych: R6 2,5 l 1JZ-GTE twin-turbo o mocy 280 KM (206 kW), R6 2,0 l 1G-GTE twin-turbo 213 KM (157 kW) oraz wolnossący motor R6 2,0 l 1G-GEU.
Od sierpnia do września 1988 na rynku japońskim dostępna była seria 500 egzemplarzy homologacyjnych wersji Turbo-A. Zastosowano w niej silnik R6 3,0 l 7M-GTEU generujący moc 271 KM (199 kW) i moment obrotowy 358 Nm.
Poziom produkcji 1986 – 33 283 1987 – 29 907 1988 – 19 596 1989 – 14 544 1990 – 6419 1991 – 3623 1992 – 1193
Silniki OznaczenieRocznikSilnikMoc maksymalnaMaks. moment obrotowyRynek zbytuMA701986.5-1992R6 3,0 l (2954 cm³) 7M-GE203 KM (149 kW)266 NmKanadaEuropaUSAR6 3,0 l (2954 cm³) 7M-GTE turbo233 KM (172 kW)325 NmKanadaEuropaUSAJaponiaGA701986.5-1992R6 2,0 l (1988 cm³) 1G-GEU162 KM (119 kW)176 NmJaponiaR6 2,0 l (1988 cm³) 1G-GTE twin-turbo208 KM (153 kW)244 NmJaponiaJZA701990–1992R6 2,5 l (2491 cm³) 1JZ-GTE twin-turbo280 KM (206 kW)363 NmJaponia
Czwarta generacja
thumb|left|Toyota Supra IV z dachem typu targathumb|Toyota Supra IV - tył pojazdu|alt=|lewoProdukcję czwartej generacji rozpoczęto w grudniu 1992 roku, wypuszczono wtedy na rynek 20 egzemplarzy przedprodukcyjnych. Produkcja seryjna ruszyła w maju 1993 Czwarta generacja otrzymała całkowicie przestylizowane nadwozie typu hatchback coupé o obłych kształtach i dwie nowe jednostki napędowe.
Na rynku japońskim występowały dwie wersje silnikowe, R6 3,0 l 2JZ-GE o mocy 223 KM (164 kW) przy 5800 obr./min. i momencie obrotowym 280 Nm przy 4800 obr./min oraz jej turbodoładowany odpowiednik 2JZ-GTE o mocy 280 KM (206 kW) i momencie 431 Nm. Wersja turbo przygotowana na eksport wyposażona była w jeszcze mocniejszy silnik generujący 324 KM (239 kW) przy 5600 obr./min i moment obrotowy 427 Nm przy 4000 obr./min. W teście przeprowadzonym przez magazyn Car and Driver osiągnęła ona czas przyspieszenia 0-96 km/h równy 4,6 s oraz czas przejazdu ¼ mili 13,1 s przy prędkości końcowej 175 km/h. Prędkość maksymalna została ograniczona elektronicznie do 250 km/h (180 km/h na rynku japońskim).
Wersja turbo na rynek europejski charakteryzowała się dużymi hamulcami z zaciskami 4 tłoczkowymi z przodu, 2 tłoczkowymi z tyłu, chłodnicą dyferencjału, aktywnym spoilerem, z zewnątrz wlotem powietrza na masce silnika. Wersja japońska generowała moc 280 KM, pracowała na MAP sensorze, turbiny miały ceramiczne wałki wydechowe, oraz wałek dolotowy o mniejszym skoku, do kwietnia 1996 roku wersja turbo posiadała małe hamulce z dwu tłoczkowymi zaciskami z przodu i jedno tłoczkowymi z tyłu jako standard, zaś opcjonalnie były dostępne duże hamulce jak w wersji europejskiej. Od kwietnia 1996 roku duże hamulce były standardowe dla wersji RZ, a dla pozostałych wersji była to opcja dodatkowa. Wersja amerykańska poza plastikowymi światłami oraz brakiem wlotu na masce specyfikacją była zgodna z wersją europejską.
Układ twin-turbo pracował w trybie sekwencyjnym – pierwsza turbosprężarka tłoczyła powietrze przy niskich prędkościach obrotowych silnika, druga aktywowała się przy wyższych obrotach. Rozwiązanie to pozwalało na zredukowanie zjawiska turbodziury. Dla czwartej generacji Supry przygotowano także 6-biegową manualną skrzynię biegów niemieckiej firmy GETRAG o oznaczeniu V160, a po roku 1998 V161 – była to 6-biegowa dwuwałkowa skrzynia. Oprócz niej dostępna była także 5-biegowa skrzynia ręczna W58 oraz 4-biegowy automat A340E. W tylnej osi zastosowano dyferencjał typu Torsen.
Eksportu czwartej generacji Supry w Europie zaprzestano w roku 1996, w Stanach Zjednoczonych w 1998. W sierpniu 2002 zakończono produkcję samochodu, było to spowodowane spadkiem zainteresowania na rynku.
Silniki